เวเนซุเอลา กับจุดจบอุดมการณ์ “ชาบีสโม” ?
เวเนซุเอลา ประเทศบนชายฝั่งทางเหนือของทวีปอเมริกาใต้ หนึ่งในชาติที่มีน้ำมันสำรองมากที่สุดของโลก นอกเหนือจากทองคำสีดำ เวเนซุเอลายังคือฐานที่มั่นสำคัญของอุดมการณ์ฝ่ายซ้ายในภูมิภาค 3 ทศวรรษก่อน ฮูโก ชาเวซ อดีตนายทหารสายสังคมนิยม ได้สร้างอุดมการณ์ที่เรียกว่า “ชาบีสโม” ซึ่งมีแกนสำคัญคือ การต่อต้านจักรวรรดินิยมและการเผชิญหน้ากับมหาอำนาจอย่างสหรัฐฯ แต่อุดมการณ์ฝ่ายซ้ายนี้ค่อย ๆ พาเวเนซุเอลาเข้าสู่ระบอบเผด็จการและการสืบทอดอำนาจ ก่อนที่ฮูโก ชาเวซ จะส่งต่ออำนาจให้นิโคลัส มาดูโร ในฐานะผู้สืบทอด และวันนี้ เวเนซุเอลากำลังเผชิญจุดเปลี่ยนครั้งสำคัญ เมื่อสหรัฐฯ เปิดปฏิบัติการทางการทหาร พุ่งเป้าจับตัวประธานาธิบดีนิโคลัส มาดูโร กลางกรุงการาคัส ปฏิบัติการนี้ไม่เพียงสั่นคลอนอำนาจของผู้นำประเทศ แต่ยังตั้งคำถามใหญ่ต่ออุดมการณ์ชาบีสโมทั้งหมดว่าอุดมการณ์ฝ่ายซ้ายที่ครองเวเนซุเอลามานานหลายทศวรรษ กำลังเดินทางมาถึงจุดจบแล้วหรือไม่
ก้าวแรกของนิโคลัส มาดูโร
อดีตเป็นคนขับรถเมล์ นิโคลัส มาดูโร เข้าสู่การเมืองด้วยการเข้าเป็นสมาชิกสหภาพแรงงานของเวเนซุเอลา ก่อนได้รับเลือกให้เป็นประธานสหภาพ แม้ว่าจะไม่ได้จบการศึกษาสูง แต่นี่คือผลงานอันโดดเด่นในการเมืองสังคมนิยม บุคลิกแบบง่ายๆ เข้าถึงชาวบ้าน และยึดแนวทางสายปฏิบัติมากกว่าแนวทาวสุดโต่ง ทำให้นิโคลัส มาดูโรได้รับความเชื่อใจจากประธานาธิบดีฮูโก ซาเวช
ในช่วงที่ซาเวชเป็นผู้นำ นิโคลัส มาดูโรได้รับมอบหมายให้ดำรงตำแหน่งรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ ก่อนที่จะได้เป็นรองประธานาธิบดีก่อนจะได้ขึ้นเป็นประธานาธิบดีหลังซาเวชถึงแก่อสัญกรรม ด้วยบารมีที่ไม่เทียบเท่าฮูโก ชาเวซ อำนาจของนิโคลัส มาดูโรจึงถูกท้าทายตั้งแต่วันแรกๆ
ชัยชนะของนิโคลัส มาดูโร
ในการเลือกตั้งแทบทุกครั้งนิโคลัส มาดูโรชนะด้วยคะแนนที่เฉียดฉิว ไม่ว่าจะเป็นการเลือกตั้งเมื่อปี 2013 , ปี 2018 และครั้งสุดท้ายคือปี 2024 ซึ่งเป็นครั้งที่อำนาจของเขาถูกท้าทายโดย มาเรีย คอรินา มาชาโด เจ้าของรางวัลโนเบลสาขาสันติภาพปี 2025 คะแนนความนิยมของเธอไต่ระดับขึ้น แต่ไม่สามารถลงเลือกตั้งได้หลังถูกตัดสิทธิ จึงประกาศให้การสนับสนุนให้เอดมุนโด กอนซาเลซ อดีตนักการทูตลงชิงตำแหน่งประธานาธิบดีแทน ผลเลือกตั้งที่ออกมาปรากฎว่านิโคลัส มาดูโร ได้รับการประกาศให้เป็นผู้ชนะแม้ว่าผลรวมคะแนนเสียงที่ฝ่ายค้านรวบรวมจะบ่งชี้ว่าเอดมุนโด กอนซาเลซ ชนะอย่างถล่มทลายก็ตาม
