คนสู้โรค
คนสู้โรค

สังคมสูงวัย กับภาวะโรคกระดูก, เยลลี่ผสมเมลาโทนินอันตราย จริงไหม ?

หน้ารายการ
23 ก.พ. 69

สังคมสูงวัยกับภาวะโรคกระดูกและข้อ รู้ทันก่อนสาย ดูแลก่อนป่วย

เมื่อก้าวเข้าสู่สังคมสูงวัย "โรคกระดูกและข้อ" กลายเป็นปัญหาสุขภาพที่ผู้สูงอายุจำนวนมากต้องเผชิญ ไม่ว่าจะเป็นอาการปวดคอ ปวดหลัง ปวดเข่า หรือเสียงกร๊อบแกร๊บตามข้อ บทความนี้รวบรวมความรู้เรื่องกระดูก ไปจนถึงแนวทางป้องกันและดูแลกระดูกอย่างถูกวิธี

เมื่อร่างกายเปรียบเหมือนรถยนต์ ทำความเข้าใจกระดูกเสื่อม

หากเปรียบร่างกายเป็นรถยนต์ กระดูกและข้อก็เหมือน "เพลา" ที่ต้องรับน้ำหนักและแรงตลอดเวลา ผู้สูงอายุที่เข้ารับการรักษาส่วนใหญ่มักมีปัญหาข้อเข่าเสื่อมและกระดูกสันหลังเสื่อม โดยมีคำกล่าวที่ว่า คอ หลัง และเข่า มักเสื่อมไปพร้อม ๆ กัน เปรียบเหมือนยางล้อหน้าและล้อหลังที่หากด้านหนึ่งเริ่มเสื่อม อีกด้านก็มักตามมา ภาวะกระดูกพรุนหรือกระดูกบางมักไม่แสดงอาการ แต่จะรู้ตัวอีกทีก็เมื่อกระดูกหักไปแล้ว ส่วนภาวะกระดูกเสื่อมจะมาพร้อมอาการปวด โดยเฉพาะปวดคอ ปวดหลัง และปวดเข่า สิ่งที่น่าสนใจคือ สมัยก่อนคนมักมีปัญหาเข่าเสื่อมมากกว่า แต่ปัจจุบันปัญหาปวดคอและปวดหลังเพิ่มขึ้นอย่างเห็นได้ชัด สาเหตุมาจากวิถีชีวิตที่เปลี่ยนไปหลังยุคอินเทอร์เน็ตและคอมพิวเตอร์เข้ามามีบทบาท ผู้คนใช้เวลากับมือถือและหน้าจอนานขึ้น ทำให้เกิดการก้มคอและก้มหลังตลอดเวลา ต่างจากยุคพิมพ์ดีดที่คนไม่สามารถนั่งทำงานท่าเดิมได้ยาวนาน

หมอนรองกระดูกทับเส้นประสาท สัญญาณที่ต้องระวัง

การนั่งนาน ๆ ในท่าหลังค่อมส่งผลโดยตรงต่อหมอนรองกระดูกและเส้นประสาท หมอนรองกระดูกเป็นอวัยวะที่นิ่มและยืดหยุ่นในวัยเด็ก แต่เมื่ออายุมากขึ้นจะยืดหยุ่นน้อยลงและแข็งตัว เมื่อหมอนรองกระดูกเตี้ยลงเรื่อย ๆ ช่องเส้นประสาทจะแคบลงและถูกกดทับ

ในระยะแรก คนไข้มักมีอาการปวดหลังเวลานั่งนาน ๆ เมื่อเวลาผ่านไปและเส้นประสาทถูกกดทับมากขึ้น อาการจะลามลงขา กลายเป็นปวดร้าวทั้งหลังและขา จนถึงขั้นนั่งก็ปวด ยืนก็ปวด นี่คือที่มาของโรคกระดูกทับเส้นประสาท อาการปวดหลังเพียงอย่างเดียวยังพอทนได้ แต่เมื่อปวดร้าวลงขาถือเป็นสัญญาณอันตราย หากปล่อยไว้โดยไม่รักษา อาการจะเพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ จนเดินไม่ได้ คุณภาพชีวิตเสีย และในกรณีรุนแรงอาจมีอาการอ่อนแรง กระดกข้อเท้าไม่ขึ้น หรือควบคุมการขับถ่ายไม่ได้ ซึ่งลุกลามเกินกว่าจะเป็นแค่โรคกระดูก

