วันใหม่วาไรตี้
วันใหม่วาไรตี้

รู้ทันกันได้ : HPV "ไม่ติด" จากห้องน้ำสาธารณะ หรือชักโครก จริงหรือไม่?

หน้ารายการ
16 มิ.ย. 69

HPV ไวรัสที่หลายคนคุ้นชื่อว่าเกี่ยวข้องกับโรคหูดหงอนไก่ โรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ และมะเร็งบางชนิด ช่วงที่ผ่านมามีการแชร์กันในสื่อสังคมออนไลน์ว่าการใช้ห้องน้ำสาธารณะหรือการนั่งชักโครกอาจเสี่ยงต่อการติดเชื้อ HPV จนหลายคนเกิดความกังวล บทความนี้รวบรวมข้อมูลจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านมะเร็งวิทยานรีเวช เพื่อไขข้อสงสัยเกี่ยวกับ HPV ตั้งแต่ช่องทางการติดต่อ อาการ ไปจนถึงวิธีป้องกันและการดูแลรักษา

HPV คืออะไร และทำไมถึงต้องระวัง

HPV ย่อมาจาก Human Papillomavirus เป็นเชื้อไวรัสชนิดหนึ่งที่ในปัจจุบันมีอยู่ประมาณ 100 – 200 สายพันธุ์ แต่สายพันธุ์ที่ก่อให้เกิดโรคจริง ๆ นั้นไม่ได้มีมากขนาดนั้น โดยทางการแพทย์จะแบ่งเชื้อ HPV ออกเป็นสองกลุ่ม คือ กลุ่มความเสี่ยงสูงและกลุ่มความเสี่ยงต่ำ

เชื้อ HPV กลุ่มความเสี่ยงสูงคือเชื้อที่สามารถก่อให้เกิดมะเร็งได้หลายชนิด ที่พบบ่อยที่สุดคือมะเร็งปากมดลูก นอกจากนี้ยังทำให้เกิดมะเร็งในช่องปากและลำคอ รวมถึงมะเร็งทางทวารหนักได้อีกด้วย ซึ่งเชื้อกลุ่มความเสี่ยงสูงนี้มีอยู่ประมาณ 14 สายพันธุ์

HPV ติดต่อกันได้อย่างไร

การติดต่อของเชื้อ HPV เกิดจากการสัมผัสผิวหนังต่อผิวหนังระหว่างผู้ที่มีเชื้อกับผู้ที่ไม่มีเชื้อ ช่องทางที่พบได้บ่อยและง่ายที่สุดคือการมีเพศสัมพันธ์

อย่างไรก็ตาม การติดเชื้อ HPV ผ่านเพศสัมพันธ์ไม่ได้จำกัดเฉพาะการสอดใส่ระหว่างชายหญิงเท่านั้น แต่ยังสามารถติดต่อได้จากเพศสัมพันธ์ทางปากหรือทางทวารหนักด้วยเช่นกัน จึงถือว่าเป็นเชื้อที่ติดต่อกันได้ค่อนข้างง่าย ประกอบกับปัจจุบันมีการคัดกรองที่ดีขึ้น จึงทำให้ตรวจพบผู้ติดเชื้อได้มากขึ้นตามไปด้วย

ใช้ห้องน้ำสาธารณะเสี่ยงติด HPV จริงหรือไม่

นี่คือคำถามที่หลายคนกังวลจากข่าวในสื่อสังคมออนไลน์ คำตอบในทางการแพทย์คือ โอกาสที่จะติดเชื้อ HPV จากห้องน้ำสาธารณะ การนั่งชักโครก หรือการสัมผัสวัสดุและพื้นผิวต่าง ๆ นั้นค่อนข้างยาก ถือว่าน้อยถึงน้อยมาก และไม่ได้เป็นปัจจัยที่ทำให้เกิดการติดโรคได้จริง

เหตุผลก็คือ การติดเชื้อ HPV ต้องอาศัยทั้งปริมาณไวรัสในระดับหนึ่งและความแข็งแรงของตัวไวรัสเอง เมื่อเชื้อออกมาอยู่นอกร่างกายมนุษย์แล้ว มันจะไม่แข็งแรงเท่ากับตอนที่อยู่ในร่างกายที่พร้อมจะส่งต่อ เปรียบได้กับไวรัสอื่น ๆ อย่างโควิดหรือ HIV ที่แม้จะมีเชื้อหลงเหลืออยู่บนพื้นผิว แต่ก็ไม่เท่ากับการแพร่จากร่างกายสู่ร่างกายโดยตรง ดังนั้นแม้เชื้ออาจกระจายอยู่บนพื้นผิวได้บ้าง แต่โอกาสที่จะเข้ามาติดเราจริง ๆ ก็มีน้อย

