10 สุดยอดโลหะสร้างอารยธรรมมนุษย์
รายการ Eureka ท่องโลกวิทยาการ ตอนนี้ เราจะพาทุกท่านไปเจาะลึกเรื่องราวของวัสดุที่เปลี่ยนโลกกับหัวข้อ "10 สุดยอดโลหะสร้างอารยธรรมมนุษย์" โดย ดร.บัญชา ธนบุญสมบัติ ซึ่งจบปริญญาเอกด้านโลหะวิทยา จะมาถ่ายทอดเรื่องราวของโลหะผสมที่มีความน่าทึ่ง ทั้งในแง่ของสมบัติทางกายภาพที่เหนือชั้น และการนำไปใช้งานที่สร้างผลกระทบต่อวิถีชีวิตของมนุษย์ตั้งแต่อดีตจนถึงเทคโนโลยีล้ำสมัยในปัจจุบัน
สุดยอดโลหะผสมทั้งชนิด 10 ได้แก่
- Electrum: โลหะผสมตามธรรมชาติของทองคำและเงิน ถูกนำมาใช้ทำเหรียญกษาปณ์ยุคแรกของโลก
- Duralumin: อะลูมิเนียมผสมที่แข็งแรงแต่มีน้ำหนักเบา เป็นหัวใจสำคัญในการสร้างโครงสร้างเครื่องบิน
- Ti-6Al-4V: โลหะผสมไทเทเนียมที่ทนทานและเข้ากับร่างกายมนุษย์ได้ดี นิยมใช้ในอุตสาหกรรมอวกาศและรากฟันเทียม
- Monel 400: โลหะผสมนิกเกิลและทองแดงที่ทนต่อการกัดกร่อนสูง ใช้ในสภาพแวดล้อมทางทะเลและอุตสาหกรรมเคมี
- Hastelloy: โลหะผสมที่ทนทานต่อกรดและความร้อนรุนแรง เหมาะสำหรับถังปฏิกรณ์นิวเคลียร์และเครื่องจักรเคมี
- Nitinol: โลหะผสมนิกเกิล-ไทเทเนียมที่มีสมบัติ "จดจำรูปร่าง" (Shape Memory) ใช้ในลวดจัดฟันและอุปกรณ์ขยายหลอดเลือด
- Kovar: โลหะผสมที่มีอัตราการขยายตัวทางความร้อนต่ำ ใช้สำหรับผนึกแก้วกับโลหะในอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์
- Alnico: โลหะผสมอะลูมิเนียม นิกเกิล และโคบอลต์ ใช้สร้างแม่เหล็กถาวรที่มีความเสถียรสูงในมอเตอร์และลำโพง
- NdFeB (Neodymium): แม่เหล็กที่ทรงพลังที่สุดในโลกปัจจุบัน เป็นองค์ประกอบสำคัญในฮาร์ดดิสก์และรถยนต์ไฟฟ้า
- Inconel: โลหะผสมนิกเกิล-โครเมียมที่ทนความร้อนสูงยิ่งยวด ใช้ในใบพัดเครื่องยนต์เจ็ทและท่อไอเสียรถแข่ง
นอกจากความรู้ทางทฤษฎีแล้ว ในรายการจะมีการสาธิตการทดลองที่น่าตื่นตาตื่นใจกับ Nitinol หรือโลหะผสมจดจำรูปร่าง ซึ่งจะแสดงให้เห็นว่าโลหะสามารถกลับคืนสู่รูปทรงเดิมได้อย่างน่าอัศจรรย์เมื่ออุณหภูมิเปลี่ยนแปลง รวมทั้งสภาพความยืดหยุ่นยิ่งยวด (superelasticity) อันน่าทึ่ง
ขอเชิญทุกท่านร่วมเดินทางไปสัมผัสความมหัศจรรย์ของโลหะวิทยาที่ขับเคลื่อนอารยธรรมของเราไปข้างหน้าพร้อมกัน
ติดตามได้ในรายการ Eureka ท่องโลกวิทยาการ ตอน 10 สุดยอดโลหะสร้างอารยธรรมมนุษย์ วันพุธที่ 13 พฤษภาคม 2569 เวลา 22.30 - 23.00 น. ทางไทยพีบีเอส
แท็กที่เกี่ยวข้อง:
Eureka ท่องโลกวิทยาการ
- 27:53
9 สมการจากมันสมองของไอน์สไตน์
7 ม.ค. 69 - 27:42
เหตุใด Einstein จึงโจมตีกลศาสตร์ควอนตัม ?
