วันใหม่วาไรตี้
วันใหม่วาไรตี้

รู้ทันกันได้ : ทองคำเปลวบนจานอาหาร สวยหรูแต่ปลอดภัยจริงหรือ ?

หน้ารายการ
4 มิ.ย. 69

ทุกวันนี้หลายคนคงเคยเห็นเมนูอาหารหรือขนมในร้านอาหารและคาเฟ่ที่ตกแต่งด้วย "ทองคำเปลว" ไม่ว่าจะเป็นไอศกรีมซอฟต์เสิร์ฟโปะทอง โดนัทห่อทองที่เคยเป็นไวรัล หรือแม้แต่การพ่นเป็นละอองทองบนจานอาหาร ดูหรูหราสะดุดตาจนกลายเป็นจุดขายของหลายร้าน แต่คำถามสำคัญคือ ความสวยงามเรื่องหนึ่ง ความปลอดภัยก็อีกเรื่องหนึ่ง การกินทองคำเปลวเข้าไปจะเป็นอันตรายหรือไม่? บทความนี้สรุปข้อมูลและคำแนะนำจาก เภสัชกรหญิง สุภาวดี ธีระวัฒน์สกุล ผู้อำนวยการกองอาหาร สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) มาให้ครบทุกประเด็น

ทองคำเปลวคืออะไร ทำไมถึงนิยมใช้ตกแต่งอาหาร

ทองคำเปลวถูกนำมาใช้ตกแต่งอาหารมาตั้งแต่โบราณ โดยเฉพาะในขนมหวานไทย และในปัจจุบันก็กลายเป็นจุดขายของร้านอาหารหลายแห่ง นอกจากใช้ในอาหารแล้ว หลายคนยังคุ้นเคยกับทองคำเปลวจากการไปไหว้พระปิดทองตามวัดและศาลเจ้าอีกด้วย

ประเด็นสำคัญที่ เภสัชกรหญิง สุภาวดี ชี้ให้เห็นคือ ในอดีตทองคำเปลวที่ใช้กับอาหารเป็น ทองคำเปลวบริสุทธิ์ ซึ่งแท้จริงแล้วสามารถรับประทานได้ เพราะร่างกายไม่ย่อย ไม่ดูดซึม และสามารถขับถ่ายออกมาได้ตามปกติ

ทองคำเปลวบริสุทธิ์ vs ทองคำเปลววิทยาศาสตร์ ต่างกันอย่างไร

ปัจจุบันราคาทองคำสูงขึ้นมาก ประกอบกับมีเทคโนโลยีทางวิทยาศาสตร์เข้ามา ทำให้เกิดทองคำเปลวอีกประเภทหนึ่ง คือการนำธาตุโลหะหนักหลายชนิดมาประกอบกันแล้วตกแต่งสีให้เป็นสีทอง จนดูเหมือนทองคำเปลวแท้ทุกประการ ซึ่งหากนำมาใช้ในอาหารโดยไม่ทราบว่าเป็นทองคำเปลวบริสุทธิ์หรือไม่ ก็อาจก่อให้เกิดอันตรายได้

ที่น่ากังวลคือ การแยกทองคำเปลวบริสุทธิ์กับทองคำเปลววิทยาศาสตร์ด้วยตาเปล่าไม่สามารถทำได้ ต้องส่งตรวจทางห้องปฏิบัติการเท่านั้น แม้แต่ทองคำเปลวที่ใช้ปิดทองพระตามวัด อย. ก็ระบุว่าน่าจะเป็นทองคำเปลวทางวิทยาศาสตร์ ไม่ใช่ทองคำเปลวบริสุทธิ์ เพราะทองแท้มีราคาแพงมาก

อันตรายจากการกินทองคำเปลวที่ปนเปื้อนโลหะหนัก

หากเป็นทองคำที่ไม่บริสุทธิ์ จะมีโลหะหนักปนเปื้อนซึ่งเป็นพิษต่อร่างกาย โดยโลหะหนักที่พบได้และผลกระทบมีดังนี้