อุดมการณ์ Chavismo ที่สั่นคลอน
คนไม่พอใจออกมาประท้วงเดือดตามท้องถนนก่อนถูกปราบอย่างหนัก บรรดาฝ่ายค้านหนีตาย รวมถึงเอดมุนโด กอนซาเลซที่ต้องลี้ภัยไปต่างประเทศ นิโคลัส มาดูมาดูโรอยู่ต่อในฐานะผู้นำของประเทศจนกระทั่งถูกสหรัฐฯ จับตัวไปเมื่อวันที่ 3 มกราคมที่ผ่านมา ภาพของนิโคลัส มาดูโรที่ถูกใส่กุญแจมือระหว่างที่ถูกนำตัวไปสหรัฐฯ นำไปสู่คำถามว่า เมื่อผู้สบทอดอุดมการณ์หมดอำนาจ นี่คือล่มสลายของอุดมการณ์ Chavismo หรือไม่
ในช่วงหลายทศวรรษที่ผ่านมา สหรัฐฯ ปฏิบัติการกำจัดหรือเปลี่ยนผู้นำในหลายประเทศก่อนหน้านี้ไม่ว่าจะเป็นในอิรัก หรืออัฟกานิสถาน หลังจากนั้นสิ่งที่เกิดขึ้นคือ การถอนรากถอนโคนระบบเดิม และสถาปนาระบบใหม่เพื่อให้เป็นไปตามแนวทางของตน หลังจากจับกุมตัวมาดูโรได้ คำถามที่สำคัญคือ สหรัฐฯ จะเลือกเปลี่ยนระบอบในเวเนซุเอลา เหมือนที่ผ่านมาหรือไม่
ติดตามต่อ ในรายการ FLASHPOINT จุดร้อนโลก ตอน เวเนซุเอลา กับจุดจบอุดมการณ์ “ชาบีสโม” ? วันพุธที่ 14 มกราคม 2569 เวลา 21.30 น. ทางไทยพีบีเอส หรือรับชมย้อนหลังทุกตอน ทาง www.thaipbs.or.th/program/FlashPoint
แท็กที่เกี่ยวข้อง:
FLASHPOINT จุดร้อนโลก
จีน-ญี่ปุ่น โอกินาวาด่านหน้าความขัดแย้ง
24 ธ.ค. 68โลกยุคใหม่ โลกไร้ระเบียบ
31 ธ.ค. 68บังกลาเทศ ลี้ภัยจากโลกร้อน
7 ม.ค. 69เวเนซุเอลา กับจุดจบอุดมการณ์ “ชาบีสโม” ?
14 ม.ค. 69เวเนซุเอลา กับจุดจบอุดมการณ์ “ชาบีสโม” ?
14 ม.ค. 69เวเนซุเอลา กับจุดจบอุดมการณ์ “ชาบีสโม” ?
14 ม.ค. 69อิหร่าน - เมื่อปฏิวัติอิสลามถูกท้าทาย
21 ม.ค. 69กรีนแลนด์ อนาคตเอกราชที่ริบหรี่
28 ม.ค. 69แคนาดา-สหรัฐฯ เพื่อนรักหักเหลี่ยมโหด
4 ก.พ. 69การต่อสู้ของมหาอำนาจขนาดกลาง
11 ก.พ. 69
FLASHPOINT จุดร้อนโลก
จีน-ญี่ปุ่น โอกินาวาด่านหน้าความขัดแย้ง
24 ธ.ค. 68โลกยุคใหม่ โลกไร้ระเบียบ
31 ธ.ค. 68บังกลาเทศ ลี้ภัยจากโลกร้อน
7 ม.ค. 69เวเนซุเอลา กับจุดจบอุดมการณ์ “ชาบีสโม” ?
14 ม.ค. 69เวเนซุเอลา กับจุดจบอุดมการณ์ “ชาบีสโม” ?
14 ม.ค. 69เวเนซุเอลา กับจุดจบอุดมการณ์ “ชาบีสโม” ?
14 ม.ค. 69อิหร่าน - เมื่อปฏิวัติอิสลามถูกท้าทาย
21 ม.ค. 69กรีนแลนด์ อนาคตเอกราชที่ริบหรี่
28 ม.ค. 69แคนาดา-สหรัฐฯ เพื่อนรักหักเหลี่ยมโหด
4 ก.พ. 69การต่อสู้ของมหาอำนาจขนาดกลาง
11 ก.พ. 69