อาการของผู้ติดเชื้อ HPV เป็นอย่างไร

ผู้ที่ติดเชื้อ HPV ส่วนใหญ่มักไม่มีอาการแสดง แต่ต้องแยกตามกลุ่มสายพันธุ์ ดังนี้

เชื้อ HPV กลุ่มความเสี่ยงสูงมักไม่แสดงอาการ แต่อาจเป็นสาเหตุหนึ่งที่ทำให้เกิดโรคมะเร็งตามมาได้ ส่วนเชื้อกลุ่มความเสี่ยงต่ำบางครั้งจะทำให้เกิดอาการแสดงเป็นหูดหงอนไก่ขึ้นมาได้ ทั้งนี้ระยะเวลาตั้งแต่ติดเชื้อจนเกิดหูดยังไม่มีตัวเลขที่ชัดเจน เพียงแต่ทราบว่าหากติดสายพันธุ์กลุ่มนี้ก็อาจทำให้เกิดหูดได้

สายพันธุ์ HPV ที่อันตรายและต้องระวังเป็นพิเศษ

แม้เชื้อ HPV จะมีหลายสายพันธุ์ แต่สายพันธุ์ที่ต้องระวังเป็นพิเศษคือ สายพันธุ์ 16 และ 18 ซึ่งเป็นตัวหลัก เพราะกว่า 70% ของมะเร็งปากมดลูกอาจเกิดจากสองสายพันธุ์นี้ การรู้จักสายพันธุ์ HPV ที่มีความเสี่ยงสูงจึงช่วยให้เราตระหนักถึงความสำคัญของการป้องกันและการคัดกรองมากขึ้น

ผู้ชายก็เสี่ยงติด HPV ได้ ไม่ใช่แค่ผู้หญิง

เป็นความเข้าใจผิดที่พบได้บ่อยว่า HPV เกิดเฉพาะกับผู้หญิงเท่านั้น ความจริงคือเชื้อ HPV ติดได้ทั้งผู้หญิงและผู้ชาย และผู้ชายเองก็สามารถเป็นพาหะได้ด้วย

ที่ผ่านมาในฝั่งผู้หญิงมีความรู้และวิธีการคัดกรองที่ชัดเจนอยู่แล้ว แต่ในฝั่งผู้ชายกลับถูกมองข้าม ทั้งที่นอกจากมะเร็งปากมดลูกในผู้หญิง เชื้อ HPV ยังทำให้เกิดมะเร็งทางทวารหนัก รวมถึงมะเร็งในช่องปากและลำคอ ซึ่งเกิดได้กับทั้งสองเพศ ดังนั้นผู้ชายก็ควรตรวจและระวังไวรัสชนิดนี้เช่นกัน
เนื้อหาเพิ่มเติม HPV ไม่เลือกเพศ : ทำไมผู้ชายควรใส่ใจ

วัคซีน HPV จำเป็นแค่ไหน และใครควรฉีด

HPV เป็นหนึ่งในไม่กี่มะเร็งที่มีวัคซีนป้องกัน จึงแนะนำให้ฉีด โดยวัคซีนจะได้ผลดีที่สุดเมื่อฉีดก่อนมีเพศสัมพันธ์และก่อนได้รับเชื้อ และสามารถฉีดได้ทั้งผู้หญิงและผู้ชาย เพราะทั้งสองเพศมีโอกาสติดเชื้อเหมือนกัน ปัจจุบันมีวัคซีนหลัก ๆ ทั้งแบบ 4 สายพันธุ์และ 9 สายพันธุ์ ซึ่งฉีดได้ทั้งสองเพศ

สำหรับผู้ที่เคยรับเชื้อ HPV มาแล้ว วัคซีนจะไม่ได้ช่วยป้องกันหรือรักษาสายพันธุ์ที่ติดไปแล้ว แต่ยังช่วยป้องกันสายพันธุ์อื่น ๆ ที่ยังไม่ได้ติดได้ นอกจากนี้ยังมีความเข้าใจผิดว่าต้องตรวจให้แน่ใจก่อนว่าไม่มีการติดเชื้อจึงจะฉีดได้ ความจริงคือสามารถฉีดได้เลยโดยไม่ต้องรอ ส่วนเชื้อที่ติดอยู่ก็ไปรับการรักษาควบคู่กันไป

