คลิปอ้าง “เลบานอน” ถล่มรถถัง “อิสราเอล” จนระเบิด แท้จริงเป็นคลิปจากซีเรียปี 55

ข่าวปลอมDateClock icon15:45|รอบโลกViews0
ผู้ใช้ Threads แชร์คลิปวิดีโอจากสนามรบ เป็นภาพของรถถังที่กำลังเดินหน้าเข้ามาในพื้นที่เมืองแห่งหนึ่ง ก่อนจะถูกทำลายจนเกิดการระเบิดสนั่นไปทั่วพื้นที่ Thai PBS Verify ตรวจสอบแล้ว แท้จริงเป็นเหตุการณ์ในเมืองดารายา ประเทศซีเรีย ปี 2555

Thai PBS Verify พบที่มาของข่าวจาก: Threads

โพสต์วิดีโอจากผู้ใช้ yacineyt41 ที่ถูกแชร์ต่อโดย silentfrontline เมื่อวันที่ 6 เม.ย. 69Thai PBS Verify พบโพสต์วิดีโอบนแพลตฟอร์ม Threads ที่ถูกแชร์ต่อโดยผู้ใช้ silentfrontline จากผู้ใช้ yacineyt41 เมื่อวันที่ 6 เมษายน 2569 พร้อมแคปชันระบุว่า

Lebanon is Roasting them hard 

เมื่อนำมาแปลด้วย Google Translate จะได้ข้อความว่า

เลบานอนกำลังย่างพวกเขาอย่างหนัก

โดยวิดีโอดังกล่าว สามารถทำยอดการเข้าชมได้กว่า 29,900 วิว การกดไลก์กว่า 1,900 ครั้ง รวมถึงการรีโพสต์ 133 ครั้ง ถูกแชร์ต่ออีก 70 ครั้ง และการแสดงความเห็นอีก 53 ครั้ง โดยความเห็นของผู้เข้าชมส่วนใหญ่ออกไปในทางที่เชื่อว่าคลิปดังกล่าวเป็นเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นกับรถถังของอิสราเอลจริง ๆ แต่ก็มีบางส่วนที่ออกมาโต้แย้งด้วยข้อมูลต่าง ๆ 

รถถังของอิสราเอลถูกโจมตีจริงหรือไม่ ?

Thai PBS Verify นำวิดีโอดังกล่าวมาตรวจสอบด้วย Google Lens พบว่าวิดีโอดังกล่าว ไม่ใช่เหตุการณ์โจมตีกองกำลังอิสราเอล หรือสหรัฐฯ ในระหว่างบุกโจมตีเลบานอน แต่เป็นคลิปจากเหตุการณ์ในระหว่างสงครามกลางเมืองซีเรีย ที่ถูกเผยแพร่เอาไว้เมื่อปี 2555

ภาพบันทึกหน้าจอแสดงผลการค้นหาด้วย Google Lens พบภาพดังกล่าวไปตรงกับเหตุการณ์ในซีเรียปี 55

นอกจากจากนี้ เรายังพบกับคลิปวิดีโอเดียวกันจากเว็บไซต์ Military.com ที่ถูกเผยแพร่เมื่อวันที่ 6 สิงหาคม 2555 พร้อมระบุแคปชันเอาไว้ ดังนี้

Rocket Hits Syrian Tank at Close Range

เมื่อนำมาแปลด้วย Google Translate จะได้ข้อความว่า

จรวดโจมตีรถถังซีเรียในระยะใกล้

คลิปวิดีโอจากเว็บไซต์ Military.com ที่เผยแพร่ภาพของรถถังของซีเรียที่ถูกโจมตีเมื่อวันที่ 6 ก.ย. 55

และวิดีโอเดียวกันจากช่อง On Demand News บนแพลตฟอร์ม YouTube ที่มีการเผยแพร่วิดีโอนี้เมื่อวันที่ 26 สิงหาคม 2555 พร้อมกับรายงานว่า

Syria’s rebels are taking a pounding at the hand of the heavy equipment of president Bashar al-assad but they’re not giving up without a fight they maybe men against tank but they can increasingly pack a punch as this attack in Duma shows

and outside Aleppo footage emerges showing a devastated convoy of Syrian government armour the battle is far from over though Syrian troops stormed the town of daria near Damascus over the weekend forcing out the hardcore of rebels holed up there against three days of military bombardment and amid the chaos reports of a massacre activists say forces loyal to President Assad are responsible for killing over 200 civilians in the town many young children the claims cannot be independently verified 

