Big Story เรื่องใหญ่ Thai PBS
Big Story เรื่องใหญ่ Thai PBS

น้ำมันหายไปไหน จากหัวจ่ายถึงนโยบายรัฐ

หน้ารายการ
30 มี.ค. 69

วิกฤตน้ำมันขาดแคลนที่ถาโถมใส่คนไทย ไม่ใช่แค่เรื่องของสงครามหรือราคาตลาดโลก แต่มีคำถามสำคัญที่ยังไม่มีคำตอบว่า น้ำมันในประเทศหายไปไหน?

น้ำมันขาดแคลน ใครเดือดร้อนบ้าง?

คนที่ได้รับผลกระทบหนักที่สุดคือ เกษตรกรและประชาชนรายย่อย ที่ต้องออกตระเวนหาน้ำมันตามปั๊มต่าง ๆ บางคนขับรถไปหลายสิบกิโลเมตรเพื่อเติมน้ำมันสักถัง ขณะที่ปั๊มน้ำมันขนาดเล็กทั่วประเทศกว่า 20,000 แห่ง ไม่มีน้ำมันขายมานาน ปั๊มเหล่านี้คือจุดที่เกษตรกรและชาวบ้านพึ่งพามากที่สุด เพราะกระจายอยู่ตามอำเภอและตำบลทั่วประเทศ

น้ำมันหายไปไหน? ไล่เรียงจากหัวจ่ายถึงโรงกลั่น

ไทยพีบีเอสลงพื้นที่ตรวจสอบพบข้อมูลน่าสนใจดังนี้

  • ปั๊มน้ำมันรายย่อย ไม่มีโอกาสกักตุนเพราะไม่มีน้ำมันส่งมาให้นานกว่าหนึ่งเดือน สาเหตุหลักคือต้องซื้อน้ำมันผ่านคนกลางที่เรียกว่า "จ็อบเบอร์" ซึ่งตอนนี้ราคาแพงกว่าหน้าปั๊มมาก ทำให้ไม่คุ้มที่จะสั่งซื้อ
  • ปั๊มน้ำมันรายใหญ่ แม้จะมีถังเก็บใต้ดินขนาดหลักแสนลิตร แต่ในช่วงวิกฤตมีน้ำมันในระบบเพียงครึ่งหนึ่ง และขายหมดภายในไม่กี่ชั่วโมง
  • จ็อบเบอร์ ก็ไม่ได้อยู่ในฐานะที่จะกักตุนน้ำมันได้ เพราะจ็อบเบอร์ขายเพียงกระดาษหรือตัวเลข ไม่มีคลังเก็บน้ำมันของตัวเอง เมื่อลูกค้าสั่งก็จะส่งได้ตามโควตาที่โรงกลั่นหรือคลังน้ำมันอนุมัติให้เท่านั้น

เปิดโครงสร้างราคาน้ำมัน

โครงสร้างราคาน้ำมันไทยอิงกับ ราคาตลาดสิงคโปร์ ทำให้เมื่อราคาโลกพุ่งสูงขึ้นจากสถานการณ์ความขัดแย้งในตะวันออกกลาง ราคาหน้าโรงกลั่นก็ขึ้นตามทันที ในช่วงวิกฤต ราคาดีเซลหน้าโรงกลั่นสูงถึง 45 บาทต่อลิตร ขณะที่ราคาขายปลีกอยู่ที่ประมาณ 31 บาท

ส่วนต่างที่ห่างกันถึง 14 บาทนี้ รัฐบาลใช้เงิน กองทุนน้ำมัน เข้าไปอุดหนุน ซึ่งเป็นเงินที่จัดเก็บจากผู้ใช้น้ำมันทุกคนมาตลอด แต่ปัญหาคือกองทุนน้ำมันปัจจุบันติดลบรวมกว่า 28,000 ล้านบาท และยังต้องแบกรับภาระชดเชยต่อเนื่องทุกวัน

ประเด็นที่หลายฝ่ายตั้งคำถามคือ ค่าการกลั่น ที่ในภาวะปกติอยู่ที่ประมาณ 1.50–2 บาทต่อลิตร แต่ในช่วงวิกฤตพุ่งสูงขึ้นไปถึง 6 บาทต่อลิตร ตัวเลขนี้ถูกมองว่าเป็น "ลาภลอย" ของโรงกลั่น

