วันใหม่วาไรตี้
วันใหม่วาไรตี้

รู้ทันกันได้ : ทองคำเปลวบนจานอาหาร สวยหรูแต่ปลอดภัยจริงหรือ ?

หน้ารายการ
4 มิ.ย. 69

ทุกวันนี้หลายคนคงเคยเห็นเมนูอาหารหรือขนมในร้านอาหารและคาเฟ่ที่ตกแต่งด้วย "ทองคำเปลว" ไม่ว่าจะเป็นไอศกรีมซอฟต์เสิร์ฟโปะทอง โดนัทห่อทองที่เคยเป็นไวรัล หรือแม้แต่การพ่นเป็นละอองทองบนจานอาหาร ดูหรูหราสะดุดตาจนกลายเป็นจุดขายของหลายร้าน แต่คำถามสำคัญคือ ความสวยงามเรื่องหนึ่ง ความปลอดภัยก็อีกเรื่องหนึ่ง การกินทองคำเปลวเข้าไปจะเป็นอันตรายหรือไม่? บทความนี้สรุปข้อมูลและคำแนะนำจาก เภสัชกรหญิง สุภาวดี ธีระวัฒน์สกุล ผู้อำนวยการกองอาหาร สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) มาให้ครบทุกประเด็น

ทองคำเปลวคืออะไร ทำไมถึงนิยมใช้ตกแต่งอาหาร

ทองคำเปลวถูกนำมาใช้ตกแต่งอาหารมาตั้งแต่โบราณ โดยเฉพาะในขนมหวานไทย และในปัจจุบันก็กลายเป็นจุดขายของร้านอาหารหลายแห่ง นอกจากใช้ในอาหารแล้ว หลายคนยังคุ้นเคยกับทองคำเปลวจากการไปไหว้พระปิดทองตามวัดและศาลเจ้าอีกด้วย

ประเด็นสำคัญที่ เภสัชกรหญิง สุภาวดี ชี้ให้เห็นคือ ในอดีตทองคำเปลวที่ใช้กับอาหารเป็น ทองคำเปลวบริสุทธิ์ ซึ่งแท้จริงแล้วสามารถรับประทานได้ เพราะร่างกายไม่ย่อย ไม่ดูดซึม และสามารถขับถ่ายออกมาได้ตามปกติ

ทองคำเปลวบริสุทธิ์ vs ทองคำเปลววิทยาศาสตร์ ต่างกันอย่างไร

ปัจจุบันราคาทองคำสูงขึ้นมาก ประกอบกับมีเทคโนโลยีทางวิทยาศาสตร์เข้ามา ทำให้เกิดทองคำเปลวอีกประเภทหนึ่ง คือการนำธาตุโลหะหนักหลายชนิดมาประกอบกันแล้วตกแต่งสีให้เป็นสีทอง จนดูเหมือนทองคำเปลวแท้ทุกประการ ซึ่งหากนำมาใช้ในอาหารโดยไม่ทราบว่าเป็นทองคำเปลวบริสุทธิ์หรือไม่ ก็อาจก่อให้เกิดอันตรายได้

ที่น่ากังวลคือ การแยกทองคำเปลวบริสุทธิ์กับทองคำเปลววิทยาศาสตร์ด้วยตาเปล่าไม่สามารถทำได้ ต้องส่งตรวจทางห้องปฏิบัติการเท่านั้น แม้แต่ทองคำเปลวที่ใช้ปิดทองพระตามวัด อย. ก็ระบุว่าน่าจะเป็นทองคำเปลวทางวิทยาศาสตร์ ไม่ใช่ทองคำเปลวบริสุทธิ์ เพราะทองแท้มีราคาแพงมาก

อันตรายจากการกินทองคำเปลวที่ปนเปื้อนโลหะหนัก

หากเป็นทองคำที่ไม่บริสุทธิ์ จะมีโลหะหนักปนเปื้อนซึ่งเป็นพิษต่อร่างกาย โดยโลหะหนักที่พบได้และผลกระทบมีดังนี้

  • ตะกั่ว เป็นโลหะหนักที่ตรวจพบมาก หากสะสมในร่างกายเป็นเวลานาน ในเด็กจะมีผลต่อระดับสติปัญญา ส่วนผู้ใหญ่อาจมีอาการเหนื่อย อ่อนเพลีย ปวดศีรษะ สมาธิลดลง และหากเรื้อรังอาจทำให้เกิดภาวะโลหิตจางได้
  • ดีบุก มีฤทธิ์ระคายเคืองต่อระบบทางเดินอาหาร
  • นิกเกิล อาจทำให้เกิดอาการแพ้ทางผิวหนังอย่างรุนแรง