เมื่อนำมาแปลด้วย Google Translate ได้ข้อความว่า

กลุ่มกบฏซีเรียกำลังถูกโจมตีอย่างหนักจากยุทโธปกรณ์หนักของประธานาธิบดีบาชาร์ อัล-อัสซาด แต่พวกเขาก็ไม่ยอมแพ้โดยไม่ต่อสู้ พวกเขาอาจเป็นเพียงคนสู้กับรถถัง แต่พวกเขาสามารถสร้างความเสียหายได้มากขึ้นเรื่อยๆ ดังที่การโจมตีในดูมาแสดงให้เห็น

และนอกเมืองอเลปโป มีภาพวิดีโอปรากฏให้เห็นขบวนรถหุ้มเกราะของรัฐบาลซีเรียที่ถูกทำลาย การต่อสู้ยังไม่จบลง แม้ว่ากองทัพซีเรียจะบุกโจมตีเมืองดาริอาใกล้กับดามัสกัสในช่วงสุดสัปดาห์ที่ผ่านมา ขับไล่กลุ่มกบฏหัวรุนแรงที่หลบซ่อนอยู่ที่นั่นหลังจากการระดมยิงทางทหารเป็นเวลาสามวัน และท่ามกลางความวุ่นวาย มีรายงานเกี่ยวกับการสังหารหมู่ นักเคลื่อนไหวกล่าวว่ากองกำลังที่ภักดีต่อประธานาธิบดีอัสซาดเป็นผู้รับผิดชอบในการสังหารพลเรือนกว่า 200 คนในเมืองนั้น ซึ่งหลายคนเป็นเด็กเล็ก ข้อกล่าวอ้างเหล่านี้ยังไม่สามารถตรวจสอบได้อย่างอิสระ

คลิปวิดีโอจาก YouTube: On Demand News ที่ถูกเผยแพร่เมื่อวันที่ 26 ส.ค. 55

รถถังในคลิปใช่รถถังของอิสราเอลจริงหรือไม่ ?

Thai PBS Verify ได้มีการค้นหาเพิ่มเติมจากคลิปต้นทางที่ระบุว่า รถถังที่เกิดเหตุระเบิดเป็นรถถังของซีเรีย ซึ่งเมื่อค้นหาด้วยคำสำคัญเราพบว่า ซีเรียมีการประจำการรถถังรุ่น T-72 จริง โดยรถถังที่ซีเรียมีประจำการอยู่นั้น คือรุ่น T-72M1 ที่เป็นสำหรับผลิตเพื่อเป็นรุ่นส่งออกจากต่อรถถังแบบ T-72A และนิยมใช้กันในกลุ่มประเทศระบอบคอมมิวนิสต์ หรือกลุ่มประเทศในภูมิภาคตะวันออกกลาง

ข้อมูลยืนยันการประจำการของรถถังซีเรีย ที่พบว่ามีการประจำการรถถังรุ่น T-72 และมีการอัปเกรดเป็นรุ่น M1 ในปี 2010

ถึงแม้ว่าจะมีสหรัฐอเมริกาอยู่ในรายชื่อของผู้ใช้งานรถถังแบบ T-72M แต่มีรายงานยืนยันว่าสหรัฐฯ ได้ใช้งานรถถังรุ่นนี้เพียงเพื่อเป็นข้าศึกสมมติในการซ้อมรบเพียงเท่านั้น รวมถึงมีการยืนยันได้ชัดเจนว่า นอกจากประเทศอิหร่านก็ไม่มีประเทศคู่กรณีอื่นในสงคราม ที่มีการประจำการรถถังแบบ T-72M เลย

เรื่องจริงเป็นอย่างไร ?

จากการตรวจสอบโดย Thai PBS Verify ยืนยันว่า วิดีโอดังกล่าว “ไม่ใช่” เหตุการณ์ที่เกิดในเลบานอน และ “ไม่ใช่” รถถังของกองกำลังอิสราเอลแต่อย่างใด เหตุการณ์ในคลิปแท้จริงแล้วคือเหตุการณ์ใน สงครามกลางเมืองซีเรีย (Syrian Civil War) ซึ่งถูกเผยแพร่ครั้งแรกตั้งแต่ช่วงเดือนสิงหาคม ปี พ.ศ. 2555 (ค.ศ. 2012) หรือเมื่อประมาณ 14 ปีที่แล้ว โดยเป็นภาพกลุ่มกบฏซีเรียใช้จรวดโจมตีรถถังของรัฐบาลประธานาธิบดี บาชาร์ อัล-อัสซาด ในเมืองดูมา (Douma)

Verification Documentกระบวนการตรวจสอบ

  • การตรวจสอบด้วยเครื่องมือ Google Lens: มีการใช้ฟีเจอร์ Google Lens จนพบว่าคลิปวิดีโออ้างเลบานอนโจมตีรถถังอิสราเอล แท้จริงเป็นเหตุการณ์โจมตีรถถังของกลุ่มกบฎในซีเรีย เมื่อปี 2555
  • การเปรียบเทียบข้อมูล: มีการค้นหาเว็บไซต์ทางการทหาร จนได้พบข้อมูลว่ารถถังในภาพเป็นรถถังรุ่น T-72M1 ที่มีประจำการในซีเรียจริง แต่กลับไม่มีประจำการในอิสราเอล ตามที่มีการกล่าวอ้างแต่อย่างใด

