เมื่อวันที่ 17 พ.ย.2569 นิตยสาร The Economist เปิดตัว รายงานประจำปี ชื่อ The World Ahead 2027 วิเคราะห์แนวโน้มและเหตุการณ์ต่าง ๆ ทั้งหมด 10 เหตุการณ์ ที่อาจกำหนดทิศทางของปีหน้า โดยมีทั้งความเปลี่ยนแปลงทางการเมืองครั้งใหญ่ ความเสี่ยงจากสงครามและหนี้สาธารณะ ตลอดจนการเปลี่ยนแปลงที่เกิดจากปัญญาประดิษฐ์และเทคโนโลยีใหม่
ทอม แสตนเดจ บรรณาธิการรายงาน The World Ahead ระบุว่า โลกกำลังเริ่มเข้าสู่ยุคหลังโดนัลด์ ทรัมป์ แต่ไม่ได้หมายความว่าประธานาธิบดีสหรัฐฯ จะลดบทบาททางการเมืองลง
ตรงกันข้าม เมื่อพรรคเดโมแครตชนะการเลือกตั้งกลางเทอมและเตรียมครองเสียงข้างมากทั้งสภาผู้แทนราษฎรและวุฒิสภา ทรัมป์อาจยิ่งใช้มาตรการฝ่ายบริหารอย่างเข้มข้น ทั้งการออกคำสั่งประธานาธิบดี การต่อสู้ทางกฎหมาย การเปลี่ยนชื่อสถานที่สำคัญ การผลักดันโครงการก่อสร้างขนาดใหญ่ และการใช้กำลังทางทหาร เพื่อรักษาอิทธิพลและสร้างมรดกทางการเมืองก่อนสิ้นสุดวาระ
ผลการเลือกตั้งกลางเทอมวันที่ 3 พ.ย.2569 ถือเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญของการเมืองสหรัฐฯ โดยพรรคเดโมแครตพลิกกลับมาครองเสียงข้างมากทั้ง 2 สภา หลังผู้มีสิทธิเลือกตั้งไม่พอใจค่าครองชีพ สงครามอิหร่าน และการบริหารของรัฐบาลทรัมป์ ขณะที่ความขัดแย้งระหว่างทำเนียบขาวกับสภาคองเกรสมีแนวโน้มรุนแรงขึ้น โดยเฉพาะประเด็นงบประมาณและอำนาจในการดำเนินสงคราม
1. ยุคหลังทรัมป์
แม้ทรัมป์ยังดำรงตำแหน่งประธานาธิบดี แต่ชัยชนะของพรรคเดโมแครตในการเลือกตั้งกลางเทอมทำให้การผลักดันกฎหมายและนโยบายผ่านสภาคองเกรสยากขึ้น โดยเดโมแครตเตรียมใช้เสียงข้างมากตรวจสอบรัฐบาลและผลักดันวาระทางการเมืองของพรรค ขณะที่ทรัมป์ยังมีอำนาจยับยั้งกฎหมายและใช้อำนาจฝ่ายบริหารได้
เมื่อวันที่ 19 พ.ย.2569 วุฒิสภาสหรัฐฯ ลงมติ 51 ต่อ 48 เสียง ไม่เห็นชอบญัตติจำกัดอำนาจทรัมป์ในการทำสงครามกับอิหร่าน หลังจากก่อนหน้านั้นสภาผู้แทนราษฎรผ่านญัตติดังกล่าวแล้ว สะท้อนความขัดแย้งเรื่องอำนาจสงครามที่ยังเป็นประเด็นสำคัญ แม้พรรคเดโมแครตจะเตรียมเข้าควบคุมทั้ง 2 สภาในปีหน้าก็ตาม
เปิดโผ 10 เทรนด์โลกปี 2027 ทรัมป์ยิ่งเกรี้ยวกราด-AI โตเร็วเกินต้าน
2. แรงกระเพื่อมจากอิหร่าน
The Economist มองว่าสงครามอิหร่านจะส่งผลกระทบต่อเนื่องไปไกลกว่าสมรภูมิ ทั้งความสัมพันธ์ระหว่างสหรัฐฯ กับพันธมิตร ความมั่นคงในตะวันออกกลาง เส้นทางขนส่งพลังงาน และความมั่นคงทางอาหาร โดยเฉพาะปัญหาการขนส่งปุ๋ยผ่านช่องแคบฮอร์มุซ ซึ่งเป็นเส้นทางสำคัญของการค้าพลังงานและปุ๋ยระหว่างประเทศ