นอกจากนี้ ที่ผ่านมา อย.ได้สุ่มตรวจทองคำเปลวที่ใช้ในอาหาร พบว่า ส่วนใหญ่ปนเปื้อนโลหะหนัก ส่วนทองคำเปลวบริสุทธิ์นั้นพบได้น้อยกว่า จึงเป็นที่มาของคำเตือนถึงผู้บริโภคโดยตรง

คำแนะนำ! ควรกินทองคำเปลวหรือไม่?

คำแนะนำจาก อย.ชัดเจนว่า ผู้บริโภคควร หลีกเลี่ยงการบริโภคทองคำเปลว หรือหากเห็นบนอาหารก็ให้หยิบออกไปเลย ด้วยเหตุผลสองข้อหลัก

  1. ไม่สามารถรู้ได้ด้วยตาเปล่าว่าเป็นทองคำเปลวบริสุทธิ์หรือปนเปื้อนโลหะหนัก
  2. ต่อให้เป็นทองคำเปลวบริสุทธิ์ที่กินได้ ก็ไม่มีคุณค่าทางโภชนาการใด ๆ คือไม่มีสารอาหาร กินไปก็ไม่มีประโยชน์

สรุปง่าย ๆ ในฐานะผู้บริโภคคือต้องใช้วิจารณญาณ หยิบออกได้ก็หยิบออก เพราะอาหารต้องให้ความสำคัญกับความปลอดภัยสูงสุด

ทาทองคำเปลวบนผิว ในเครื่องสำอางอันตรายไหม

หลายคนอาจสงสัยว่า ถ้าไม่ได้กินแต่เป็นเครื่องสำอางที่โฆษณาว่ามีส่วนผสมของทองคำ เช่น เซรั่มหรือเจล จะดูดซึมและตกค้างในร่างกายเหมือนการกินหรือไม่ คำตอบจาก อย. คือ การใช้ภายนอกส่วนใหญ่อาจเป็นสีที่อนุญาตให้ใช้ในเครื่องสำอางอยู่แล้ว และตัวทองเองก็ไม่ได้ดูดซึมเข้าผิว เพราะอนุภาคไม่ได้เล็กขนาดนั้น มันจะกระจายอยู่บนผิวตรงจุดที่ทาเท่านั้น

ดังนั้นสิ่งที่ อย. เป็นห่วงจริง ๆ คือ การนำทองคำเปลวไปกิน เพราะเป็นการเข้าสู่ร่างกายโดยตรง รวมถึงพฤติกรรมที่ผู้ใหญ่บางท่านนำทองคำเปลวที่ปิดพระมาถูบนหน้าผากตามความเชื่อ ซึ่งทองประเภทนี้มักไม่ใช่ทองบริสุทธิ์

กฎหมายเอาผิดผู้ประกอบการที่ใช้ทองคำเปลวปนเปื้อน

สำหรับฝั่งผู้ผลิตและผู้ประกอบการ มีข้อกฎหมายตาม พ.ร.บ.อาหาร เข้ามาเกี่ยวข้องดังนี้

  • อาหารในภาชนะบรรจุที่มีเลข อย. ไม่อนุญาตให้ใช้ทองคำเป็นส่วนผสม อยู่แล้ว
  • ร้านอาหารที่ปรุงประกอบเอง หากตรวจพบว่าใช้ทองคำเปลวไม่บริสุทธิ์หรือมีโลหะหนักปนเปื้อน มีโทษ ปรับไม่เกิน 20,000 บาท
  • หากผู้บริโภครับประทานแล้วเจ็บป่วยจนต้องเข้าโรงพยาบาล จะเข้าข่าย อาหารไม่บริสุทธิ์ มีโทษ จำคุกไม่เกิน 2 ปี หรือปรับไม่เกิน 20,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ

ดังนั้นผู้ประกอบการที่อยากขายเมนูทองคำเปลวจริง ๆ ต้องทำให้ลูกค้าเชื่อมั่นได้ว่าเป็นทองคำแท้ ซึ่งอาจต้องลงทุนมากขึ้น และหากผู้บริโภคพบความไม่ปลอดภัยหรือได้รับผลกระทบต่อร่างกาย สามารถร้องเรียนได้ที่ สายด่วน อย. 1556