อีกจุดที่ช่วยแยกอาการ คือ หากปวดตอนตื่นนอนช่วงสั้น ๆ แล้วขยับตัวสักพักดีขึ้น มักเป็นจากภาวะเสื่อม แต่หากปวดตอนเช้านานเป็นชั่วโมง อาจเป็นกลุ่มโรคแพ้ภูมิตัวเอง ซึ่งต้องไปพบแพทย์อายุรกรรมโรคข้อแทน สำหรับอาการปวดเข่า บางครั้งก็มีต้นเหตุมาจากหลังได้ การวินิจฉัยที่ถูกต้องจึงเป็นหัวใจสำคัญ เพราะหากผ่าตัดผิดจุด เช่น เปลี่ยนข้อเข่าทั้งที่ต้นเหตุอยู่ที่หลัง ก็อาจเจ็บตัวฟรี

ดูแลและป้องกัน ก่อนกระดูกจะเสื่อมและพัง

การป้องกันเริ่มได้จากการออกกำลังกายอย่างถูกวิธี การเลือกเทรนเนอร์หรือผู้ช่วยด้านการออกกำลังกายควรทำความรู้จักและประเมินความเหมาะสมก่อน เพราะแต่ละคนมีความเชี่ยวชาญเฉพาะด้านต่างกัน หลักสำคัญคือ หากออกกำลังกายแล้วเจ็บให้หยุดทันที อย่าฝืน เพราะนั่นเป็นสัญญาณว่าทำผิดวิธี

การออกกำลังกายที่เหมาะกับกระดูกและข้อ คือ การออกแรงแบบ "แรงดึง" มากกว่า "แรงดัน" เพราะแรงดันหรือแรงกระแทก เช่น การวิ่งหรือการยกเวทดัน ยิ่งเพิ่มโอกาสให้หมอนรองกระดูกปลิ้น ส่วนแรงดึงอย่างการโหนบาร์หรือการปั่นจักรยานช่วยถนอมข้อได้ดีกว่า

เรื่องอาหารเสริมอย่างแคลเซียมและวิตามินดี มีงานวิจัยพบว่าคนไทยขาดวิตามินดีถึงราว 50 เปอร์เซ็นต์ แม้จะอยู่ในเมืองร้อน เพราะมักกางร่ม อยู่ในห้องแอร์ และไม่ค่อยโดนแดด อย่างไรก็ตาม ก่อนซื้อมารับประทานเองควรตรวจระดับในร่างกายก่อนว่าขาดจริงหรือไม่ เพราะร่างกายสามารถขับส่วนเกินออกได้ และส่วนใหญ่แคลเซียมไม่ค่อยขาด การตากแดดที่เหมาะสม คือ ช่วงเช้าราวแปดถึงเก้าโมง ไม่เกินหนึ่งชั่วโมง และไม่ควรตากนานเกินไปเพราะแดดจัดอาจเพิ่มความเสี่ยงมะเร็งผิวหนัง

หลักการสำคัญที่ฝากไว้คือ บำรุงเมื่อร่างกายขาด หากไม่ขาดก็ไม่จำเป็นต้องบำรุง และควรตรวจเช็คก่อนเสมอ

Fact Check : เยลลี่ผสมเมลาโทนิน ช่วยนอนหลับ จัดเป็นยาอันตราย จริงไหม ?

ข่าวที่แชร์ : มี “เยลลี่เมลาโทนิน” ที่ช่วยให้นอนหลับสนิท วางขายเกลื่อนเน็ต แต่ก็มีข้อมูลอีกบอกว่า เมลาโทนิน จัดเป็นยาอันตรายในประเทศไทย ต้องใช้ในความดูแลของแพทย์เท่านั้น เรื่องนี้จะจริงหรือไม่

คำตอบ: จริง

เยลลีผสมเมลาโทนินจัดเป็นยาในกลุ่มอันตราย โดยสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) ของประเทศไทยไม่ได้รับรองผลิตภัณฑ์ในรูปแบบนี้ เมลาโทนินเป็นฮอร์โมนที่ร่างกายมนุษย์ผลิตได้เองตามธรรมชาติ โดยจะเริ่มหลั่งหลังพระอาทิตย์ตกดิน และหลั่งสูงสุดในช่วงเวลาตีหนึ่งถึงตีสอง ทำหน้าที่เกี่ยวข้องกับการนอนหลับ ช่วยให้ร่างกายพักผ่อนได้เต็มที่ และกระตุ้นฮอร์โมนอื่น ๆ ให้ทำงานอย่างสมดุล