องค์การอาหารและเกษตรแห่งสหประชาชาติ (FAO) เตือนตั้งแต่เดือน พ.ค.2569 ว่า ความขาดแคลนปุ๋ยจากความติดขัดบริเวณช่องแคบฮอร์มุซ จะกระทบผลผลิตทางการเกษตรและทำให้ปริมาณอาหารตึงตัวในช่วงครึ่งหลังของปี 2569 ต่อเนื่อง ถึงปี 2570
ขณะที่องค์การการค้าโลก (WTO) ระบุว่าการค้าปุ๋ยยูเรียและฟอสเฟต จะได้รับผลกระทบอย่างหนัก จากความขัดแย้งในอ่าวเปอร์เซีย ประเทศในเอเชียและแอฟริกามีความเสี่ยงจากปัญหาปุ๋ยขาดแคลนและราคาสูงเป็นพิเศษ
เปิดโผ 10 เทรนด์โลกปี 2027 ทรัมป์ยิ่งเกรี้ยวกราด-AI โตเร็วเกินต้าน
3. ปีที่ร้อนที่สุดเป็นประวัติการณ์อีกครั้ง
รายงานคาดการณ์ว่าปี 2570 โลกจะเผชิญอากาศร้อนจัด ภัยแล้ง ไฟป่า และคลื่นความร้อน โดยมีปรากฏการณ์เอลนีโญเป็นปัจจัยเพิ่มความเสี่ยง องค์การอุตุนิยมวิทยาโลก (WMO) รายงานระบุว่า ปีนี้มีแนวโน้มเป็น 1 ใน 4 ปี ที่ร้อนที่สุด นับตั้งแต่เริ่มมีการบันทึกข้อมูล โดยอุณหภูมิเฉลี่ยพื้นผิวโลกในช่วงเดือน ม.ค.-ก.ย. สูงกว่าค่าเฉลี่ยยุคก่อนอุตสาหกรรมประมาณ 1.47 องศาเซลเซียส
WMO ยังระบุว่า เอลนีโญทวีความรุนแรงขึ้น ตั้งแต่เดือน ส.ค. และอาจเพิ่มความเสี่ยงต่ออากาศร้อนจัด ภัยแล้ง และฝนตกหนักต่อเนื่องไปถึงปี 2570 อย่างไรก็ตาม ตัวเลขปี 2570 ที่จะเป็นปีร้อนที่สุดยังเป็นการคาดการณ์ ไม่ใช่ข้อสรุปทางวิทยาศาสตร์ที่ยืนยันแล้ว
อีกด้านหนึ่ง The Economist มองว่าความผันผวนของตลาดพลังงาน อาจเร่งให้ประเทศต่าง ๆ หันไปลงทุนในพลังงานหมุนเวียนมากขึ้น เพราะนอกจากช่วยลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกแล้ว ยังช่วยลดการพึ่งพาเชื้อเพลิงฟอสซิลจากตลาดโลกด้วย
เปิดโผ 10 เทรนด์โลกปี 2027 ทรัมป์ยิ่งเกรี้ยวกราด-AI โตเร็วเกินต้าน
4. กระแสต่อต้าน AI ทวีความรุนแรง
การขยายตัวของ AI กำลังสร้างความเสี่ยงทั้งด้านเศรษฐกิจ การเงิน การเมือง และความมั่นคงไซเบอร์ โดยเฉพาะการลงทุนสร้างศูนย์ข้อมูลและโครงสร้างพื้นฐาน AI ที่ต้องใช้เงินทุนมหาศาล บริษัทเทคโนโลยีเริ่มพึ่งพาการกู้ยืมและข้อตกลงทางการเงินที่ซับซ้อนมากขึ้น ทำให้เกิดความกังวลว่าหากผลตอบแทนจากการลงทุนไม่เป็นไปตามเป้าหมาย อาจเกิดแรงเทขายและกระทบตลาดการเงิน
รายงานของธนาคารกลางสหรัฐฯ ระบุว่า หนี้ในงบดุลของบริษัท AI รายใหญ่ 7 แห่งมีแนวโน้มสูงเกิน 800,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐภายในสิ้นปีนี้ ขณะที่ภาระผูกพันนอกงบดุล เช่น สัญญาเช่าศูนย์ข้อมูลและข้อตกลงด้านพลังงาน มีมูลค่าสูงสุดที่ประเมินได้มากกว่า 3 ล้านล้านดอลลาร์สหรัฐ