14 ม.ค. 69 - 27:26
Climate Adaptation กรณีศึกษาจากยุโรป
21 ม.ค. 69 - 30:00
“นวัตกรรม” เพื่อสัตว์
25 ก.พ. 69 - 30:00
วิศวกรรมอุตสาหการ : วิศวกรรมที่ไม่ได้อยู่แค่โรงงาน
4 มี.ค. 69 - 30:00
100 ปี กลศาสตร์คลื่น
11 มี.ค. 69 - 30:00
เจาะลึก Winter Storm Fern และ Polar Vortex
18 มี.ค. 69 - 30:00
ความรู้ใหม่เกี่ยวกับฟ้าผ่าและกรณีศึกษา
25 มี.ค. 69 - 30:00
ระบบการเลี้ยงสัตว์น้ำแบบน้ำไหลเวียน
1 เม.ย. 69 - 30:00
เปิดโลกโบราณโลหะวิทยา กับ รศ.สุรพล นาถะพินธุ (ตอนที่ 1)
8 เม.ย. 69 - 30:00
เปิดโลกโบราณโลหะวิทยา กับ รศ.สุรพล นาถะพินธุ (ตอนที่ 2)
15 เม.ย. 69 - 30:00
Origami: Art, Design & Engineering
22 เม.ย. 69 - 26:55
ไขปริศนา Neutrino อนุภาคผู้กุมความลับของจักรวาล กับ ดร.อรรถกฤต ฉัตรภูติ
29 เม.ย. 69 - 30:00
อวสานอารยธรรมมนุษย์ในมุมมองของวิทยาศาสตร์
6 พ.ค. 69 
10 สุดยอดโลหะสร้างอารยธรรมมนุษย์
13 พ.ค. 69- 30:00
ซูเปอร์เอลนีโญ (Super El Niño)
20 พ.ค. 69
Eureka ท่องโลกวิทยาการ
- 27:53
9 สมการจากมันสมองของไอน์สไตน์
7 ม.ค. 69 - 27:42
เหตุใด Einstein จึงโจมตีกลศาสตร์ควอนตัม ?
14 ม.ค. 69 - 27:26
Climate Adaptation กรณีศึกษาจากยุโรป
21 ม.ค. 69 - 30:00
“นวัตกรรม” เพื่อสัตว์
25 ก.พ. 69 - 30:00
วิศวกรรมอุตสาหการ : วิศวกรรมที่ไม่ได้อยู่แค่โรงงาน
4 มี.ค. 69 - 30:00
100 ปี กลศาสตร์คลื่น
11 มี.ค. 69 - 30:00
เจาะลึก Winter Storm Fern และ Polar Vortex
18 มี.ค. 69 - 30:00
ความรู้ใหม่เกี่ยวกับฟ้าผ่าและกรณีศึกษา
25 มี.ค. 69 - 30:00
ระบบการเลี้ยงสัตว์น้ำแบบน้ำไหลเวียน
1 เม.ย. 69 - 30:00
เปิดโลกโบราณโลหะวิทยา กับ รศ.สุรพล นาถะพินธุ (ตอนที่ 1)
8 เม.ย. 69 - 30:00
เปิดโลกโบราณโลหะวิทยา กับ รศ.สุรพล นาถะพินธุ (ตอนที่ 2)
15 เม.ย. 69 - 30:00
Origami: Art, Design & Engineering
22 เม.ย. 69 - 26:55
ไขปริศนา Neutrino อนุภาคผู้กุมความลับของจักรวาล กับ ดร.อรรถกฤต ฉัตรภูติ
29 เม.ย. 69 - 30:00
อวสานอารยธรรมมนุษย์ในมุมมองของวิทยาศาสตร์
6 พ.ค. 69 10 สุดยอดโลหะสร้างอารยธรรมมนุษย์
13 พ.ค. 69- 30:00
ซูเปอร์เอลนีโญ (Super El Niño)
20 พ.ค. 69