55 ผู้ค้าน้ำมันรายใหญ่ที่ไม่มีใครพูดถึง

หนึ่งในข้อมูลสำคัญที่ไทยพีบีเอสขุดขึ้นมาได้คือ มีผู้ค้าน้ำมันรายใหญ่ที่ขึ้นทะเบียนกับกรมธุรกิจพลังงานถึง 55 ราย แต่ละรายมีคลังน้ำมันขนาดใหญ่เป็นของตัวเอง และมีปริมาณการค้ามากกว่า 120 ล้านลิตรต่อปี ในจำนวนนี้รวมถึงเจ้าของโรงกลั่นทั้งหกรายด้วย

ผู้ค้าเหล่านี้ตามกฎหมายต้องส่งรายงานปริมาณน้ำมันที่ซื้อ จำหน่าย และคงเหลือในคลังให้กรมธุรกิจพลังงาน แต่ต้องส่งเพียง เดือนละหนึ่งครั้ง และมีเวลาจัดทำรายงานอีก 15 วัน นั่นหมายความว่าต้องรอนานถึง 45 วัน กว่าจะรู้ว่าแต่ละรายมีน้ำมันเท่าไหร่และส่งไปที่ไหนบ้าง

ในช่วงวิกฤตที่ผ่านมา รัฐบาลไม่ได้ส่งเจ้าหน้าที่เข้าตรวจสอบคลังน้ำมันของผู้ค้าทั้ง 55 รายเลยแม้แต่รายเดียว ทั้ง ๆ ที่การตรวจสอบว่ามีการรับน้ำมันเข้ามาเท่าไหร่ ส่งออกไปเท่าไร และเหลือในคลังเท่าไหร่ สามารถทำได้ทันที และจะให้คำตอบได้ชัดเจนว่ามีการกักตุนน้ำมันหรือไม่

ยิ่งไปกว่านั้น กฎหมายยังเปิดช่องให้ผู้ค้าน้ำมันรายใหญ่สามารถสำรองน้ำมันได้สูงสุดถึง ร้อยละ 30 ของปริมาณการค้าประจำปี

ส่งออกน้ำมันในยามวิกฤต ?

อีกหนึ่งประเด็นที่ถูกตั้งคำถามอย่างหนักคือ การส่งออกน้ำมันระหว่างที่ประชาชนในประเทศไม่มีน้ำมันใช้ มีรายงานว่าในแต่ละวันยังคงมีน้ำมันส่งออกไปยังประเทศเพื่อนบ้านอย่างต่อเนื่อง โดยอ้างว่ามีสัญญาซื้อขายล่วงหน้าผูกพันอยู่

ผู้ประกอบการบางรายตั้งข้อสังเกตว่า หากใครต้องการซื้อน้ำมันไปขายต่างประเทศ ก็สามารถซื้อในราคาหน้าปั๊ม 31 บาท แล้วนำไปขายในราคาตลาดสิงคโปร์ที่ประมาณ 45 บาท ได้กำไรส่วนต่างถึง 14 บาทต่อลิตร

ทางออกวิกฤตราคาน้ำมัน

ผู้เชี่ยวชาญและภาคประชาชนที่ให้ข้อมูลกับไทยพีบีเอสเสนอแนวทางระยะสั้นและระยะยาวไว้ดังนี้

ระยะสั้น รัฐบาลควรขอความร่วมมือโรงกลั่นลดค่าการกลั่นลงจาก 6 บาท กลับมาที่ประมาณ 2 บาทต่อลิตร และพิจารณาลดภาษีสรรพสามิตชั่วคราวเพื่อลดภาระกองทุนน้ำมัน

ระยะยาว ไทยควรมีคลังน้ำมันสำรองแห่งชาติที่รัฐเป็นเจ้าของ 100% เพื่อให้สามารถระบายน้ำมันออกมารักษาเสถียรภาพราคาได้จริงในยามวิกฤต และต้องมีการตรวจสอบผู้ค้าน้ำมันทั้ง 55 รายพร้อมกันอย่างโปร่งใส

