Eureka ท่องโลกวิทยาการ
วิทยาการที่ไม่ได้มีแค่เรื่องทางวิทยาศาสตร์ ร่วมเดินทางไปพร้อมกันกับ ดร.บัญชา ธนบุญสมบัติ นักสื่อสารวิทยาศาสตร์ กับเรื่องราวความรู้ที่ไม่มีวันสิ้นสุด
Satyendra Nath Bose นักฟิสิกส์อินเดียผู้เป็นที่มาของชื่อ Boson
ร่วมย้อนรอยเส้นทางเกียรติยศของบุรุษผู้เป็นรากฐานของอนุภาคแห่งจักรวาล นักฟิสิกส์อัจฉริยะชาวอินเดียผู้พลิกหน้าประวัติศาสตร์วงการวิทยาศาสตร์โลกนามว่า สัตเยนทรา นาถ โพส (Satyendra Nath Bose) หรือที่อาจเรียกสั้น ๆ ว่า 'สัตเยน' ที่มาของชื่ออนุภาคมูลฐานอย่าง "โบซอน" (Boson) ซึ่งเป็นหนึ่งในเสาหลักของฟิสิกส์ยุคใหม่
Wit in Bangkok 2026 กับ ธนกฤต ศรีวิลาศ จาก The Principia
ชวนรู้จัก Wit in Bangkok 2026 เทศกาลสื่อสารวิทยาศาสตร์สุดยิ่งใหญ่ประจำปี กับธนกฤต ศรีวิลาศ หรือ เต้ CEO และผู้ร่วมก่อตั้งสื่อวิทยาศาสตร์ The Principia หนึ่งในทีมภาคีนักสื่อสารวิทยาศาสตร์ ชวนพูดถึงความรู้จักประวัติการสื่อสารวิทยาศาสตร์ไทย ทั้งในรูปแบบวารสาร ตำรา โทรทัศน์ คอนเทนต์ออนไลน์ มาจนถึงรูปแบบการทำงานของนักสื่อสารวิทยาศาสตร์ไทยในปัจจุบันที่มีความหลากหลายมากยิ่งขึ้น
Climate Adaptation: กรณีศึกษาที่ประเทศไทยควรเรียนรู้
พาไปสำรวจแง่มุมของ Climate Adaptation หรือการปรับตัวรับมือการเปลี่ยนแปลงภูมิอากาศ กับ ดร.บัญชา ธนบุญสมบัติ เพื่อรับมือการเปลี่ยนแปลงในหลายมิติสำคัญ ไม่ว่าจะเป็น Climate Mitigation การลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก, Climate Adaptation การปรับตัวเพื่ออยู่รอด, Loss & Damage การเยียวยาความสูญเสีย และ Means of Implementation กลไกการสนับสนุนเพื่อให้ทุกภาคส่วนสามารถลงมือได้จริง รวมถึงกรณีศึกษาจากต่างประเทศเพื่อปรับให้เหมาะกับประเทศไทย
Hugh Everett III ผู้เสนอ Many-worlds Interpretation
พาไปรู้จักชีวิตและผลงานของ ฮิว เอเวอเรตต์ ที่ 3 (Hugh Everett III) นักฟิสิกส์ชาวอเมริกันผู้เสนอแนวคิดอันโด่งดังที่เรียกว่า 'การตีความแบบหลายโลก' (Many-worlds Interpretation) ซึ่งเป็นหนึ่งในแนวทางการอธิบายกลศาสตร์ควอนตัมที่แปลก พิสดาร และชวนให้ตั้งคำถามต่อธรรมชาติของความเป็นจริงมากที่สุดแนวคิดหนึ่งในประวัติศาสตร์วิทยาศาสตร์ กับ ดร.บัญชา ธนบุญสมบัติ
Juno กับภารกิจสำรวจดวงจันทร์ของดาวพฤหัสบดี
Juno ถูกส่งไปเพื่อสำรวจดาวพฤหัสบดีโดยตรง แต่หลังจากทำภารกิจหลักสำเร็จและยังมีสภาพดี NASA ต่ออายุภารกิจให้ Juno กลายเป็นนักสำรวจทั้ง “ระบบดาวพฤหัสบดี” ความสนุกคือ Juno ไม่ได้ถูกออกแบบมาเป็นยานสำรวจดวงจันทร์โดยตรง แต่นักวิทยาศาสตร์ปรับใช้สิ่งต่าง ๆ เพื่อสำรวจดวงจันทร์กับสนามแม่เหล็กของดาวพฤหัสบดีได้อย่างน่าทึ่ง
อินฟราซาวด์ เสียงเงียบอันน่าทึ่ง