ผลกระทบของข้อมูลเท็จนี้

  • บิดเบือนสถานการณ์ความขัดแย้งในปัจจุบัน: การนำคลิปเก่าจากสมรภูมิอื่น (ซีเรียปี 2555) มาสวมรอยเป็นเหตุการณ์ปัจจุบันในเลบานอน ทำให้ผู้รับสารเข้าใจผิดเกี่ยวกับสถานการณ์การสู้รบและดุลอำนาจทางทหารที่แท้จริง
  • สร้างความฮึกเหิมหรือความตื่นตระหนกบนพื้นฐานของความเท็จ: การใช้ถ้อยคำกระตุ้นอารมณ์ เช่น “Roasting them hard” ควบคู่กับภาพความรุนแรง มุ่งเน้นการสร้างอารมณ์ร่วมเพื่อให้เกิดการแชร์ต่อในวงกว้าง (Viral) โดยไม่คำนึงถึงข้อเท็จจริง
  • ทำลายความเชื่อมั่นในข้อมูลข่าวสาร: การจงใจใช้ข้อมูลผิดฝาผิดตัว (False Context) ซ้ำ ๆ ในโซเชียลมีเดีย ส่งผลให้ประชาชนเกิดความสับสนและเหนื่อยหน่ายในการคัดกรองข้อมูล จนอาจเพิกเฉยต่อข้อมูลจริงที่มีความสำคัญในอนาคต
  • การปั่นกระแสเพื่อเพิ่มยอดการมองเห็น (Engagement Farming): บัญชีที่เผยแพร่มักต้องการยอดไลก์และการแชร์จากเหตุการณ์ที่กำลังอยู่ในกระแสความสนใจ เพื่อสร้างตัวตนหรือผลประโยชน์ส่วนบุคคลจากความเข้าใจผิดของผู้คน

Guidelinesข้อแนะนำเมื่อได้ข้อมูลเท็จนี้ ?

  • ตรวจสอบคุณภาพและแหล่งที่มาของวิดีโอ: คลิปเก่าที่ถูกนำมาเล่าใหม่มักมีความละเอียดภาพต่ำ (Low Resolution) หรือมีสัดส่วนภาพที่ไม่ทันสมัย หากพบวิดีโอที่ภาพไม่ชัดเจนในยุคปัจจุบัน ให้ตั้งข้อสงสัยไว้ก่อนว่าเป็นคลิปเก่า
  • สังเกตรายละเอียดในภาพประกอบ: ให้พิจารณาลักษณะของยุทโธปกรณ์ สภาพภูมิประเทศ หรือสถาปัตยกรรมในคลิปว่าตรงกับพื้นที่ที่ถูกกล่าวอ้างหรือไม่ (เช่น รถถังในคลิปอาจเป็นรุ่นเก่าที่ไม่ได้ใช้ในสมรภูมิเลบานอนปัจจุบัน)
  • ค้นหาข้อมูลย้อนหลัง (Reverse Video Search): หากพบเห็นเหตุการณ์ที่ดูรุนแรงหรือน่าเหลือเชื่อ ควรนำภาพแคปเจอร์จากวิดีโอไปค้นหาเพื่อดูว่าเคยมีการเผยแพร่มาก่อนหน้านี้หรือไม่ ซึ่งจะพบความจริงว่าคลิปนี้มาจากเหตุการณ์ในซีเรีย
  • ติดตามข่าวสารจากสื่อหลักและหน่วยงานตรวจสอบ: ก่อนจะเชื่อหรือแชร์ข้อมูลสงคราม ควรเช็กข้อมูลจากสำนักข่าวมาตรฐานที่มีการยืนยันตัวตนในพื้นที่ หรือตรวจสอบผ่านเพจตรวจสอบข่าวปลอมโดยเฉพาะ
  • ไม่ส่งต่อข้อมูลที่ไม่ชัดเจน: การไม่กดไลก์ ไม่คอมเมนต์ และไม่แชร์โพสต์ที่น่าสงสัย เป็นวิธีที่ได้ผลที่สุดในการหยุดวงจรข่าวปลอม ไม่ให้ระบบอัลกอริทึมกระจายข้อมูลเท็จไปสู่ผู้อื่น
Verify

แท็กที่เกี่ยวข้อง

Verify

ผู้เขียน

Verify

บทความที่เกี่ยวข้อง

Verify

บทความที่ได้รับความนิยม

Cyber Safe Life : รู้ทันกลลวงให้โลกออนไลน์ปลอดภัยสำหรับทุกคน