คลิปไวรัลหญิงสูงอายุโวยเจ้าหน้าที่เหตุรอนาน 4 ชั่วโมง ! ที่แท้เป็นคลิปปลอมจาก AI

Thai PBS Verify พบแหล่งที่มาจาก: Facebook
Thai PBS Verify ตรวจสอบคลิปจากเพจเฟซบุ๊กชื่อ ข่าวชาวบ้าน Thai TV Social ลงคลิประบุเป็นเหตุการณ์หญิงสูงอายุรายหนึ่งเข้าต่อว่าเจ้าหน้าที่ พร้อมระบุข้อความว่า
คุณป้าสุดจะทน
โอ้โห… 4 ชั่วโมงแห่งการรอคอย ! คุณป้าคิวแรก 7 โมงเช้า เจ้าหน้าที่เพิ่งมา 9 โมง คนเซ็นมา 10 โมง… แบบนี้ก็ได้เหรอ…?!# คลิปโซเชียล“
โดยคลิปดังกล่าวถูกแชร์ไปเกือบ 1,000 ครั้ง รวมไปถึงมีผู้เข้ามาแสดงความรู้สึกกว่า 24,000 คน รวมถึงมีผู้เข้าชมไปกว่า 2 ล้านครั้งด้วยกัน ซึ่งพบว่า ส่วนใหญ่เชื่อว่าเรื่องดังกล่าวเป็นเรื่องจริง
ภาพบันทึกหน้าจอแสดงคลิปอ้างหญิงสูงอายุไม่พอใจเจ้าหน้าที่
อย่างไรก็ตามจากการตรวจสอบเราพบว่า คลิปดังกล่าวมีข้อความการให้เครดิตคลิปต้นฉบับ ที่ชื่อ daingoentour อยู่ภายในคลิป ซึ่งเมื่อใช้การตรวจสอบด้วยคำสำคัญผ่าน Google Search Engine พบว่า เป็นชื่อบัญชีอินสตาแกรม (INSTAGRAM) ของผู้ใช้รายหนึ่ง ซึ่งได้โพสต์คลิปดังกล่าวไว้เมื่อวันที่ 11 พ.ย. 68 ที่ผ่านมา
ทั้งนี้เราได้ติดต่อไปยังเจ้าของคลิปที่ถูกอ้างถึง แต่ไม่ได้รับการตอบกลับแต่อย่างใด
เราพบความผิดปกติอะไรบ้าง?
ทั้งนี้เมื่อตรวจสอบคลิปดังกล่าวพบว่า มีจุดสังเกตที่ไม่ปกติภายในคลิปหลายอย่าง ไม่ว่าจะเป็นตัวอักษรบนป้ายที่ไม่สามารถสะกดได้ รวมไปถึงการกระตุกของภาพบริเวณมุมจอด้านขวา
ภาพบันทึกหน้าจอแสดงจุดสังเกตของคลิปที่พบว่ามีความผิดปกติของป้ายที่ไม่สามารถสะกดได้ รวมถึงภาพที่มีการกระตุกบริเวณมุมด้านขวาของคลิป
ตัวอย่างคลิปปลอม
นอกจากนี้เรานำคลิปดังกล่าวมาตรวจสอบผ่านเครื่องมือตรวจสอบภาพ AI จาก Hive Moderation พบว่า ผลการตรวจสอบได้ผลรวมของการถูกสร้างจาก AI-generated หรือ Deepfake ถึง 80.6%
ภาพบันทึกหน้าจอแสดงผลการตรวจสอบด้วยเครื่องมือตรวจสอบภาพ AI
เรื่องจริงเป็นอย่างไร?