ในความเป็นจริงโลกใบนี้ไม่ได้เงียบอย่างที่เราคิดแต่มี “เสียง” ที่ทรงพลังอย่างยิ่งซ่อนอยู่เพียงแต่มันเป็นเสียงที่หูของมนุษย์ไม่มีวันได้ยิน นั่นคือ อินฟราซาวด์ (Infrasound) คลื่นเสียงความถี่ต่ำพิเศษที่ต่ำกว่า 20 เฮิรตซ์ ซึ่งมีความสามารถในการเดินทางได้ไกลอย่างเหลือเชื่อข้ามโลก ร่วมไขความลับน่าทึ่งของอินฟราซาวด์ไปกับ ดร.บัญชา ธนบุญสมบัติ
Ocean Acidification ฝาแฝดตัวร้ายของโลกร้อน
เมื่อพูดถึงวิกฤตภูมิอากาศ ทุกคนมักนึกถึงอุณหภูมิโลกที่สูงขึ้นหรือภัยแล้งที่รุนแรง แต่ในวันนี้จะพาทุกท่านด่ำดิ่งลงไปใต้ผืนน้ำ เพื่อทำความรู้จักกับภัยเงียบระดับโลกที่นักวิทยาศาสตร์ขนานนามว่าเป็น "ฝาแฝดตัวร้ายของภาวะโลกร้อน" นั่นคือ ปรากฏการณ์มหาสมุทรเป็นกรดมากขึ้น หรือ Ocean Acidification การเปลี่ยนแปลงของโลกที่กระทบต่อมนุษย์และท้องทะเล
Plate Tectonics ทฤษฎีการแปรสัณฐานของแผ่นธรณี
เคยสงสัยไหมว่า โลกที่ดูนิ่ง ๆ ของเรา มีภูเขาโผล่ขึ้นมาได้อย่างไรและมหาสมุทรเกิดขึ้นมาได้อย่างไร ? คำถามเหล่านี้นำไปสู่หนึ่งในแนวคิดที่สำคัญอันหนึ่งที่เปลี่ยนความเข้าใจของมนุษย์เกี่ยวกับโลกไปตลอดกาล ทำความรู้จักกับแนวคิดทวีปเลื่อน (continental drift) และ "ทฤษฎีการแปรสัณฐานแผ่นธรณีภาค" (plate tectonics) ร่วมไขปริศนาไปกับอาจารย์อัสสุมา สายนาคำ นักสื่อสารวิทยาศาสตร์
สร้างระบบนิเวศสำหรับอัจฉริยะวิทย์ด้วยโครงการ JSTP กับ อติพร สุวรรณ
ชวนรู้จัก คุณอติพร สุวรรณ ผู้เป็นกำลังสำคัญเบื้องหลังการพัฒนาเยาวชนไทยมาอย่างยาวนาน ผ่านโครงการ JSTP หรือ Junior Science Talent Project โครงการบ่มเพาะและพัฒนาเด็กที่มีศักยภาพสูงด้านวิทยาศาสตร์ สร้าง “ระบบนิเวศแห่งการเรียนรู้” ที่เปิดโอกาสให้เยาวชนได้ลงมือทำโครงงานตามความสนใจในห้องปฏิบัติการจริง พร้อมผลงานที่โดดเด่นและสร้างผลกระทบเชิงบวกต่อสังคมในหลากหลายบทบาท ไม่ว่าจะเป็นนักวิจัย อาจารย์มหาวิทยาลัย ผู้บริหาร หรือผู้ประกอบการ
พายุลูกเห็บ มาจากไหน ?
เตรียมตัวให้พร้อมเพื่อไขปริศนาเกี่ยวกับก้อนน้ำแข็งจากฟ้า หนึ่งในภัยพิบัติทางสภาพอากาศที่รุนแรงที่มนุษย์ต้องรับมือมาตลอดนับแต่อดีต นั่นคือ พายุลูกเห็บ (Hailstorm) กับ ดร.บัญชา ธนบุญสมบัติ ที่จะเล่าเกี่ยวกับน้ำแข็งแบบต่าง ๆ ที่ตกจากฟ้า เจาะลึกทฤษฎี สถิติรวมถึงประวัติศาสตร์ที่น่าสนใจไปพร้อมกัน
Schrödinger's Cat ปรัชญาแห่งแมวควอนตัม
ร่วมเปิดกล่องปริศนาในโลกของควอนตัม "แมวของชเรอดิงเงอร์" (Schrödinger's Cat) ภาพของแมวตัวหนึ่งที่ติดอยู่ในกล่องปิดทึบและถูกอธิบายซ้ำ ๆ ในหน้าหนังสือและสื่อสิ่งพิมพ์ทั่วไปว่า ‘กำลังเป็นและตายในเวลาเดียวกัน’ เพื่อสำรวจร่องรอยทางประวัติศาสตร์ ปรัชญาเบื้องหลัง และร่วมเดินทางไปในโลกควอนตัมเพื่อค้นหาว่า แท้จริงแล้วชะตากรรมของแมวตัวนี้และพรมแดนแห่งความจริงแท้ของเอกภพ ถูกกำหนดขึ้นด้วยสิ่งใดกันแน่ กับดร.บัญชา ธนบุญสมบัติ
