เราอาจเคยเห็นเวลานักกีฬากดดันในจังหวะสำคัญ หรือตัวเราเองที่ต้องประสบเหตุการณ์แบบนั้น มักทำอะไรผิดพลาด ซึ่งนอกจากความแข็งแกร่งทางจิตใจที่เราต้องมีแล้ว นักวิทยาศาสตร์จาก Carnegie Mellon University และ the University of Pittsburgh ได้ทำการวิจัยก่อนค้นพบว่า นอกจากตัวเราที่กดดันจนผิดพลาดแล้ว เซลล์ประสาทในสมองก็ทำงานผิดพลาดเช่นกันเมื่อต้องเผชิญกับความเสี่ยงสูง ส่งสัญญาณที่แย่ไปยังร่างกายซึ่งส่งผลต่อการกระทำของเรา
โดยกิจกรรมของเซลล์ประสาทที่ผิดปกติในคอร์เทกซ์ (cortex) ซึ่งเป็นบริเวณที่รับผิดชอบในการส่งสัญญาณเพื่อกำหนดทิศทางการเคลื่อนไหวของร่างกาย จะเพิ่มมากขึ้นเมื่อเราเจอกับความเสี่ยงสูง ๆ ทั้งนี้ทีมวิจัยพบสัญญาณการสำลัก (Choking) ภายใต้แรงกดดัน ซึ่งด้วยความแม่นยำระดับ 100 มิลลิวินาที ถือเป็นตัวบ่งชี้ว่าผู้เข้าร่วมการทดลองจะล้มเหลวในการทดลองครั้งต่อไปหรือไม่
จากการทดลองกับลิงแสม ซึ่งได้รับการฝึกให้ทำภารกิจที่ท้าทายเพื่อรับรางวัลที่มีมูลค่าแตกต่างกัน นักวิจัยพบว่า เมื่อมีการสัญญาว่าจะได้รับ “ชัยชนะ” ครั้งใหญ่ ลิงแสมจะทำได้ต่ำกว่ามาตรฐานเมื่ออยู่ภายใต้แรงกดดัน โดยผลการวิเคราะห์พบว่า กิจกรรมของเซลล์ประสาทหลายร้อยเซลล์ที่เกี่ยวข้องกับการเคลื่อนไหวในขณะที่ลิงแสมทำภารกิจที่ท้าทาย และรู้ว่าจะได้รับรางวัลใหญ่หากทำได้ดี เซลล์ประสาทจะทำงานตามปกติจนถึงจุดหนึ่ง แต่เกิดข้อผิดพลาดเมื่อต้องทำภารกิจเพื่อรับ “รางวัลแจ็กพอต”
ทั้งนี้ อาการ “สำลักภายใต้แรงกดดัน” พบเห็นได้บ่อยที่สุดในกีฬา แต่ก็สามารถเกิดขึ้นในเหตุการณ์อื่น ๆ ได้ เช่น การสอบ การพรีเซนต์งาน เป็นต้น
Steve Chase ศาสตราจารย์ด้านวิศวกรรมชีวการแพทย์จากมหาวิทยาลัย Carnegie Mellon University กล่าวว่า การสำลักภายใต้แรงกดดันถือเป็นตัวอย่างที่น่าสนใจมากที่แสดงให้เห็นว่าสมองทำงานผิดพลาดได้อย่างไรภายใต้สถานการณ์ที่มีความกดดันสูง ซึ่งตอนนี้เราเข้าใจแล้วจึงอยากลองแก้ไขมัน โดยวิธีหนึ่งที่ทำได้ก็คือการใช้ประโยชน์จาก Brain-Computer Interface (BCI : เทคโนโลยีเชื่อมต่อสมองกับคอมพิวเตอร์) เพื่อกระตุ้นให้สมองไม่ทำสิ่งเหล่านั้น
สำหรับงานวิจัยนี้ นักวิจัยเชื่อว่าการเข้าใจกลไกของระบบประสาทและ “วิธีการที่สมองผิดพลาด” ในช่วงเวลาที่มีความเสี่ยงสูง จะช่วยหาวิธีทำให้สมองทำงานผิดพลาดน้อยลงได้ ทำให้เราทำงานได้อย่างเต็มประสิทธิภาพแม้อยู่ภายใต้แรงกดดันสูง
🎧 อัปเดตข้อมูลแวดวงวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี รู้ทันโลกไอที และโซเชียลฯ ในรูปแบบ Audio จาก AI เสียงผู้ประกาศของไทยพีบีเอส ได้ที่ Thai PBS
แหล่งข้อมูลอ้างอิง : engineering.cmu
“รอบรู้ ดูกระแส ก้าวทันโลก” ไปกับ Thai PBS Sci & Tech
