คลิปไฟไหม้อ้างกองกำลังติดอาวุธเลบานอนโจมตีอิสราเอล แท้จริงเป็นเหตุการณ์ไฟไหม้ในชุมชนแออัด ลัคเนา ในอินเดีย

Thai PBS Verify พบแหล่งที่มาของข่าวปลอมจาก: X
เพจเฟซบุ๊กแชร์คลิปวิดีโอภาพเหตุการณ์ไฟไหม้ อ้างว่า เป็นการโจมตีล่าสุดโดยกลุ่มเฮซบอลเลาะห์ต่ออิสราเอล
Thai PBS Verify พบคลิปวิดีโอภาพเหตุการณ์ไฟไหม้ ระบุว่า “#Breaking 🚨According to this report, the latest attacks have been carried out by Hezbollah on Israel, which suggests that a lot of damage has been caused and destruction has been caused by the explosion of cylinders in houses. At least 81 Israeli soldiers have been killed in this.”
แปลเป็นภาษาไทยโดยใช้ Google translate ว่า “#ด่วน 🚨 มีรายงานว่า การโจมตีล่าสุดโดยกลุ่มเฮซบอลเลาะห์ต่ออิสราเอล ส่งผลให้เกิดความเสียหายอย่างหนัก โดยมีการระเบิดของถังแก๊สในบ้านเรือน ทำให้เกิดการทำลายเป็นวงกว้าง และมีทหารอิสราเอลเสียชีวิตอย่างน้อย 81 นายในเหตุการณ์ครั้งนี้”
ซึ่งโพสต์ดังกล่าวยอดชม 21,700 ครั้ง และการแสดงความรู้สึก 1,000 ครั้ง รวมถึงการแสดงความคิดเห็น 34 ครั้ง อีกทั้งมีการรีโพสต์ไปถึง 288 ครั้ง
คลิปวิดีโอดังกล่าวเป็นคลิปที่อิสราเอลโดนระเบิดหรือไม่ ?
ThaI PBS Verify ใช้การค้นหาด้วยเครื่องมือตรวจสอบภาพ Google Lens ไปตรงกับโพสต์ ที่ระบุว่า “The fire that broke out in the Lucknow slums was so horrific,
you can gauge it from the fact that
the smoke from this fire had blanketed the entire Lucknow,
the smoke had spread all the way to Chinhat, 10 km away from the incident site,
The place where that illegal slum was,
that land is priceless,”
แปลเป็นภาษาไทยโดยใช้ Google translate ว่า “เหตุไฟไหม้ในชุมชนแออัดที่ลัคเนา ในอินเดียรุนแรงมาก ดูได้จากควันที่ปกคลุมไปทั่วทั้งเมืองและลอยไปไกลถึงชินฮัต ซึ่งอยู่ห่างจากจุดเกิดเหตุประมาณ 10 กิโลเมตร พื้นที่ที่ชุมชนแออัดนั้นตั้งอยู่ เป็นที่ดินที่มีมูลค่าสูงมาก”
ภาพเปรียบเทียบเหตุการณ์ไฟไหม้จากโพสต์ (ซ้าย) และภาพเหตุการณ์คลิปไฟไหม้ที่อินเดีย (ขวา)
อย่างไรก็ตาม เมื่อใช้การค้นหาคำสำคัญด้วยคำว่า “Lucknow slums” พบว่า มีการนำเสนอข่าว Massive Fire Breaks Out In Lucknow’s Vikas Nagar Slum Area ในช่องยูทูบ New9 เมื่อวันที่ 15 เม.ย. 69 โดยมีรายละเอียดดังนี้
A massive fire broke out in the Vikas Nagar slum area of Lucknow, triggering panic among residents as flames rapidly spread through densely packed huts. Fire tenders rushed to the spot and launched a firefighting operation to bring the blaze under control, while locals scrambled to safety. Thick smoke engulfed the area, and visuals from the scene show widespread damage to makeshift homes. Authorities are assessing the situation, and no casualties have been confirmed so far, as efforts continue to douse the fire and prevent further spread.
แปลเป็นภาษาไทยโดยการใช้ Google translate ว่า “เกิดเหตุไฟไหม้ครั้งใหญ่ในพื้นที่ชุมชนแออัดวิกาสนาการ์ ในเมืองลัคเนา ทำให้ชาวบ้านตื่นตระหนก เนื่องจากเปลวไฟลุกลามอย่างรวดเร็วไปตามบ้านเพิงที่ตั้งอยู่หนาแน่น รถดับเพลิงเร่งเข้าพื้นที่และเริ่มปฏิบัติการควบคุมเพลิง ขณะที่ชาวบ้านต่างพากันหนีเอาชีวิตรอด
ควันหนาทึบปกคลุมทั่วบริเวณ และภาพจากที่เกิดเหตุแสดงให้เห็นความเสียหายเป็นวงกว้างต่อบ้านพักชั่วคราว ทางการกำลังประเมินสถานการณ์ และขณะนี้ยังไม่มีรายงานผู้เสียชีวิต โดยเจ้าหน้าที่ยังคงพยายามควบคุมเพลิงและป้องกันไม่ให้ไฟลุกลามเพิ่มเติม”
ภาพยูทูบ New9 มีการนำเสนอข่าว Massive Fire Breaks Out In Lucknow’s Vikas Nagar Slum Area เมื่อวันที่ 15 เม.ย. 69
ต่อมาเมื่อใช้ Google Maps พบว่า พื้นที่ดังกล่าวเป็นพื้นที่ ชุมชนแออัดวิกาสนาการ์ เมืองลัคเนา ประเทศอินเดีย
ภาพพื้นที่เกิดเหตุการณ์ไฟไหม้ที่อินเดีย
แผนที่ชุมชนที่เกิดไฟไหม้
เรื่องจริงเป็นอย่างไร?
