วันใหม่วาไรตี้
วันใหม่วาไรตี้

รู้ทันกันได้ : "แอมโมเนีย" ก๊าซฉุน พิษร้ายถึงชีวิต?

หน้ารายการ
15 ก.ย. 68

แอมโมเนียใกล้ตัวเรามากกว่าที่คิด: รู้จักสารเคมีในชีวิตประจำวัน

สารเคมีที่อยู่ใกล้ตัวเรามากกว่าที่หลายคนคิด โดยเฉพาะในประเทศไทยที่เป็นเมืองร้อน การใช้เครื่องทำความเย็นและน้ำแข็งจึงเป็นสิ่งจำเป็น วันนี้เราจะมาทำความรู้จักกันตั้งแต่คุณสมบัติ การใช้งาน ไปจนถึงผลกระทบที่อาจเกิดขึ้น

แอมโมเนียคืออะไร คุณสมบัติทางเคมีที่น่าสนใจ

แอมโมเนียเป็นสารเคมีที่มีคุณสมบัติพิเศษหลายประการ โดยธรรมชาติแล้วแอมโมเนียจะอยู่ในสถานะก๊าซ แต่สามารถกลายเป็นของเหลวได้เมื่ออัดด้วยแรงดันสูง คุณสมบัติที่สำคัญของแอมโมเนียคือ สามารถละลายในน้ำได้ดีมาก และมีฤทธิ์เป็นด่าง

สำหรับการใช้งานเบื้องต้น เราอาจคุ้นเคยกับแอมโมเนียในรูปแบบยาดม เมื่อใช้ในความเข้มข้นต่ำประมาณไม่เกิน 20 ppm แอมโมเนียจะช่วยกระตุ้นให้ร่างกายรู้สึกตื่น ป้องกันการเป็นลม

การใช้แอมโมเนียในอุตสาหกรรมต่างๆ

แอมโมเนียมีการนำไปใช้ในอุตสาหกรรมหลากหลายประเภท ได้แก่

  • อุตสาหกรรมสิ่งทอ - ใช้ในกระบวนการผลิตและย้อมสี
  • อุตสาหกรรมเครื่องล้าง - ผสมเป็นสารประกอบในผลิตภัณฑ์ทำความสะอาด
  • อุตสาหกรรมปุ๋ย - เปลี่ยนเป็นสารประกอบ เช่น แอมโมเนียมไนเตรต และแอมโมเนียมซัลเฟต ซึ่งเป็นปุ๋ยเม็ดสีขาวที่เกษตรกรใช้หว่าน
  • อุตสาหกรรมระเบิด - แอมโมเนียมไนเตรตสามารถนำไปใช้ทำระเบิดได้

แอมโมเนียในอุตสาหกรรมน้ำแข็ง: สารหล่อเย็นยอดนิยม

ปัจจุบันโรงงานน้ำแข็งแทบทุกแห่งในประเทศไทยใช้แอมโมเนียเป็นสารหล่อเย็น เนื่องจากแอมโมเนียมีข้อดีหลายประการ

  • ราคาประหยัด เมื่อเทียบกับสารหล่อเย็นชนิดอื่น
  • ไม่ทำลายชั้นโอโซน ต่างจากสาร CFC (คลอโรฟลูออโรคาร์บอน)
  • มีประสิทธิภาพสูง ในการดูดความร้อนและแลกเปลี่ยนอุณหภูมิ

กลไกการทำงานของแอมโมเนียในระบบทำความเย็นคือ การดูดความร้อนและมีความสามารถในการกลายเป็นไอสูง ทำให้เกิดการแลกเปลี่ยนความร้อนกับอุณหภูมิ ส่งผลให้เกิดความเย็นได้อย่างมีประสิทธิภาพ

ข้อควรระวังในการใช้แอมโมเนียในระบบทำความเย็น

การใช้แอมโมเนียในอุตสาหกรรมต้องปฏิบัติตามกฎข้อสำคัญ คือ ห้ามใช้ท่อทองแดง เนื่องจากมีฤทธิ์เป็นด่างจะกัดกร่อนทองแดงได้ ต่างจากน้ำยาแอร์ทั่วไปที่ใช้ท่อทองแดงได้ ช่างที่ทำการบำรุงรักษาโรงงานน้ำแข็งต้องใช้วัสดุที่เป็นเหล็กเท่านั้น เพราะเหล็กมีความทนทานต่อการกัดกร่อนของแอมโมเนียได้ดีกว่า หากใช้วัสดุที่ไม่เหมาะสมอาจเกิดการรั่วไหลได้