ข้อควรระวังอื่นนอกจากทองคำเปลว ที่ อย. ฝากเตือน

นอกจากเรื่องทองคำเปลวแล้ว อย.ยังฝากเตือนถึงจุดขายแปลกใหม่ในอาหารยุคนี้เพิ่มเติม

  • ไนโตรเจนเหลว ที่ใส่ในเครื่องดื่มให้มีควันพวยพุ่ง มีอุณหภูมิติดลบ ต้องรอให้ละลายหรือระเหยออกให้หมดก่อนรับประทาน หากรีบกินหรือสัมผัสโดยตรง ความเย็นจัดอาจกัดเนื้อเยื่อในปากหรือกระเพาะอาหารจนเกิดการไหม้อย่างรุนแรงได้
  • ผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร ที่โฆษณาว่ารักษาโรคได้ ความจริงคืออาหารไม่สามารถรักษาโรคได้ อย่าหลงเชื่อโฆษณาเกินจริง โดยเฉพาะผู้ป่วยโรคตับและโรคไตต้องระวังเป็นพิเศษ

สรุป ทองคำเปลวกับสิ่งที่ผู้บริโภคควรจำ

ทองคำเปลวบริสุทธิ์กินได้ก็จริง เพราะร่างกายไม่ดูดซึมและขับออกได้ แต่ปัญหาคือเราแยกด้วยตาเปล่าไม่ได้เลยว่าทองบนจานเป็นทองแท้หรือทองวิทยาศาสตร์ที่ทำจากโลหะหนัก ซึ่งผลสุ่มตรวจของ อย. ก็พบการปนเปื้อนเป็นส่วนใหญ่ อีกทั้งต่อให้เป็นทองแท้ก็ไม่มีคุณค่าทางโภชนาการอยู่ดี ทางที่ดีที่สุดคือหลีกเลี่ยงหรือหยิบทองคำเปลวออกก่อนรับประทาน และหากพบอาหารที่ไม่ปลอดภัย แจ้งสายด่วน อย. 1556 เพื่อช่วยกันเป็นหูเป็นตาให้ผู้บริโภคทุกคน