แรงต่อต้านไม่ได้จำกัดอยู่แค่ตลาดทุน แต่ขยายไปถึงชุมชนที่ได้รับผลกระทบจากการสร้างศูนย์ข้อมูลด้วย โดย Reuters ระบุว่า โครงการศูนย์ข้อมูลขนาด 1.44 กิกะวัตต์ในรัฐควีนส์แลนด์ของออสเตรเลีย ได้รับเสียงคัดค้าน 595 จากข้อเสนอแนะสาธารณะเกือบ 600 รายการ เนื่องจากประชาชนกังวลเรื่องการใช้น้ำ ปริมาณไฟฟ้า เสียงรบกวน และผลกระทบต่อชุมชน
เปิดโผ 10 เทรนด์โลกปี 2027 ทรัมป์ยิ่งเกรี้ยวกราด-AI โตเร็วเกินต้าน
5. ฝ่ายขวาประชานิยมในยุโรป
การเลือกตั้งประธานาธิบดีฝรั่งเศสในปี 2570 เป็นอีกหนึ่งเหตุการณ์ที่ต้องจับตา โดย Marine Le Pen ผู้นำฝ่ายขวาจัดจากพรรค National Rally ประกาศความตั้งใจลงสมัครชิงตำแหน่งประธานาธิบดี แม้ก่อนหน้านี้ถูกตัดสินว่ามีความผิดในคดีใช้เงินกองทุนสหภาพยุโรปโดยมิชอบ แต่ศาลอุทธรณ์ลดระยะเวลาตัดสิทธิทางการเมืองลง ทำให้เธอมีช่องทางลงสมัครได้
Reuters รายงานเมื่อเดือน ก.ค.2569 ว่า Le Pen ยืนยันจะลงแข่งขันและเตรียมยื่นอุทธรณ์ต่อศาลสูงสุด ขณะที่ประเด็นที่สร้างความกังวลให้ตลาดการเงินคือแนวนโยบายเศรษฐกิจและการคลังของพรรค National Rally ซึ่งต้องสร้างความเชื่อมั่นว่า จะควบคุมหนี้และการขาดดุลงบประมาณของฝรั่งเศสได้ หากชนะเลือกตั้งจริง การเปลี่ยนแปลงทางการเมืองในฝรั่งเศสอาจกระทบความร่วมมือระหว่างฝรั่งเศสกับเยอรมนี ซึ่งเป็นแกนหลักของสหภาพยุโรป
เปิดโผ 10 เทรนด์โลกปี 2027 ทรัมป์ยิ่งเกรี้ยวกราด-AI โตเร็วเกินต้าน
6. แรงกดดันจากตลาดพันธบัตร
ปัญหาหนี้สาธารณะ ไม่ได้จำกัดอยู่เฉพาะฝรั่งเศส แต่กำลังเป็นความเสี่ยงของประเทศเศรษฐกิจขนาดใหญ่หลายแห่ง เมื่อรัฐบาลกู้เงินเพิ่มขึ้น นักลงทุนย่อมต้องการผลตอบแทนสูงขึ้น เพื่อชดเชยความเสี่ยง ส่งผลให้อัตราผลตอบแทนพันธบัตรรัฐบาลปรับตัวสูงขึ้น และเพิ่มต้นทุนการกู้ยืมของภาครัฐ
ธนาคารกลางยุโรป (ECB) เผยแพร่รายงานเสถียรภาพทางการเงินเดือนเตือนว่า ความกังวลต่อความยั่งยืนของหนี้รัฐบาลในประเทศเศรษฐกิจพัฒนาแล้วกำลังกดดันอัตราผลตอบแทนพันธบัตรระยะยาว และอาจทำให้ตลาดประเมินความเสี่ยงของหนี้รัฐบาลใหม่ หากต้นทุนดอกเบี้ยเพิ่มขึ้นต่อเนื่อง รัฐบาลจะมีงบประมาณเหลือสำหรับบริการสาธารณะและการลงทุนลดลง
เปิดโผ 10 เทรนด์โลกปี 2027 ทรัมป์ยิ่งเกรี้ยวกราด-AI โตเร็วเกินต้าน
7. ช่วงเวลาอันตรายของไต้หวัน
ความสัมพันธ์ระหว่างจีนกับไต้หวัน ยังเป็นหนึ่งในจุดเสี่ยงสำคัญของโลก โดยมีการจับตาเป้าหมายปี 2570 ที่ประธานาธิบดีสี จิ้นผิง ต้องการให้กองทัพจีนมีขีดความสามารถเพียงพอสำหรับปฏิบัติการยึดไต้หวัน อย่างไรก็ตาม การเตรียมความพร้อมทางทหาร ไม่ได้หมายความว่าจีนกำหนดวันบุกไต้หวันไว้แล้ว