ผลกระทบของแอมโมเนียต่อสุขภาพ

  • ความเข้มข้นต่ำ (ไม่เกิน 20 ppm): ช่วยกระตุ้นให้ตื่น ใช้เป็นยาดม
  • ความเข้มข้นปานกลาง (เกิน 20 ppm): ทำให้รู้สึกอึดอัด ระคายเคืองต่อระบบทางเดินหายใจ
  • ความเข้มข้นสูง: อาจทำให้เกิดอาการสลบ หมดสติ ขาดอากาศหายใจ และอาจเสียชีวิตได้

เมื่อสูดดมในปริมาณมากจะเกิดการระคายเคืองต่อทางเดินหายใจ กัดกร่อนหลอดลม และทำให้ปอดเกิดการอักเสบได้

การตรวจสอบแอมโมเนียในน้ำแข็งที่บริโภค

ผู้บริโภคสามารถตรวจสอบการปนเปื้อนในน้ำแข็งได้ด้วยการ ดมกลิ่น หากน้ำแข็งมีกลิ่นฉุนคล้ายแอมโมเนีย นั่นแสดงว่าระบบหล่อเย็นมีการรั่วไหล หากพบว่าน้ำแข็งมีกลิ่นให้หยุดบริโภคทันที, ปล่อยทิ้งไว้ให้แอมโมเนียระเหยออกไป และรีบแจ้งหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง

ผลกระทบของแอมโมเนียต่อสิ่งแวดล้อม

  • ต่อแหล่งน้ำ: ทำให้น้ำมีสภาพเป็นด่าง ส่งผลให้ปลาและสัตว์น้ำเสียชีวิต
  • ต่อดิน: ทำให้ดินมีความเป็นด่างสูงเกินไป ส่งผลกระทบต่อการเจริญเติบโตของพืช
  • ต่ออากาศ: ในที่โล่งแจ้ง แอมโมเนียจะเจือจางและสลายตัวเป็นสารประกอบอื่น เช่น แอมโมเนียมไฮดรอกไซด์ ซึ่งปลอดภัยต่อสิ่งแวดล้อม

ความเสี่ยงด้านความปลอดภัยของแอมโมเนีย

ก๊าซดังกล่าวมีความเสี่ยงด้านไฟไหม้และระเบิดในเงื่อนไขพิเศษ หากผสมกับอากาศในความเข้มข้น 15-25% และมีแหล่งความร้อน อาจเกิดการติดไฟและระเบิดได้ ปัจจัยที่ทำให้เกิดไฟไหม้ประกอบด้วย

  1. เชื้อเพลิง
  2. อากาศ
  3. ความร้อนที่ทำให้เกิดไฟ

การจัดการเมื่อเกิดอุบัติเหตุแอมโมเนียรั่วไหล

  1. อพยพผู้คนออกจากพื้นที่ อย่างรวดเร็ว
  2. ระบายอากาศ ให้อากาศถ่ายเทได้ดี
  3. ปิดวาล์วที่แหล่งกำเนิด หากสามารถทำได้อย่างปลอดภัย
  4. แจ้งหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อรับการช่วยเหลือ

คำแนะนำสำหรับผู้ประกอบการและผู้บริโภคที่ใช้แอมโมเนีย

สำหรับผู้ประกอบการ:

  • หมั่นบำรุงรักษาระบบทำความเย็นอย่างสม่ำเสมอ
  • ใช้วัสดุที่เหมาะสมในระบบ
  • ตรวจสอบการรั่วไหลเป็นระยะ
  • มีระบบปิดที่มีประสิทธิภาพ

สำหรับผู้บริโภค:

  • ตรวจสอบกลิ่นของน้ำแข็งก่อนบริโภค
  • หลีกเลี่ยงน้ำแข็งที่มีกลิ่นแอมโมเนีย
  • แจ้งเจ้าหน้าที่หากพบความผิดปกติ

สรุปการใช้แอมโมเนีย

แอมโมเนียเป็นสารเคมีที่มีทั้งประโยชน์และอันตราย การใช้งานอย่างถูกต้องจะทำให้ได้รับประโยชน์สูงสุด ในขณะที่การละเลยความปลอดภัยอาจนำไปสู่อุบัติเหตุร้ายแรงได้ ทั้งผู้ประกอบการและผู้บริโภคจึงควรมีความรู้และระมัดระวังในการจัดการอย่างเหมาะสม เพื่อความปลอดภัยของตนเองและสังคมโดยรวม