  • ตะกั่ว เป็นโลหะหนักที่ตรวจพบมาก หากสะสมในร่างกายเป็นเวลานาน ในเด็กจะมีผลต่อระดับสติปัญญา ส่วนผู้ใหญ่อาจมีอาการเหนื่อย อ่อนเพลีย ปวดศีรษะ สมาธิลดลง และหากเรื้อรังอาจทำให้เกิดภาวะโลหิตจางได้
  • ดีบุก มีฤทธิ์ระคายเคืองต่อระบบทางเดินอาหาร
  • นิกเกิล อาจทำให้เกิดอาการแพ้ทางผิวหนังอย่างรุนแรง

นอกจากนี้ ที่ผ่านมา อย.ได้สุ่มตรวจทองคำเปลวที่ใช้ในอาหาร พบว่า ส่วนใหญ่ปนเปื้อนโลหะหนัก ส่วนทองคำเปลวบริสุทธิ์นั้นพบได้น้อยกว่า จึงเป็นที่มาของคำเตือนถึงผู้บริโภคโดยตรง

คำแนะนำ! ควรกินทองคำเปลวหรือไม่?

คำแนะนำจาก อย.ชัดเจนว่า ผู้บริโภคควร หลีกเลี่ยงการบริโภคทองคำเปลว หรือหากเห็นบนอาหารก็ให้หยิบออกไปเลย ด้วยเหตุผลสองข้อหลัก

  1. ไม่สามารถรู้ได้ด้วยตาเปล่าว่าเป็นทองคำเปลวบริสุทธิ์หรือปนเปื้อนโลหะหนัก
  2. ต่อให้เป็นทองคำเปลวบริสุทธิ์ที่กินได้ ก็ไม่มีคุณค่าทางโภชนาการใด ๆ คือไม่มีสารอาหาร กินไปก็ไม่มีประโยชน์

สรุปง่าย ๆ ในฐานะผู้บริโภคคือต้องใช้วิจารณญาณ หยิบออกได้ก็หยิบออก เพราะอาหารต้องให้ความสำคัญกับความปลอดภัยสูงสุด

ทาทองคำเปลวบนผิว ในเครื่องสำอางอันตรายไหม

หลายคนอาจสงสัยว่า ถ้าไม่ได้กินแต่เป็นเครื่องสำอางที่โฆษณาว่ามีส่วนผสมของทองคำ เช่น เซรั่มหรือเจล จะดูดซึมและตกค้างในร่างกายเหมือนการกินหรือไม่ คำตอบจาก อย. คือ การใช้ภายนอกส่วนใหญ่อาจเป็นสีที่อนุญาตให้ใช้ในเครื่องสำอางอยู่แล้ว และตัวทองเองก็ไม่ได้ดูดซึมเข้าผิว เพราะอนุภาคไม่ได้เล็กขนาดนั้น มันจะกระจายอยู่บนผิวตรงจุดที่ทาเท่านั้น

ดังนั้นสิ่งที่ อย. เป็นห่วงจริง ๆ คือ การนำทองคำเปลวไปกิน เพราะเป็นการเข้าสู่ร่างกายโดยตรง รวมถึงพฤติกรรมที่ผู้ใหญ่บางท่านนำทองคำเปลวที่ปิดพระมาถูบนหน้าผากตามความเชื่อ ซึ่งทองประเภทนี้มักไม่ใช่ทองบริสุทธิ์

กฎหมายเอาผิดผู้ประกอบการที่ใช้ทองคำเปลวปนเปื้อน

สำหรับฝั่งผู้ผลิตและผู้ประกอบการ มีข้อกฎหมายตาม พ.ร.บ.อาหาร เข้ามาเกี่ยวข้องดังนี้

  • อาหารในภาชนะบรรจุที่มีเลข อย. ไม่อนุญาตให้ใช้ทองคำเป็นส่วนผสม อยู่แล้ว
  • ร้านอาหารที่ปรุงประกอบเอง หากตรวจพบว่าใช้ทองคำเปลวไม่บริสุทธิ์หรือมีโลหะหนักปนเปื้อน มีโทษ ปรับไม่เกิน 20,000 บาท
  • หากผู้บริโภครับประทานแล้วเจ็บป่วยจนต้องเข้าโรงพยาบาล จะเข้าข่าย อาหารไม่บริสุทธิ์ มีโทษ จำคุกไม่เกิน 2 ปี หรือปรับไม่เกิน 20,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ

ดังนั้นผู้ประกอบการที่อยากขายเมนูทองคำเปลวจริง ๆ ต้องทำให้ลูกค้าเชื่อมั่นได้ว่าเป็นทองคำแท้ ซึ่งอาจต้องลงทุนมากขึ้น และหากผู้บริโภคพบความไม่ปลอดภัยหรือได้รับผลกระทบต่อร่างกาย สามารถร้องเรียนได้ที่ สายด่วน อย. 1556

ข้อควรระวังอื่นนอกจากทองคำเปลว ที่ อย. ฝากเตือน

นอกจากเรื่องทองคำเปลวแล้ว อย.ยังฝากเตือนถึงจุดขายแปลกใหม่ในอาหารยุคนี้เพิ่มเติม

  • ไนโตรเจนเหลว ที่ใส่ในเครื่องดื่มให้มีควันพวยพุ่ง มีอุณหภูมิติดลบ ต้องรอให้ละลายหรือระเหยออกให้หมดก่อนรับประทาน หากรีบกินหรือสัมผัสโดยตรง ความเย็นจัดอาจกัดเนื้อเยื่อในปากหรือกระเพาะอาหารจนเกิดการไหม้อย่างรุนแรงได้
  • ผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร ที่โฆษณาว่ารักษาโรคได้ ความจริงคืออาหารไม่สามารถรักษาโรคได้ อย่าหลงเชื่อโฆษณาเกินจริง โดยเฉพาะผู้ป่วยโรคตับและโรคไตต้องระวังเป็นพิเศษ

สรุป ทองคำเปลวกับสิ่งที่ผู้บริโภคควรจำ

ทองคำเปลวบริสุทธิ์กินได้ก็จริง เพราะร่างกายไม่ดูดซึมและขับออกได้ แต่ปัญหาคือเราแยกด้วยตาเปล่าไม่ได้เลยว่าทองบนจานเป็นทองแท้หรือทองวิทยาศาสตร์ที่ทำจากโลหะหนัก ซึ่งผลสุ่มตรวจของ อย. ก็พบการปนเปื้อนเป็นส่วนใหญ่ อีกทั้งต่อให้เป็นทองแท้ก็ไม่มีคุณค่าทางโภชนาการอยู่ดี ทางที่ดีที่สุดคือหลีกเลี่ยงหรือหยิบทองคำเปลวออกก่อนรับประทาน และหากพบอาหารที่ไม่ปลอดภัย แจ้งสายด่วน อย. 1556 เพื่อช่วยกันเป็นหูเป็นตาให้ผู้บริโภคทุกคน