รายงานประเมินภัยคุกคามประจำปี 2569 ของหน่วยข่าวกรองสหรัฐฯ ระบุว่า จีนยังต้องการผลักดันการรวมชาติด้วยสันติวิธี หากทำได้ และไม่ได้ประเมินว่าผู้นำจีนมีแผนบุกไต้หวันในปี 2570 หรือกำหนดกรอบเวลาตายตัวสำหรับการรวมชาติ
ขณะที่ Reuters รายงานว่าเจ้าหน้าที่สหรัฐฯ ประเมินว่าการบุกไต้หวันก่อนปี 2571 มีแนวโน้มลดลงจากข้อจำกัดด้านความพร้อมของกองทัพจีน และการรอดูผลการเลือกตั้งไต้หวันในปี 2571
The Economist ชี้ว่าเทคโนโลยีทางทหารกำลังเปลี่ยนรูปแบบสงคราม โดยประเทศที่มีขนาดเล็กกว่า อาจใช้เทคโนโลยีและอาวุธต้นทุนต่ำเพื่อรับมือกับกองทัพขนาดใหญ่ได้ ดังที่เห็นจากสงครามในยูเครนและอิหร่าน ทำให้การประเมินความเสี่ยงในช่องแคบไต้หวัน ต้องพิจารณาทั้งศักยภาพทางทหารและความสามารถในการป้องกันประเทศ
เปิดโผ 10 เทรนด์โลกปี 2027 ทรัมป์ยิ่งเกรี้ยวกราด-AI โตเร็วเกินต้าน
8. อิทธิพลของยาลดน้ำหนัก
ยาลดน้ำหนักกลุ่ม GLP-1 เช่น Ozempic กำลังเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมผู้บริโภคมากกว่าการลดน้ำหนัก เพราะเมื่อผู้ใช้มีรูปร่างเปลี่ยนไป ความต้องการสินค้าและบริการก็เปลี่ยนตาม ทั้งเสื้อผ้า รองเท้า เครื่องสำอาง อุปกรณ์ออกกำลังกาย และสินค้าเพื่อสุขภาพ ขณะเดียวกัน บริษัทยายังให้ความสนใจกับการศึกษาผลของยาในด้านการชะลอวัยและการรักษาโรคที่เกี่ยวข้องกับอายุที่เพิ่มขึ้น
ข้อมูลจาก EY-Parthenon ระบุว่า ผู้ใช้ยา GLP-1 ในสหรัฐฯ ร้อยละ 54 ใช้ยาเพื่อควบคุมน้ำหนักเป็นหลัก ขณะที่ร้อยละ 72 เปลี่ยนขนาดเสื้อผ้าหลังใช้ยา และร้อยละ 46 เปลี่ยนแบรนด์เสื้อผ้าที่ซื้อ
ส่วนผลสำรวจของ Circana พบว่า ผู้ใช้ยาและครัวเรือนที่มีผู้ใช้ยาเริ่มปรับรูปแบบการใช้จ่ายไปยังสินค้าเสื้อผ้า อุปกรณ์สุขภาพ และเทคโนโลยีสวมใส่มากขึ้น สะท้อนว่าอุตสาหกรรมยาลดน้ำหนักกำลังสร้างผลกระทบต่อธุรกิจค้าปลีกและสินค้าไลฟ์สไตล์ด้วย
เปิดโผ 10 เทรนด์โลกปี 2027 ทรัมป์ยิ่งเกรี้ยวกราด-AI โตเร็วเกินต้าน
9. การส่งจรวดสู่อวกาศราคาถูก
อุตสาหกรรมอวกาศเชิงพาณิชย์ มีแนวโน้มเติบโตจากการพัฒนาจรวดที่นำกลับมาใช้ใหม่ได้ โดย The Economist จับตา Starship ของ SpaceX ซึ่งอาจเริ่มให้บริการส่งดาวเทียมอย่างสม่ำเสมอ รวมถึงการเกิดขึ้นของสถานีอวกาศที่พัฒนาโดยบริษัทเอกชน และแนวคิดการสร้างศูนย์ข้อมูลในวงโคจรที่เริ่มได้รับความสนใจมากขึ้น