ThaI PBS Verify พบว่าโพสต์ดังกล่าวเป็น ข่าวปลอม โดยเมื่อใช้เครื่องมือตรวจสอบภาพด้วย Google Lens และ Google Maps ปรากฏว่า คลิปดังกล่าวไม่ใช่เหตุการณ์กลุ่มกองกำลังติดอาวุธเลบานอนโจมตีอิสราเอล แต่เป็นคลิปเหตุการณ์ไฟไหม้ ในชุมชนแออัดลัดเนา ประเทศอินเดีย
กระบวนการตรวจสอบ
- ตรวจสอบด้วยเครื่องมือตรวจสอบภาพ Google Lens : เมื่อตรวจสอบด้วยใช้ Google Lens ไปตรงกับโพสต์ เกิดเหตุไฟไหม้ครั้งใหญ่ในชุมชนแออัดวิกาสนาการ์ เมืองลัคเนา ประเทศอินเดีย เมื่อวันที่ 16 เม.ย. 69
- ตรวจสอบด้วยการค้นหาคำสำคัญ: เมื่อใช้การค้นหาคำสำคัญด้วยคำว่า “Lucknow slums” พบว่า มีการนำเสนอข่าว Massive Fire Breaks Out In Lucknow’s Vikas Nagar Slum Area ในช่องยูทูบ New9 เมื่อวันที่ 15 เม.ย. 69
- ตรวจสอบด้วย Google Maps : เมื่อใช้ Google Maps พบว่า พื้นที่ดังกล่าวเป็นพื้นที่ ชุมชนแออัดวิกาสนาการ์ เมืองลัคเนา ประเทศอินเดีย
ผลกระทบของข้อมูลเท็จ
- ทำให้คนเข้าใจสถานการณ์ผิด: ข้อมูลที่บิดเบือนทำให้คนเชื่อว่าเป็น “เหตุสงคราม” ทั้งที่จริงเป็น “อุบัติเหตุไฟไหม้” ส่งผลให้รับรู้ข่าวผิดพลาด และตัดสินใจบนข้อมูลที่ไม่จริง
- สร้างความตื่นตระหนกโดยไม่จำเป็น: ข่าวปลอมมักทำให้คนรู้สึกกลัวหรือวิตก เช่น คิดว่าเกิดการโจมตีรุนแรง ทั้งที่เหตุการณ์จริงไม่ได้เกี่ยวข้องกัน
- กระทบความเชื่อมั่นต่อข่าวและสื่อ: เมื่อมีข้อมูลเท็จแพร่กระจายบ่อย คนจะเริ่มไม่เชื่อข่าวจริง ทำให้สังคมขาดความไว้วางใจในแหล่งข้อมูล
- อาจนำไปสู่ความขัดแย้งหรือความเกลียดชัง: การโยงเหตุการณ์ผิดประเทศหรือผิดฝ่าย อาจทำให้เกิดความเข้าใจผิดระหว่างกลุ่มคนหรือประเทศ และเพิ่มความตึงเครียดได้
- ทำให้การแก้ปัญหาจริงยากขึ้น: เมื่อข้อมูลผิดแพร่เร็วมาก หน่วยงานหรือสื่อจำเป็นต้องเสียเวลาแก้ข่าว ทำให้การจัดการสถานการณ์จริงล่าช้า
- เสี่ยงต่อการถูกใช้เป็นเครื่องมือบิดเบือน: บางกรณี ข้อมูลเท็จถูกใช้เพื่อสร้างภาพลวงหรือขยายความรุนแรงเกินจริง เพื่อชี้นำความเชื่อของสังคม
ข้อแนะนำเมื่อได้ข้อมูลเท็จนี้ ?
- อย่าเพิ่งเชื่อทันที: เห็นคลิปหรือข่าวที่น่าตกใจ ควรหยุดคิดก่อน อย่ารีบสรุปว่าเป็นเรื่องจริง
- ตรวจสอบแหล่งที่มา: ดูว่าโพสต์มาจากเพจหรือบัญชีที่น่าเชื่อถือหรือไม่ มีแหล่งข่าวอ้างอิงชัดเจนหรือเปล่า
- เช็กจากหลายแหล่งข่าว: ลองค้นหาข่าวเดียวกันจากสำนักข่าวอื่น ๆ หากเป็นเหตุการณ์ใหญ่จริง มักจะมีรายงานจากหลายที่
- สังเกตรายละเอียดในคลิป/ภาพ: ดูป้าย ภาษา สภาพแวดล้อม หรือสิ่งบ่งชี้สถานที่ ว่าตรงกับที่อ้างหรือไม่
- ใช้เครื่องมือตรวจสอบภาพ/คลิป: เช่น ค้นหาภาพย้อนกลับ (Reverse Image Search) เพื่อตรวจว่าคลิปเคยถูกใช้มาก่อนหรือไม่
- ระวังเนื้อหาที่กระตุ้นอารมณ์: ข่าวปลอมมักใช้ข้อความเร้าอารมณ์ เช่น “ด่วน!” หรือ “ช็อก!” เพื่อให้คนรีบแชร์
- ไม่แชร์ต่อทันที: หากยังไม่มั่นใจว่าเป็นเรื่องจริง ควรหยุดการแชร์ เพื่อลดการกระจายของข้อมูลผิด