คุณสามารถติดตามชมรายการ Big Story เรื่องใหญ่ Thai PBS ทุกวันจันทร์ เวลา 21.30 - 22.30 น. ทางไทยพีบีเอส หรือดูย้อนหลัง ได้ที่ www.thaipbs.or.th/BigStoryThaiPBS

Big Story เรื่องใหญ่ Thai PBS

1 - 30
31 - 60
61 - 90
91 - 120
121 - 150
151 - 180
181 - 210
211 - 240
241 - 270
271 - 300
301 - ล่าสุด
  • เด็กเจนใหม่ จุดเปลี่ยนระบบแรงงาน

    เด็กเจนใหม่ จุดเปลี่ยนระบบแรงงาน

    26 ก.ค. 68
  • 100 วัน หลังแผ่นดินไหวที่เมืองสะกาย

    100 วัน หลังแผ่นดินไหวที่เมืองสะกาย

    2 ส.ค. 68
  • ไทย - กัมพูชา ความจริงที่ถูกซ่อน

    ไทย - กัมพูชา ความจริงที่ถูกซ่อน

    9 ส.ค. 68
  • จากมัณฑะเลย์ถึงไทย ความหวังบนรอยเลื่อนสะกาย

    จากมัณฑะเลย์ถึงไทย ความหวังบนรอยเลื่อนสะกาย

    16 ส.ค. 68
  • ส่งเณรถวายตุ๊

    ส่งเณรถวายตุ๊

    23 ส.ค. 68
  • "อลงกต - เกรียงไกร" เงามืดแห่งศรัทธา

    "อลงกต - เกรียงไกร" เงามืดแห่งศรัทธา

    30 ส.ค. 68
  • ปอยเปตเปลี่ยนไป

    ปอยเปตเปลี่ยนไป

    6 ก.ย. 68
  • 24 ชั่วโมงในเรือนจำ

    24 ชั่วโมงในเรือนจำ

    13 ก.ย. 68
  • ชีวิตที่เปลี่ยนไป ในการสู้รบไทย - กัมพูชา

    ชีวิตที่เปลี่ยนไป ในการสู้รบไทย - กัมพูชา

    20 ก.ย. 68
  • ติดกับดัก "บัญชีม้า"

    ติดกับดัก "บัญชีม้า"

    27 ก.ย. 68
  • ตื่น! แรร์เอิร์ธ

    ตื่น! แรร์เอิร์ธ

    4 ต.ค. 68
  • เปอร์มูดอ สมรภูมิเจรจาใหม่ชายแดนใต้

    เปอร์มูดอ สมรภูมิเจรจาใหม่ชายแดนใต้

    11 ต.ค. 68
  • 21 ปีชายแดนใต้ จากยุติธรรมเยียวยาสู่งบพัฒนาแสนล้าน

    21 ปีชายแดนใต้ จากยุติธรรมเยียวยาสู่งบพัฒนาแสนล้าน

    18 ต.ค. 68
  • อนาคต TAXI มิเตอร์

    อนาคต TAXI มิเตอร์

    25 ต.ค. 68
  • ใครหากินกับการให้สัญชาติ

    ใครหากินกับการให้สัญชาติ

    7 พ.ย. 68
  • ทุ่งรับน้ำ ภัยธรรมชาติหรือความผิดพลาดของใคร

    ทุ่งรับน้ำ ภัยธรรมชาติหรือความผิดพลาดของใคร

    15 พ.ย. 68
  • เมียนมาเถื่อนทะลักรับโรงงานขยะจีน

    เมียนมาเถื่อนทะลักรับโรงงานขยะจีน

    6 ธ.ค. 68
  • หาดใหญ่ ไม่เหมือนเดิม

    หาดใหญ่ ไม่เหมือนเดิม

    12 ธ.ค. 68
  • ล้างไตเลือกได้ ใครจ่าย ?

    ล้างไตเลือกได้ ใครจ่าย ?

