คลิปดราม่าพยาบาล จริง ๆ คือคลิป AI ปลอม

Thai PBS Verify พบแหล่งที่มาจาก: Facebook
Thai PBS Verify พบบัญชีเฟซบุ๊กแชร์วิดีโอคลิปหญิงสูงอายุตำหนิพยาบาลถึงการบริการ พร้อมระบุข้อความว่า
“ไม่มีใครกล้าพูดเดี๋ยวป้าพูดเอง #สร้างรายได้จากเนื้อหา #reelsviralシ #สร้างปฏิสัมพันธ์กับเพื่อน #fypシ゚viralシ #สร้างรายได้ด้วยเนื้อหา #คลิปสั้นมือใหม่ #คลีเอเตอร์มือใหม่ติดกระแส #คลิปสั้นตามกระแส #สร้างรายได้”
ซึ่งโพสต์ดังกล่าวมีผู้ให้ความสนใจชมไปกว่า 34,000 ครั้ง รวมถึงมีการแสดงความรู้สึก 452 ครั้ง อีกทั้งยังมีการแสดงความคิดเห็น 105 ข้อความ ซึ่งส่วนใหญ่เห็นด้วยกับการตำหนิการบริการของพยาบาล
ภาพเฟซบุ๊กแชร์คลิป หญิงสูงอายุตำหนิการบริการพยาบาล
ทั้งนี้เมื่อตรวจสอบเพจเฟซบุ๊ก พบว่าชื่อบัญชี Do YUNG มีผู้ติดตาม 1 แสนคน เนื้อหาส่วนใหญ่โพสต์เกี่ยวกับคลิปวิดีโอที่เป็นไวรัล

ตัวอย่างคลิป
รู้ได้อย่างไรว่าเป็นคลิป AI
Thai PBS Verify นำภาพจากคลิปวิดีโอดังกล่าวไปตรวจสอบด้วยเครื่องมือ Invid WeVerify พบว่า ป้ายต่าง ๆ ที่อยู่ในคลิปวิดีโอไม่สามารถอ่านออกได้ รวมถึงใบหน้าที่นิ่งและไม่ค่อยแสดงอารมณ์เช่น หน้าไม่ขยับมาก, การกะพริบตาน้อยผิดปกติ และปากขยับไม่สัมพันธ์เสียง ขณะเดียวกันพื้นผิวผนังและเคาน์เตอร์ดูเรียบเนียน ไม่สมส่วนโดยเฉพาะช่วงปลายเคาน์เตอร์ที่มีลักษณะเหมือนหายไปเลย
ภาพจุดสังเกตว่าเป็นคลิปที่สร้างจาก AI
ต่อมา Thai PBS Verify ทำการตรวจสอบด้วยเครื่องมือตรวจสอบภาพ AI จาก Hive Moderation พบว่า ผลรวมของคลิปดังกล่าว ระบุว่าถูกสร้างจาก AI-generated หรือ Deepfake ถึง 58.3%
ภาพผลการตรวจสอบพบว่าเป็นวิดีโอที่สร้างจาก AI หรือ Deepfake
เรื่องจริงเป็นอย่างไร ?
Thai PBS Verify ตรวจสอบพบคลิปดังกล่าวไม่ใช่คลิปวิดีโอที่เกิดขึ้นจริง แต่เป็นคลิปที่ถูกสร้างขึ้นด้วยเทคโนโลยี AI หรือ Deepfake โดยใช้การตรวจสอบด้วยวิธีสังเกตและเครื่องมือตรวจสอบวิดีโอ AI
กระบวนการตรวจสอบ
- ตรวจสอบความโปร่งใสของบัญชี: เมื่อตรวจสอบบัญชีพบว่าเป็นเพจที่รวบรวมคลิปที่เป็นไวรัล
- เครื่องมือตรวจสอบภาพ :เมื่อนำภาพมาแยกคีย์เฟรมและตรวจสอบด้วย Invid WeVerify พบว่าป้ายต่าง ๆ ไม่สามารถอ่านได้ ใบหน้ามีการแสดงอารมณ์น้อย ขณะเดียวกันพื้นผิวผนังและเคาน์เตอร์ดูเรียบเนียน ไม่สมส่วนโดยเฉพาะช่วงปลายเคาน์เตอร์ที่มีลักษณะเหมือนหายไปเลย
- เครื่องมือวิเคราะห์ภาพ AI (AI-generated content detector): พบความเป็นไปได้ที่สร้างจาก AI 58.3%
ผลกระทบของข้อมูลเท็จ
- สร้างความเข้าใจผิดต่อบุคลากรทางการแพทย์: ทำให้ประชาชนเข้าใจว่ามีเหตุการณ์บริการไม่เหมาะสมเกิดขึ้นจริง ทั้งที่เป็นคลิปปลอม ส่งผลให้ภาพลักษณ์ของพยาบาลและหน่วยงานสาธารณสุขเสียหาย
- กระทบความเชื่อมั่นต่อระบบสาธารณสุข: เกิดความสงสัยในมาตรฐานการบริการของโรงพยาบาล โดยเฉพาะในช่วงที่ผู้คนพึ่งพาข้อมูลออนไลน์สูง
- กระตุ้นอารมณ์และสร้างกระแสตื่นตระหนกโดยไม่จำเป็น: เนื้อหาประเภทตำหนิหรือทะเลาะวิวาทมักกระตุ้นอารมณ์ ทำให้เกิดการแชร์ต่ออย่างรวดเร็ว ก่อนมีการตรวจสอบข้อเท็จจริง
- เปิดช่องให้ผู้ไม่หวังดีใช้ AI สร้างเนื้อหาบิดเบือนซ้ำ: การที่คลิปปลอมแพร่กระจายได้ง่าย ทำให้มิจฉาชีพหรือผู้สร้างข้อมูลเท็จเห็นช่องทางใช้ AI สร้างเรื่องราวโจมตีองค์กรหรือบุคคลอื่นได้
คอมเมนต์เห็นด้วยกับคลิปวิดีโอที่มาการตำหนิการบริการ
ข้อแนะนำเมื่อได้ข้อมูลเท็จนี้ ?
- ตรวจสอบกับหน่วยงานที่เชื่อถือได้:เปรียบเทียบข้อมูลกับสื่อกระแสหลักมากกว่า 1 แหล่ง
- สังเกตสัญญาณคลิปปลอมที่สร้างด้วย AI: เช่น เสียงผิดจังหวะ การขยับปากไม่สัมพันธ์กับเสียง รายละเอียดใบหน้าบิดเบี้ยว หรือภาพเคลื่อนไหวที่ไม่สมจริง
- อย่าหลงเชื่อเนื้อหาที่กระตุ้นอารมณ์มากเกินไป: คลิปปลอมมักใช้ถ้อยคำรุนแรงหรือสถานการณ์ที่ทำให้ผู้ชมรู้สึกโกรธ ตกใจ หรือสงสาร เพื่อเร่งให้แชร์ต่อ