การฉีดวัคซีน HPV ต้องฉีดกี่เข็ม

จำนวนเข็มของวัคซีน HPV ขึ้นอยู่กับอายุ โดยปัจจุบันผู้ที่มีอายุเกิน 15 ปีจะฉีดทั้งหมด 3 เข็ม ส่วนผู้ที่อายุน้อยกว่า 15 ปีอาจฉีดเพียง 2 เข็ม

การฉีดจะไม่ได้ฉีดต่อเนื่องติดกัน แต่จะเว้นระยะตามกำหนด ตามจำนวนเข็มที่กำหนดไว้ จึงควรไปรับวัคซีนให้ตรงตามนัดหมาย ทั้งนี้ในปัจจุบันยังไม่มีข้อมูลว่าต้องฉีดกระตุ้นซ้ำทุก 10 ปีหรือตามระยะเวลาใด เมื่อฉีดครบคอร์สแล้วก็เป็นอันเรียบร้อย

วิธีป้องกัน HPV นอกเหนือจากวัคซีน

นอกจากการฉีดวัคซีนแล้ว การป้องกัน HPV ยังทำได้หลายวิธี เช่น การใส่ถุงยางอนามัย แม้ว่าถุงยางจะไม่สามารถป้องกันเชื้อ HPV ได้ 100% แต่ก็ยังช่วยป้องกันการติดเชื้อทางเพศสัมพันธ์อื่น ๆ และเป็นส่วนหนึ่งของการดูแลสุขภาพทางเพศ

ที่สำคัญคือการเข้ารับการคัดกรองมะเร็งปากมดลูกซึ่งช่วยตรวจดูเชื้อ HPV ได้ และไม่ใช่เรื่องของผู้หญิงเท่านั้น ผู้ชายเองก็ควรตรวจและระวังไวรัสชนิดนี้ด้วยเช่นกัน สำหรับผู้ที่ยังกังวลเรื่องการใช้ห้องน้ำสาธารณะ ก็สามารถเพิ่มความรัดกุมด้วยการใช้สเปรย์แอลกอฮอล์หรือกระดาษทิชชูเปียกที่มีแอลกอฮอล์เช็ดฝารองนั่งก่อนใช้งานได้

การดูแลตัวเองเมื่อตรวจพบเชื้อ HPV

ในปัจจุบันยังไม่มียารักษาที่กำจัดไวรัส HPV ได้โดยตรง แต่หากตรวจพบเชื้อก็ไม่ได้หมายความว่าจะเป็นมะเร็งทันที เพราะเชื้อ HPV เป็นเพียงสาเหตุหนึ่งในการเกิดมะเร็งเท่านั้น

หัวใจสำคัญจึงอยู่ที่การตรวจพบได้เร็ว เพราะหากเจอเชื้อตั้งแต่เนิ่น ๆ ก็จะสามารถดูแลและป้องกันก่อนที่เชื้อจะพัฒนาไปเป็นมะเร็งได้ โรคภัยหลายอย่างอาจอยู่ใกล้ตัวกว่าที่คิด แต่ถ้าเรามีวิธีป้องกันที่ถูกต้องและหมั่นดูแลตัวเอง ก็สามารถรักษาความปลอดภัยให้กับตัวเองได้

ชมย้อนหลังรายการ "วันใหม่วาไรตี้" ในช่วง "รู้ทันกันได้" ได้ที่ www.thaipbs.or.th/RuTanKanDai