ความคืบหน้าสำคัญเกิดขึ้นเมื่อยาน Starship ของ SpaceX กลับจากวงโคจรและประสบความสำเร็จ ในการถูกแขนกลของหอปล่อยจรวดจับไว้ได้เป็นครั้งแรก หลังปล่อยดาวเทียม Starlink จำนวน 26 ดวงและโคจรรอบโลก 14 รอบ แม้จรวดส่วนบูสเตอร์จะไม่สามารถกลับมาลงจอดได้ตามแผน แต่ความสำเร็จของการกู้คืนตัวยานถือเป็นก้าวสำคัญสู่การนำจรวดกลับมาใช้ซ้ำ
ส่วนบริษัท Vast กำลังพัฒนาสถานีอวกาศเชิงพาณิชย์ Haven-1 โดยตั้งเป้าปล่อยขึ้นสู่อวกาศในปีหน้า หากทำได้ตามกำหนด จะเป็นอีกก้าวสำคัญของการเปิดพื้นที่ปฏิบัติการในวงโคจรให้ภาคเอกชนและนักบินอวกาศจากภาคธุรกิจ ขณะที่แนวคิดศูนย์ข้อมูลในอวกาศยังอยู่ในช่วงพัฒนาและต้องเผชิญข้อจำกัดด้านต้นทุน พลังงาน และการบำรุงรักษา
เปิดโผ 10 เทรนด์โลกปี 2027 ทรัมป์ยิ่งเกรี้ยวกราด-AI โตเร็วเกินต้าน
10. การปรับโฉมฮอลลีวูด
อุตสาหกรรมภาพยนตร์กำลังเผชิญโจทย์ว่าจะรักษาฐานผู้ชมเดิมและดึงดูดคนรุ่นใหม่อย่างไร ท่ามกลางการแข่งขันจากคอนเทนต์ออนไลน์และผลงานของผู้สร้างบน YouTube ที่สามารถผลิตภาพยนตร์ด้วยงบประมาณต่ำกว่า แต่เข้าถึงผู้ชมได้โดยตรง The Economist ตั้งคำถามว่าผู้ชมยังต้องการภาพยนตร์จากแฟรนไชส์เดิมหรือกำลังมองหาเรื่องราวใหม่ ๆ มากขึ้น
อย่างไรก็ตาม แฟรนไชส์อย่าง Star Wars ยังมีโอกาสกลับมาได้รับความสนใจ โดย Disney มีกำหนดนำภาพยนตร์เรื่อง Star Wars: Starfighter เข้าฉายในวันที่ 28 พ.ค.2570 เป็นเรื่องราวใหม่ที่มีตัวละครชุดใหม่และเกิดขึ้นในช่วงเวลาที่ไม่เคยนำเสนอในภาพยนตร์ชุดนี้มาก่อน
เปิดโผ 10 เทรนด์โลกปี 2027 ทรัมป์ยิ่งเกรี้ยวกราด-AI โตเร็วเกินต้าน
The Economist มองว่าแนวคิดของ Star Wars ยังมีความร่วมสมัย โดยเฉพาะการนำเสนอมหาอำนาจทางทหารที่ต้องเผชิญกับยานรบขนาดเล็กต้นทุนต่ำ และหุ่นยนต์ที่มีเป้าหมายเป็นของตัวเอง ซึ่งสอดคล้องกับโลกปัจจุบันที่เทคโนโลยีทำให้ผู้เล่นขนาดเล็กสามารถท้าทายผู้มีอำนาจรายใหญ่ได้
ภาพรวมของรายงานสะท้อนว่า ปี 2570 อาจเป็นปีที่โลกต้องรับมือกับความเสี่ยงหลายด้านพร้อมกัน ทั้งความขัดแย้งระหว่างประเทศ ความเปราะบางทางการเงิน และการเปลี่ยนแปลงทางเทคโนโลยี โดยเหตุการณ์หนึ่งอาจส่งผลต่ออีกเหตุการณ์หนึ่งอย่างหลีกเลี่ยงได้ยาก ตั้งแต่สงครามที่กระทบราคาปุ๋ยและอาหาร ไปจนถึงการลงทุน AI ที่เชื่อมโยงกับหนี้และตลาดพันธบัตร
อ่านข่าว :
กห.ชี้แผนจัดซื้อจรวด HIMARS สหรัฐฯ เป็นยุทธศาสตร์ความมั่นคง
นายกฯ หารือ "สี จิ้นผิง" ร่วมมือแก้มลพิษทางน้ำข้ามพรมแดน ขยายการค้า-ลงทุน
"โตโต้ ปิยรัฐ" ยืนยัน พรรคประชาชนไม่ได้อยู่เบื้องหลัง "ม็อบเจน Z"