วันใหม่วาไรตี้

พ.ค. 2,019
มิ.ย. 2,019
ก.ค. 2,019
ส.ค. 2,019
ก.ย. 2,019
ต.ค. 2,019
พ.ย. 2,019
ธ.ค. 2,019
ม.ค. 2,020
ก.พ. 2,020
มี.ค. 2,020
เม.ย. 2,020
พ.ค. 2,020
มิ.ย. 2,020
ก.ค. 2,020
ส.ค. 2,020
ก.ย. 2,020
ต.ค. 2,020
พ.ย. 2,020
ธ.ค. 2,020
ม.ค. 2,021
ก.พ. 2,021
มี.ค. 2,021
เม.ย. 2,021
พ.ค. 2,021
มิ.ย. 2,021
ก.ค. 2,021
ส.ค. 2,021
ก.ย. 2,021
ต.ค. 2,021
พ.ย. 2,021
ธ.ค. 2,021
ม.ค. 2,022
ก.พ. 2,022
มี.ค. 2,022
เม.ย. 2,022
พ.ค. 2,022
มิ.ย. 2,022
ก.ค. 2,022
ส.ค. 2,022
ก.ย. 2,022
ต.ค. 2,022
พ.ย. 2,022
ธ.ค. 2,022
ม.ค. 2,023
ก.พ. 2,023
มี.ค. 2,023
เม.ย. 2,023
พ.ค. 2,023
มิ.ย. 2,023
ก.ค. 2,023
ส.ค. 2,023
ก.ย. 2,023
ต.ค. 2,023
พ.ย. 2,023
ธ.ค. 2,023
ม.ค. 2,024
ก.พ. 2,024
มี.ค. 2,024
เม.ย. 2,024
พ.ค. 2,024
มิ.ย. 2,024
ก.ค. 2,024
ส.ค. 2,024
ก.ย. 2,024
ต.ค. 2,024
พ.ย. 2,024
ธ.ค. 2,024
ม.ค. 2,025
ก.พ. 2,025
มี.ค. 2,025
เม.ย. 2,025
พ.ค. 2,025
มิ.ย. 2,025
ก.ค. 2,025
ส.ค. 2,025
ก.ย. 2,025
ต.ค. 2,025
พ.ย. 2,025
ธ.ค. 2,025
ม.ค. 2,026
ก.พ. 2,026
มี.ค. 2,026
เม.ย. 2,026
พ.ค. 2,026
มิ.ย. 2,026
ก.ค. 2,026

วันใหม่วาไรตี้

พ.ค. 2,019
มิ.ย. 2,019
ก.ค. 2,019
ส.ค. 2,019
ก.ย. 2,019
ต.ค. 2,019
พ.ย. 2,019
ธ.ค. 2,019
ม.ค. 2,020
ก.พ. 2,020
มี.ค. 2,020
เม.ย. 2,020
พ.ค. 2,020
มิ.ย. 2,020
ก.ค. 2,020
ส.ค. 2,020
ก.ย. 2,020
ต.ค. 2,020
พ.ย. 2,020
ธ.ค. 2,020
ม.ค. 2,021
ก.พ. 2,021
มี.ค. 2,021
เม.ย. 2,021
พ.ค. 2,021
มิ.ย. 2,021
ก.ค. 2,021
ส.ค. 2,021
ก.ย. 2,021
ต.ค. 2,021
พ.ย. 2,021
ธ.ค. 2,021
ม.ค. 2,022
ก.พ. 2,022
มี.ค. 2,022
เม.ย. 2,022
พ.ค. 2,022
มิ.ย. 2,022
ก.ค. 2,022
ส.ค. 2,022
ก.ย. 2,022
ต.ค. 2,022
พ.ย. 2,022
ธ.ค. 2,022
ม.ค. 2,023
ก.พ. 2,023
มี.ค. 2,023
เม.ย. 2,023
พ.ค. 2,023
มิ.ย. 2,023
ก.ค. 2,023
ส.ค. 2,023
ก.ย. 2,023
ต.ค. 2,023
พ.ย. 2,023
ธ.ค. 2,023
ม.ค. 2,024
ก.พ. 2,024
มี.ค. 2,024
เม.ย. 2,024
พ.ค. 2,024
มิ.ย. 2,024
ก.ค. 2,024
ส.ค. 2,024
ก.ย. 2,024
ต.ค. 2,024
พ.ย. 2,024
ธ.ค. 2,024
ม.ค. 2,025
ก.พ. 2,025
มี.ค. 2,025
เม.ย. 2,025
พ.ค. 2,025
มิ.ย. 2,025
ก.ค. 2,025
ส.ค. 2,025
ก.ย. 2,025
ต.ค. 2,025
พ.ย. 2,025
ธ.ค. 2,025
ม.ค. 2,026
ก.พ. 2,026
มี.ค. 2,026
เม.ย. 2,026
พ.ค. 2,026
มิ.ย. 2,026
ก.ค. 2,026

ละครดี ซีรีส์เด่น

ดูทั้งหมด

♫ ♫ Songs Popular ♫ ♫

ดูทั้งหมด

คลิปมาใหม่

คนดูเยอะ 👀

ดูทั้งหมด

เสน่ห์ประเทศไทย