วิดีโอแนะนำ

1 - 30
31 - 60
61 - 90
91 - 120
121 - 150
151 - 180
181 - 210
211 - 240
241 - 270
271 - 300
301 - 330
331 - 360
361 - 390
391 - 420
421 - 450
451 - 480
481 - 510
511 - 540
541 - 570
571 - 600
601 - 630
631 - 660
661 - 690
691 - 720
721 - 750
751 - 780
781 - 810
811 - 840
841 - 870
871 - 900
901 - 930
931 - 960
961 - 990
991 - 1020
1021 - 1050
1051 - 1080
1081 - 1110
1111 - 1140
1141 - 1170
1171 - 1200
1201 - 1230
1231 - 1260
1261 - 1290
1291 - 1320
1321 - 1350
1351 - 1380
1381 - 1410
1411 - 1440
1441 - 1470
1471 - 1500
1501 - 1530
1531 - 1560
1561 - 1590
1591 - 1620
1621 - 1650
1651 - 1680
1681 - 1710
1711 - 1740
1741 - 1770
1771 - 1800
1801 - 1830
1831 - 1860
1861 - 1890
1891 - 1920
1921 - 1950
1951 - 1980
1981 - 2010
2011 - 2040
2041 - 2070
2071 - 2100
2101 - 2130
2131 - 2160
2161 - 2190
2191 - 2220
2221 - 2250
2251 - 2280
2281 - 2310
2311 - 2340
2341 - 2370
2371 - 2400
2401 - 2430
2431 - 2460
2461 - 2490
2491 - 2520
2521 - 2550
2551 - 2580
2581 - 2610
2611 - 2640
2641 - 2670
2671 - 2700
2701 - 2730
2731 - 2760
2761 - 2790
2791 - 2820
2821 - 2850
2851 - 2880
2881 - 2910
2911 - 2940
2941 - 2970
2971 - 3000
3001 - 3030
3031 - 3060
3061 - 3090
3091 - 3120
3121 - 3150
3151 - 3180
3181 - 3210
3211 - 3240
3241 - 3270
3271 - 3300
3301 - 3330
3331 - 3360
3361 - 3390
3391 - 3420
3421 - 3450
3451 - 3480
3481 - 3510
3511 - 3540
3541 - 3570
3571 - 3600
3601 - 3630
3631 - 3660
3661 - 3690
3691 - 3720
3721 - 3750
3751 - 3780
3781 - 3810
3811 - 3840
3841 - 3870
3871 - 3900
3901 - 3930
3931 - 3960
3961 - 3990
3991 - 4020
4021 - 4050
4051 - 4080
4081 - 4110
4111 - 4140
4141 - 4170
4171 - 4200
4201 - 4230
4231 - 4260
4261 - 4290
4291 - 4320
4321 - 4350
4351 - 4380
4381 - 4410
4411 - 4440
4441 - 4470
4471 - 4500
4501 - 4530
4531 - 4560
4561 - 4590
4591 - 4620
4621 - 4650
4651 - 4680
4681 - 4710
4711 - 4740
4741 - 4770
4771 - 4800
4801 - 4830
4831 - 4860
4861 - 4890
4891 - 4920
4921 - 4950
4951 - 4980
4981 - 5010
5011 - 5040
5041 - 5070
5071 - 5100
5101 - 5130
5131 - 5160
5161 - 5190
5191 - 5220
5221 - 5250
5251 - 5280
5281 - 5310
5311 - 5340
5341 - 5370
5371 - 5400
5401 - 5430
5431 - 5460
5461 - 5490
5491 - 5520
5521 - 5550
5551 - 5580
5581 - 5610
5611 - 5640
5641 - 5670
5671 - 5700
5701 - 5730
5731 - 5760
5761 - 5790
5791 - 5820
5821 - 5850
5851 - 5880
5881 - 5910
5911 - 5940
5941 - 5970
5971 - 6000
6001 - 6030
6031 - 6060
6061 - 6090
6091 - 6120
6121 - 6150
6151 - 6180
6181 - 6210
6211 - 6240
6241 - 6270
6271 - 6300
6301 - 6330
6331 - 6360
6361 - 6390
6391 - 6420
6421 - 6450
6451 - 6480
6481 - 6510
6511 - 6540
6541 - 6570
6571 - 6600
6601 - 6630
6631 - 6660
6661 - 6690
6691 - 6720
6721 - 6750
6751 - 6780
6781 - 6810
6811 - 6840
6841 - 6870
6871 - 6900
6901 - 6930
6931 - 6960
6961 - 6990
6991 - 7020
7021 - 7050
7051 - 7080
7081 - 7110
7111 - 7140
7141 - 7170
7171 - 7200
7201 - 7230
7231 - 7260
7261 - 7290
7291 - 7320
7321 - 7350
7351 - 7380
7381 - 7410
7411 - 7440
7441 - 7470
7471 - 7500
7501 - 7530
7531 - 7560
7561 - 7590
7591 - 7620
7621 - 7650
7651 - 7680
7681 - 7710
7711 - 7740
7741 - 7770
7771 - 7800
7801 - 7830
7831 - 7860
7861 - 7890
7891 - 7920
7921 - 7950
7951 - 7980
7981 - 8010
8011 - 8040
8041 - 8070
8071 - 8100
8101 - 8130
8131 - 8160
8161 - 8190
8191 - 8220
8221 - 8250
8251 - 8280
8281 - 8310
8311 - 8340
8341 - 8370
8371 - 8400
8401 - 8430
8431 - 8460
8461 - 8490
8491 - 8520
8521 - 8550
8551 - 8580
8581 - 8610
8611 - 8640
8641 - 8670
8671 - 8700
8701 - 8730
8731 - 8760
8761 - 8790
8791 - 8820
8821 - 8850
8851 - 8880
8881 - 8910
8911 - 8940
8941 - 8970
8971 - 9000
9001 - 9030
9031 - 9060
9061 - 9090
9091 - 9120
9121 - 9150
9151 - 9180
9181 - 9210
9211 - 9240
9241 - 9270
9271 - 9300
9301 - ล่าสุด

ละครดี ซีรีส์เด่น

ดูทั้งหมด

♫ ♫ Songs Popular ♫ ♫

ดูทั้งหมด

คลิปมาใหม่

คนดูเยอะ 👀

ดูทั้งหมด

เสน่ห์ประเทศไทย