    20 ธ.ค. 68
  • 5 ปีภาษีที่ดิน ข้อวิพากษ์เรื่องการทำลายระบบนิเวศ

    5 ปีภาษีที่ดิน ข้อวิพากษ์เรื่องการทำลายระบบนิเวศ

    27 ธ.ค. 68
  • Super MAX เรือนจำปลอดอิทธิพล

    Super MAX เรือนจำปลอดอิทธิพล

    5 ม.ค. 69
  • "ผู้ประสบภัย" ไปเลือกตั้ง

    "ผู้ประสบภัย" ไปเลือกตั้ง

    12 ม.ค. 69
  • การตลาดเลือกตั้ง

    การตลาดเลือกตั้ง

    19 ม.ค. 69
  • ประชา+นิยม แจกหรือหลอก

    ประชา+นิยม แจกหรือหลอก

    26 ม.ค. 69
  • ทุจริตกลายพันธุ์

    ทุจริตกลายพันธุ์

    2 ก.พ. 69
  • อนุสรณ์นายกรัฐมนตรีไทย

    อนุสรณ์นายกรัฐมนตรีไทย

    9 ก.พ. 69
  • เด็ก G-code รหัสนี้ไม่มีสิทธิ์

    เด็ก G-code รหัสนี้ไม่มีสิทธิ์

    16 ก.พ. 69
  • กกต. ความลับไม่มีในโลก

    กกต. ความลับไม่มีในโลก

    23 ก.พ. 69
  • เจาะลึก! ห่วงโซ่อุปทานแรร์เอิร์ธ

    เจาะลึก! ห่วงโซ่อุปทานแรร์เอิร์ธ

    2 มี.ค. 69
  • นายทุนสวมสิทธิ์รุกป่าแก่งกระจาน

    นายทุนสวมสิทธิ์รุกป่าแก่งกระจาน

    9 มี.ค. 69
  • ฤๅษีนิวเจน บ้านเลตองคุ

    ฤๅษีนิวเจน บ้านเลตองคุ

    16 มี.ค. 69
  • น้ำมะพร้าวปลอมมีอยู่จริง

    น้ำมะพร้าวปลอมมีอยู่จริง

    23 มี.ค. 69
  • กำลังเล่น...
    น้ำมันหายไปไหน จากหัวจ่ายถึงนโยบายรัฐ

    น้ำมันหายไปไหน จากหัวจ่ายถึงนโยบายรัฐ

    30 มี.ค. 69

Big Story เรื่องใหญ่ Thai PBS

1 - 30
31 - 60
61 - 90
91 - 120
121 - 150
151 - 180
181 - 210
211 - 240
241 - 270
271 - 300
301 - ล่าสุด
  • เด็กเจนใหม่ จุดเปลี่ยนระบบแรงงาน

    เด็กเจนใหม่ จุดเปลี่ยนระบบแรงงาน

    26 ก.ค. 68
  • 100 วัน หลังแผ่นดินไหวที่เมืองสะกาย

    100 วัน หลังแผ่นดินไหวที่เมืองสะกาย

    2 ส.ค. 68
  • ไทย - กัมพูชา ความจริงที่ถูกซ่อน

    ไทย - กัมพูชา ความจริงที่ถูกซ่อน

    9 ส.ค. 68
  • จากมัณฑะเลย์ถึงไทย ความหวังบนรอยเลื่อนสะกาย

    จากมัณฑะเลย์ถึงไทย ความหวังบนรอยเลื่อนสะกาย

    16 ส.ค. 68
  • ส่งเณรถวายตุ๊

    ส่งเณรถวายตุ๊

    23 ส.ค. 68
  • "อลงกต - เกรียงไกร" เงามืดแห่งศรัทธา

    "อลงกต - เกรียงไกร" เงามืดแห่งศรัทธา

    30 ส.ค. 68
  • ปอยเปตเปลี่ยนไป

    ปอยเปตเปลี่ยนไป

    6 ก.ย. 68
  • 24 ชั่วโมงในเรือนจำ

    24 ชั่วโมงในเรือนจำ

    13 ก.ย. 68
  • ชีวิตที่เปลี่ยนไป ในการสู้รบไทย - กัมพูชา

    ชีวิตที่เปลี่ยนไป ในการสู้รบไทย - กัมพูชา

    20 ก.ย. 68
  • ติดกับดัก "บัญชีม้า"

    ติดกับดัก "บัญชีม้า"