อ่านเนื้อหาที่เกี่ยวข้องเพิ่มเติม

วันใหม่วาไรตี้

พ.ค. 2,019
มิ.ย. 2,019
ก.ค. 2,019
ส.ค. 2,019
ก.ย. 2,019
ต.ค. 2,019
พ.ย. 2,019
ธ.ค. 2,019
ม.ค. 2,020
ก.พ. 2,020
มี.ค. 2,020
เม.ย. 2,020
พ.ค. 2,020
มิ.ย. 2,020
ก.ค. 2,020
ส.ค. 2,020
ก.ย. 2,020
ต.ค. 2,020
พ.ย. 2,020
ธ.ค. 2,020
ม.ค. 2,021
ก.พ. 2,021
มี.ค. 2,021
เม.ย. 2,021
พ.ค. 2,021
มิ.ย. 2,021
ก.ค. 2,021
ส.ค. 2,021
ก.ย. 2,021
ต.ค. 2,021
พ.ย. 2,021
ธ.ค. 2,021
ม.ค. 2,022
ก.พ. 2,022
มี.ค. 2,022
เม.ย. 2,022
พ.ค. 2,022
มิ.ย. 2,022
ก.ค. 2,022
ส.ค. 2,022
ก.ย. 2,022
ต.ค. 2,022
พ.ย. 2,022
ธ.ค. 2,022
ม.ค. 2,023
ก.พ. 2,023
มี.ค. 2,023
เม.ย. 2,023
พ.ค. 2,023
มิ.ย. 2,023
ก.ค. 2,023
ส.ค. 2,023
ก.ย. 2,023
ต.ค. 2,023
พ.ย. 2,023
ธ.ค. 2,023
ม.ค. 2,024
ก.พ. 2,024
มี.ค. 2,024
เม.ย. 2,024
พ.ค. 2,024
มิ.ย. 2,024
ก.ค. 2,024
ส.ค. 2,024
ก.ย. 2,024
ต.ค. 2,024
พ.ย. 2,024
ธ.ค. 2,024
ม.ค. 2,025
ก.พ. 2,025
มี.ค. 2,025
เม.ย. 2,025
พ.ค. 2,025
มิ.ย. 2,025
ก.ค. 2,025
ส.ค. 2,025
ก.ย. 2,025
ต.ค. 2,025
พ.ย. 2,025
ธ.ค. 2,025
ม.ค. 2,026
ก.พ. 2,026
มี.ค. 2,026
เม.ย. 2,026
พ.ค. 2,026
มิ.ย. 2,026
ก.ค. 2,026

วันใหม่วาไรตี้

พ.ค. 2,019
มิ.ย. 2,019
ก.ค. 2,019
ส.ค. 2,019
ก.ย. 2,019
ต.ค. 2,019
พ.ย. 2,019
ธ.ค. 2,019
ม.ค. 2,020
ก.พ. 2,020
มี.ค. 2,020
เม.ย. 2,020
พ.ค. 2,020
มิ.ย. 2,020
ก.ค. 2,020
ส.ค. 2,020
ก.ย. 2,020
ต.ค. 2,020
พ.ย. 2,020
ธ.ค. 2,020
ม.ค. 2,021
ก.พ. 2,021
มี.ค. 2,021
เม.ย. 2,021
พ.ค. 2,021
มิ.ย. 2,021
ก.ค. 2,021
ส.ค. 2,021
ก.ย. 2,021
ต.ค. 2,021
พ.ย. 2,021
ธ.ค. 2,021
ม.ค. 2,022
ก.พ. 2,022
มี.ค. 2,022
เม.ย. 2,022
พ.ค. 2,022
มิ.ย. 2,022
ก.ค. 2,022
ส.ค. 2,022
ก.ย. 2,022
ต.ค. 2,022
พ.ย. 2,022
ธ.ค. 2,022
ม.ค. 2,023
ก.พ. 2,023
มี.ค. 2,023
เม.ย. 2,023
พ.ค. 2,023
มิ.ย. 2,023
ก.ค. 2,023
ส.ค. 2,023
ก.ย. 2,023
ต.ค. 2,023
พ.ย. 2,023
ธ.ค. 2,023
ม.ค. 2,024
ก.พ. 2,024
มี.ค. 2,024
เม.ย. 2,024
พ.ค. 2,024
มิ.ย. 2,024
ก.ค. 2,024
ส.ค. 2,024
ก.ย. 2,024
ต.ค. 2,024
พ.ย. 2,024
ธ.ค. 2,024
ม.ค. 2,025
ก.พ. 2,025
มี.ค. 2,025
เม.ย. 2,025
พ.ค. 2,025
มิ.ย. 2,025
ก.ค. 2,025
ส.ค. 2,025
ก.ย. 2,025
ต.ค. 2,025
พ.ย. 2,025
ธ.ค. 2,025
ม.ค. 2,026
ก.พ. 2,026
มี.ค. 2,026
เม.ย. 2,026
พ.ค. 2,026
มิ.ย. 2,026
ก.ค. 2,026

ละครดี ซีรีส์เด่น

ดูทั้งหมด

♫ ♫ Songs Popular ♫ ♫

ดูทั้งหมด

คลิปมาใหม่

คนดูเยอะ 👀

ดูทั้งหมด

เสน่ห์ประเทศไทย