การบูรณะปราสาทหินด้วยเทคนิค อนัสติโลซิส ตอนที่ 2
ดร.บัญชา ธนบุญสมบัติ ชวน ดร.ทนงศักดิ์ หาญวงษ์ นักวิชาการอิสระด้านโบราณคดี มาถ่ายทอดบทเรียนล้ำค่าจากกรณีศึกษาการบูรณะปราสาทตาเมือนธม เพื่อให้เข้าใจว่าการนำชิ้นส่วนหินที่หล่นกระจัดกระจายกลับมาประกอบใหม่จนใกล้เคียงกับสภาพเดิมนั้นต้องผ่านกระบวนการที่ซับซ้อนและละเอียดอ่อนเพียงใด
อนัสติโลซิส ตอนแรก วัสดุและการเสื่อมสภาพ
เจาะลึกเรื่องราวทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีที่ซ่อนตัวอยู่ในกระบวนการ 'อนัสติโลซิส' (Anastylosis) หรือศาสตร์และศิลป์แห่งการคืนชีพโบราณสถานกับ ดร.ทนงศักดิ์ หาญวงษ์ นักวิชาการอิสระด้านโบราณคดี ผู้คร่ำหวอดในวงการบูรณะปราสาทหินมาอย่างยาวนาน ไขความลับเบื้องหลังสถาปัตยกรรมหินอันยิ่งใหญ่ โดยเเริ่มต้นจากพื้นฐานสำคัญไปพร้อมกัน
ซูเปอร์เอลนีโญ (Super El Niño)
เมื่อพูดถึงปรากฏการณ์ที่เขย่าระบบภูมิอากาศโลกอย่างรุนแรงที่สุดในรอบหลายทศวรรษ คำว่า เอลนีโญ และ ลานีญา มักจะปรากฏขึ้นเสมอ ทั้งสองเป็นส่วนหนึ่งของวงจร ENSO (El Niño–Southern Oscillation) ดร.บัญชา ธนบุญสมบัติ จะพาผู้ชมไปทำความเข้าใจตั้งแต่พื้นฐานของ ENSO ไปจนถึงการติดตามสถานภาพในปัจจุบัน และชวนคิดต่อว่า โลกของเราอาจต้องเผชิญกับ Super El Niño อีกครั้งในปี ค.ศ. 2026 หรือไม่
10 สุดยอดโลหะสร้างอารยธรรมมนุษย์
พาทุกท่านไปเจาะลึกเรื่องราวของวัสดุที่เปลี่ยนโลกกับสุดยอดโลหะที่สร้างอารยธรรมมนุษย์ กับเรื่องราวของโลหะผสมที่มีความน่าทึ่ง ทั้งในแง่ของสมบัติทางกายภาพที่เหนือชั้น และการนำไปใช้งานที่สร้างผลกระทบต่อวิถีชีวิตของมนุษย์ตั้งแต่อดีตจนถึงเทคโนโลยีล้ำสมัยในปัจจุบันโดย ดร.บัญชา ธนบุญสมบัติ นักวิชาการด้านโลหะวิทยา
ไขปริศนา Neutrino อนุภาคผู้กุมความลับของจักรวาล กับ ดร.อรรถกฤต ฉัตรภูติ
Neutrino (นิวตริโน) เป็นอนุภาคมูลฐานที่มีจำนวนมากที่สุดในจักรวาล นักฟิสิกส์เชื่อว่าพวกมันเก็บซ่อนข้อมูลสำคัญหลายอย่างเกี่ยวกับธรรมชาติเอาไว้ อย่างไรก็ตาม กลไกการเกิดมวลของนิวทริโนยังเป็นปริศนาของนักฟิสิกส์ ปริศนานี้อาจช่วยให้เราก้าวข้ามพรมแดนของวิชาฟิสิกส์ที่เรารู้จักในปัจจุบัน ร่วมไขปริศนา Neutrino อนุภาคผู้กุมความลับของจักรวาลไปกับ ดร.อรรถกฤต ฉัตรภูติ อาจารย์ภาควิชาฟิสิกส์ คณะวิทยาศาสตร์ จุฬาฯ
Origami: Art, Design & Engineering
'โอริงามิ' (#Origami) หรือ การพับกระดาษ แม้ว่าโดยดั้งเดิมศิลปะการพับกระดาษนี้จะถูกส่งต่อในเชิงวัฒนธรรมและสุนทรียศาสตร์ ทว่าในปัจจุบัน โอริงามิได้พัฒนาไปเป็นศาสตร์แห่งการออกแบบที่มีบทบาทสำคัญอย่างยิ่งในหลากหลายสาขาวิชา ไปสำรวจแก่นแท้ของโอริงามิในโลกของวิทยาศาสตร์กับ ดร.บัญชา ธนบุญสมบัติ