เมื่ออายุมากขึ้น ปริมาณเมลาโทนินจะค่อย ๆ ลดลง โดยเฉพาะในผู้สูงอายุที่มักมีปัญหานอนไม่หลับ การหาซื้อเยลลีเมลาโทนินมารับประทานเองจึงต้องระวัง เพราะนอกจากเป็นยาอันตรายที่ต้องมีใบสั่งแพทย์แล้ว เยลลียังมีปริมาณน้ำตาลสูง ส่งผลให้เกิดฟันผุ กลิ่นปาก น้ำหนักเพิ่ม และเสี่ยงต่อระบบเผาผลาญจนอาจนำไปสู่โรคเบาหวานในอนาคต การได้รับเมลาโทนินมากเกินไปยังทำให้เกิดอาการคลื่นไส้ อาเจียน เวียนศีรษะ และอาจรบกวนวงจรการนอนได้

กลุ่มที่ต้องระวังเป็นพิเศษ ได้แก่ ผู้ป่วยที่มียาประจำตัว โดยเฉพาะผู้ที่มีปัญหาต่อมไร้ท่ออย่างไทรอยด์ เบาหวาน ความดัน ไขมัน รวมถึงหญิงตั้งครรภ์ การใช้เมลาโทนินในรูปแบบยาควรปรึกษาแพทย์และขอคำแนะนำจากเภสัชกรก่อนเสมอ

ติดตามชมในรายการคนสู้โรค วันจันทร์ที่ 23 กุมภาพันธ์ 2569 เวลา 15.05 – 15.30 น. ทางไทยพีบีเอส หรือ รับชมสดออนไลน์ทาง www.thaipbs.or.th/Live

คนสู้โรค

1 - 30
31 - 60
61 - 90
91 - 120
121 - 150
151 - 180
181 - 210
211 - 240
241 - 270
271 - 300
301 - 330
331 - 360
361 - 390
391 - 420
421 - 450
451 - 480
481 - 510
511 - 540
541 - 570
571 - 600
601 - 630
631 - 660
661 - 690
691 - 720
721 - 750
751 - 780
781 - 810
811 - 840
841 - 870
871 - 900
901 - 930
931 - 960
961 - 990
991 - 1,020
1,021 - 1,050
1,051 - 1,080
1,081 - 1,110
1,111 - 1,140
1,141 - 1,170
1,171 - 1,200
1,201 - 1,230
1,231 - 1,260
1,261 - 1,290
1,291 - 1,320
1,321 - 1,350
1,351 - 1,380
1,381 - 1,410
1,411 - 1,440
1,441 - 1,470
1,471 - 1,500
1,501 - 1,530
1,531 - 1,560
1,561 - 1,590
1,591 - 1,620
1,621 - 1,650
1,651 - 1,680
1,681 - 1,710
1,711 - 1,740
1,741 - 1,770
1,771 - 1,800
1,801 - 1,830
1,831 - ล่าสุด

คนสู้โรค

1 - 30
31 - 60
61 - 90
91 - 120
121 - 150
151 - 180
181 - 210
211 - 240
241 - 270
271 - 300
301 - 330
331 - 360
361 - 390
391 - 420
421 - 450
451 - 480
481 - 510
511 - 540
541 - 570
571 - 600
601 - 630
631 - 660
661 - 690
691 - 720
721 - 750
751 - 780
781 - 810
811 - 840
841 - 870
871 - 900
901 - 930
931 - 960
961 - 990
991 - 1,020
1,021 - 1,050
1,051 - 1,080
1,081 - 1,110
1,111 - 1,140
1,141 - 1,170
1,171 - 1,200
1,201 - 1,230
1,231 - 1,260
1,261 - 1,290
1,291 - 1,320
1,321 - 1,350
1,351 - 1,380
1,381 - 1,410
1,411 - 1,440
1,441 - 1,470
1,471 - 1,500
1,501 - 1,530
1,531 - 1,560
1,561 - 1,590
1,591 - 1,620
1,621 - 1,650
1,651 - 1,680
1,681 - 1,710
1,711 - 1,740
1,741 - 1,770
1,771 - 1,800
1,801 - 1,830
1,831 - ล่าสุด

ละครดี ซีรีส์เด่น

ดูทั้งหมด

♫ ♫ Songs Popular ♫ ♫

ดูทั้งหมด

คลิปมาใหม่

คนดูเยอะ 👀

ดูทั้งหมด

เสน่ห์ประเทศไทย