จากการตรวจสอบของ Thai PBS Verify พบว่า คลิปนี้ไม่ใช่เหตุการณ์จริง แต่เป็นคลิปที่ถูกสร้างขึ้นด้วยเทคโนโลยี AI หรือ Deepfake
คลิปดังกล่าวให้เครดิตต้นฉบับจากบัญชีอินสตาแกรมชื่อ “daingoentour” เมื่อสืบค้นพบว่าเป็นผู้ใช้ที่โพสต์คลิปนี้เมื่อวันที่ 11 พฤศจิกายน 2568 โดยไม่ได้ระบุว่าเป็นเหตุการณ์จริง และมีเนื้อหาแนว “จำลองสถานการณ์” เพื่อความบันเทิง
เมื่อพิจารณารายละเอียดภายในคลิป พบความผิดปกติหลายประการ เช่น
-
ตัวอักษรบนป้ายด้านหลังสะกดไม่ได้หรืออ่านไม่ออก
-
ภาพมุมขวาของจอมีการกระตุกและเบลอผิดธรรมชาติ
นอกจากนี้เมื่อนำคลิปนี้เข้าสู่การตรวจสอบด้วย เครื่องมือตรวจจับภาพที่สร้างจาก AI พบว่า ผลการวิเคราะห์ระบุว่า เป็นคลิปที่ถูกสร้างขึ้นด้วยเทคโนโลยี AI สูงถึง 80.6% ซึ่งยืนยันได้ว่าคลิปดังกล่าวไม่ใช่เหตุการณ์จริง
กระบวนการตรวจสอบ
-
สืบค้นต้นทางของคลิป ผ่านข้อความเครดิตในคลิป พบชื่อผู้ใช้ “daingoentour” บน Instagram ไม่พบการกล่าวถึงเหตุการณ์จริง
- ตรวจสอบภาพในคลิป โดยใช้เทคนิคการสังเกตรายละเอียด เช่น ข้อความบนป้าย และการเคลื่อนไหวของภาพ
-
ใช้เครื่องมือวิเคราะห์ภาพ AI (AI-generated content detector) เพื่อตรวจสอบระดับความเป็นไปได้ที่คลิปถูกสร้างขึ้นจาก AI
ผลกระทบของข้อมูลเท็จนี้
แม้คลิปดังกล่าวจะไม่ได้สร้างขึ้นเพื่อหลอกลวงในเชิงอาชญากรรม แต่เมื่อถูกแชร์ต่อในเพจข่าวที่มีผู้ติดตามจำนวนมาก โดยไม่มีการระบุว่าเป็น “คลิปจำลอง” หรือ “คลิปสร้างจาก AI” ทำให้
-
ประชาชนจำนวนมากเข้าใจผิดว่าเป็นเหตุการณ์จริง
-
เจ้าหน้าที่รัฐถูกตำหนิและเสื่อมศรัทธาโดยไม่มีมูล
-
ความไม่ไว้วางใจต่อหน่วยงานภาครัฐเพิ่มขึ้น
-
เสี่ยงต่อการใช้ข้อมูลเท็จเป็นเครื่องมือโจมตีทางการเมืองหรือสังคม
ภาพบันทึกหน้าจอแสดงความคิดเห็นของผู้เข้าชมคลิป
ข้อแนะนำเมื่อได้ข้อมูลเท็จนี้ ?
-
ตรวจสอบแหล่งที่มา ก่อนเชื่อหรือแชร์ โดยดูว่าเพจหรือบัญชีผู้เผยแพร่มีความน่าเชื่อถือหรือไม่
-
สังเกตความผิดปกติในภาพหรือคลิป เช่น แสงไม่สมจริง เสียงไม่สัมพันธ์ การเคลื่อนไหวที่ผิดปกติ ตัวอักษรเบลอ
-
ใช้เครื่องมือช่วยตรวจสอบ เช่น Google Reverse Image Search หรือเว็บไซต์ตรวจจับสื่อปลอมจาก AI
-
อย่าแชร์ต่อหากยังไม่แน่ใจ เพราะการแชร์ข้อมูลเท็จอาจสร้างผลกระทบในวงกว้าง
อ่านข้อดี – ข้อเสีย ของ AI ได้ที่นี่: www.thaipbs.or.th/verify/article/content/6102