อ่านเนื้อหาที่เกี่ยวข้องเพิ่มเติม

วันใหม่วาไรตี้

พ.ค. 2,019
มิ.ย. 2,019
ก.ค. 2,019
ส.ค. 2,019
ก.ย. 2,019
ต.ค. 2,019
พ.ย. 2,019
ธ.ค. 2,019
ม.ค. 2,020
ก.พ. 2,020
มี.ค. 2,020
เม.ย. 2,020
พ.ค. 2,020
มิ.ย. 2,020
ก.ค. 2,020
ส.ค. 2,020
ก.ย. 2,020
ต.ค. 2,020
พ.ย. 2,020
ธ.ค. 2,020
ม.ค. 2,021
ก.พ. 2,021
มี.ค. 2,021
เม.ย. 2,021
พ.ค. 2,021
มิ.ย. 2,021
ก.ค. 2,021
ส.ค. 2,021
ก.ย. 2,021
ต.ค. 2,021
พ.ย. 2,021
ธ.ค. 2,021
ม.ค. 2,022
ก.พ. 2,022
มี.ค. 2,022
เม.ย. 2,022
พ.ค. 2,022
มิ.ย. 2,022
ก.ค. 2,022
ส.ค. 2,022
ก.ย. 2,022
ต.ค. 2,022
พ.ย. 2,022
ธ.ค. 2,022
ม.ค. 2,023
ก.พ. 2,023
มี.ค. 2,023
เม.ย. 2,023
พ.ค. 2,023
มิ.ย. 2,023
ก.ค. 2,023
ส.ค. 2,023
ก.ย. 2,023
ต.ค. 2,023
พ.ย. 2,023
ธ.ค. 2,023
ม.ค. 2,024
ก.พ. 2,024
มี.ค. 2,024
เม.ย. 2,024
พ.ค. 2,024
มิ.ย. 2,024
ก.ค. 2,024
ส.ค. 2,024
ก.ย. 2,024
ต.ค. 2,024
พ.ย. 2,024
ธ.ค. 2,024
ม.ค. 2,025
ก.พ. 2,025
มี.ค. 2,025
เม.ย. 2,025
พ.ค. 2,025
มิ.ย. 2,025
ก.ค. 2,025
ส.ค. 2,025
ก.ย. 2,025
ต.ค. 2,025
พ.ย. 2,025
ธ.ค. 2,025
ม.ค. 2,026
ก.พ. 2,026
มี.ค. 2,026
เม.ย. 2,026
พ.ค. 2,026
มิ.ย. 2,026
ก.ค. 2,026

วันใหม่วาไรตี้

พ.ค. 2,019
มิ.ย. 2,019
ก.ค. 2,019
ส.ค. 2,019
ก.ย. 2,019
ต.ค. 2,019
พ.ย. 2,019
ธ.ค. 2,019
ม.ค. 2,020
ก.พ. 2,020
มี.ค. 2,020
เม.ย. 2,020
พ.ค. 2,020
มิ.ย. 2,020
ก.ค. 2,020
ส.ค. 2,020
ก.ย. 2,020
ต.ค. 2,020
พ.ย. 2,020
ธ.ค. 2,020
ม.ค. 2,021
ก.พ. 2,021
มี.ค. 2,021
เม.ย. 2,021
พ.ค. 2,021
มิ.ย. 2,021
ก.ค. 2,021
ส.ค. 2,021
ก.ย. 2,021
ต.ค. 2,021
พ.ย. 2,021
ธ.ค. 2,021
ม.ค. 2,022
ก.พ. 2,022
มี.ค. 2,022
เม.ย. 2,022
พ.ค. 2,022
มิ.ย. 2,022
ก.ค. 2,022
ส.ค. 2,022
ก.ย. 2,022
ต.ค. 2,022
พ.ย. 2,022
ธ.ค. 2,022
ม.ค. 2,023
ก.พ. 2,023
มี.ค. 2,023
เม.ย. 2,023
พ.ค. 2,023
มิ.ย. 2,023
ก.ค. 2,023
ส.ค. 2,023
ก.ย. 2,023
ต.ค. 2,023
พ.ย. 2,023
ธ.ค. 2,023
ม.ค. 2,024
ก.พ. 2,024
มี.ค. 2,024
เม.ย. 2,024
พ.ค. 2,024
มิ.ย. 2,024
ก.ค. 2,024
ส.ค. 2,024
ก.ย. 2,024
ต.ค. 2,024
พ.ย. 2,024
ธ.ค. 2,024
ม.ค. 2,025
ก.พ. 2,025
มี.ค. 2,025
เม.ย. 2,025
พ.ค. 2,025
มิ.ย. 2,025
ก.ค. 2,025
ส.ค. 2,025
ก.ย. 2,025
ต.ค. 2,025
พ.ย. 2,025
ธ.ค. 2,025
ม.ค. 2,026
ก.พ. 2,026
มี.ค. 2,026
เม.ย. 2,026
พ.ค. 2,026
มิ.ย. 2,026
ก.ค. 2,026

ละครดี ซีรีส์เด่น

ดูทั้งหมด

♫ ♫ Songs Popular ♫ ♫

ดูทั้งหมด

คลิปมาใหม่

คนดูเยอะ 👀

ดูทั้งหมด

เสน่ห์ประเทศไทย