    27 ก.ย. 68
  • ตื่น! แรร์เอิร์ธ

    ตื่น! แรร์เอิร์ธ

    4 ต.ค. 68
  • เปอร์มูดอ สมรภูมิเจรจาใหม่ชายแดนใต้

    เปอร์มูดอ สมรภูมิเจรจาใหม่ชายแดนใต้

    11 ต.ค. 68
  • 21 ปีชายแดนใต้ จากยุติธรรมเยียวยาสู่งบพัฒนาแสนล้าน

    21 ปีชายแดนใต้ จากยุติธรรมเยียวยาสู่งบพัฒนาแสนล้าน

    18 ต.ค. 68
  • อนาคต TAXI มิเตอร์

    อนาคต TAXI มิเตอร์

    25 ต.ค. 68
  • ใครหากินกับการให้สัญชาติ

    ใครหากินกับการให้สัญชาติ

    7 พ.ย. 68
  • ทุ่งรับน้ำ ภัยธรรมชาติหรือความผิดพลาดของใคร

    ทุ่งรับน้ำ ภัยธรรมชาติหรือความผิดพลาดของใคร

    15 พ.ย. 68
  • เมียนมาเถื่อนทะลักรับโรงงานขยะจีน

    เมียนมาเถื่อนทะลักรับโรงงานขยะจีน

    6 ธ.ค. 68
  • หาดใหญ่ ไม่เหมือนเดิม

    หาดใหญ่ ไม่เหมือนเดิม

    12 ธ.ค. 68
  • ล้างไตเลือกได้ ใครจ่าย ?

    ล้างไตเลือกได้ ใครจ่าย ?

    20 ธ.ค. 68
  • 5 ปีภาษีที่ดิน ข้อวิพากษ์เรื่องการทำลายระบบนิเวศ

    5 ปีภาษีที่ดิน ข้อวิพากษ์เรื่องการทำลายระบบนิเวศ

    27 ธ.ค. 68
  • Super MAX เรือนจำปลอดอิทธิพล

    Super MAX เรือนจำปลอดอิทธิพล

    5 ม.ค. 69
  • "ผู้ประสบภัย" ไปเลือกตั้ง

    "ผู้ประสบภัย" ไปเลือกตั้ง

    12 ม.ค. 69
  • การตลาดเลือกตั้ง

    การตลาดเลือกตั้ง

    19 ม.ค. 69
  • ประชา+นิยม แจกหรือหลอก

    ประชา+นิยม แจกหรือหลอก

    26 ม.ค. 69
  • ทุจริตกลายพันธุ์

    ทุจริตกลายพันธุ์

    2 ก.พ. 69
  • อนุสรณ์นายกรัฐมนตรีไทย

    อนุสรณ์นายกรัฐมนตรีไทย

    9 ก.พ. 69
  • เด็ก G-code รหัสนี้ไม่มีสิทธิ์

    เด็ก G-code รหัสนี้ไม่มีสิทธิ์

    16 ก.พ. 69
  • กกต. ความลับไม่มีในโลก

    กกต. ความลับไม่มีในโลก

    23 ก.พ. 69
  • เจาะลึก! ห่วงโซ่อุปทานแรร์เอิร์ธ

    เจาะลึก! ห่วงโซ่อุปทานแรร์เอิร์ธ

    2 มี.ค. 69
  • นายทุนสวมสิทธิ์รุกป่าแก่งกระจาน

    นายทุนสวมสิทธิ์รุกป่าแก่งกระจาน

    9 มี.ค. 69
  • ฤๅษีนิวเจน บ้านเลตองคุ

    ฤๅษีนิวเจน บ้านเลตองคุ

    16 มี.ค. 69
  • น้ำมะพร้าวปลอมมีอยู่จริง

    น้ำมะพร้าวปลอมมีอยู่จริง

    23 มี.ค. 69
  • กำลังเล่น...
    น้ำมันหายไปไหน จากหัวจ่ายถึงนโยบายรัฐ

    น้ำมันหายไปไหน จากหัวจ่ายถึงนโยบายรัฐ

    30 มี.ค. 69

ละครดี ซีรีส์เด่น

ดูทั้งหมด

♫ ♫ Songs Popular ♫ ♫

ดูทั้งหมด

คลิปมาใหม่

คนดูเยอะ 👀

ดูทั้งหมด

เสน่ห์ประเทศไทย