Big Story เรื่องใหญ่ Thai PBS
Big Story เรื่องใหญ่ Thai PBS

เจาะลึก! ห่วงโซ่อุปทานแรร์เอิร์ธ

หน้ารายการ
2 มี.ค. 69

แรร์เอิร์ธคืออะไร? ธาตุหายากที่อยู่ในทุกชีวิตประจำวันของคุณ

แรร์เอิร์ธ หรือ "ธาตุหายาก" (Rare Earth Elements) คือกลุ่มโลหะ 17 ชนิดในตารางธาตุที่หลายคนอาจไม่เคยได้ยินชื่อเป็นองค์ประกอบสิ่งของที่เราใช้ทุกวัน ตั้งแต่โทรศัพท์มือถือ หน้าจอ หลอดไฟ แบตเตอรี่รถยนต์ไฟฟ้า ไปยันจรวด

แรร์เอิร์ธคืออะไร และทำไมถึงสำคัญ?

แรร์เอิร์ธประกอบด้วยธาตุ 17 ชนิด ได้แก่ กลุ่มธาตุทรานซิซัน 2 ชนิด และกลุ่มแลนทาไนด์อีก 15 ชนิด เช่น แลนทานัม ซีเรียม นีโอดิเมียม และอื่นๆ

แม้ชื่อจะบอกว่า "หายาก" แต่จริงๆ แล้วแร่เอิร์ธไม่ได้หายากในแง่ปริมาณสำรองในโลก สิ่งที่ยากคือ กระบวนการสกัดและแยกแร่ ซึ่งต้องใช้เทคโนโลยีขั้นสูงและมีต้นทุนสูงมาก

โทรศัพท์มือถือเพียงเครื่องเดียวมีแร่เอิร์ธเป็นส่วนประกอบอยู่ถึง 0.5 กรัม และเมื่อคำนวณจากจำนวนโทรศัพท์ทั่วโลกกว่า 7,200 ล้านเครื่อง นั่นหมายความว่าโลกต้องการแร่เอิร์ธสำหรับโทรศัพท์อย่างเดียวถึง 3,600 ตัน ยังไม่รวมการใช้ประโยชน์อื่นอีกมากมาย

ประเทศไทยมีแรร์เอิร์ธไหม?

จากรายงานของสำนักงานสำรวจธรณีวิทยาแห่งสหรัฐอเมริกา ในปี 2567 ไทยผลิตแรร์เอิร์ธได้ถึง 13,000 เมตริกตัน ติดอันดับ 4 ของโลก

ทีมนักธรณีวิทยาจากกรมทรัพยากรธรณีได้ลงพื้นที่สำรวจในจังหวัดสุราษฎร์ธานี โดยใช้เครื่องวัดค่ากัมมันตรังสีและแผนที่ธรณีวิทยา ผลการวิเคราะห์ยืนยันว่าพบแร่โมนาไซต์ในพื้นที่

กระบวนการสกัดแรร์เอิร์ธทำอย่างไร?

นักวิทยาศาสตร์จากสถาบันเทคโนโลยีนิวเคลียร์แห่งชาติได้เปิดเผยกระบวนการสกัดแรร์เอิร์ธจากแร่โมนาไซต์ ซึ่งแบ่งออกเป็น 4 ขั้นตอนหลัก ได้แก่

  • ย่อยแร่ด้วยด่างเข้มข้น ใช้ความร้อนที่อุณหภูมิ 130-140 องศาเซลเซียส นาน 3-4 ชั่วโมง ดึงธาตุหายากออกจากสิ่งปนเปื้อน
  • การแยกสารกัมมันตรังสีออกจากธาตุหายากผสม ทำละลายด้วยกรดให้เกิดการตกตะกอนแยกสารกัมมันตรังสี อย่างยูเรเนียม ทอเรียมออก
  • แยกธาตุหายากผสมออกเป็นกลุ่ม ๆ โดยใช้เทคนิคการสกัดด้วยของเหลว
  • ทำให้บริสุทธิ์มากกว่า 99% ด้วยเทคนิคการแลกเปลี่ยนไอออน (Ion Exchange)

ปัจจุบันห้องปฏิบัติการไทยสามารถสกัดซีเรียมออกไซด์และแลนทานัมออกไซด์ได้ที่ระดับความบริสุทธิ์ และนีโอดิเมียมออกไซด์

ใครคือผู้ครองตลาดแรร์เอิร์ธโลก?

จีน คือผู้ที่ครองห่วงโซ่อุปทานแร่เอิร์ธของโลกอย่างเบ็ดเสร็จ โดยในปี 2567 จีนผลิตแร่เอิร์ธได้ถึง 270,000 เมตริกตัน คิดเป็น 70% ของโลก และยังเป็นผู้ถือครองเทคโนโลยีสกัดแร่เอิร์ธที่ก้าวหน้าที่สุดด้วย ที่ผ่านมาจีนควบคุมการส่งออกไปยังสหรัฐฯ และประเทศอื่น เพื่อควบคุมการตลาด ก่อให้เกิดสงครามการค้าที่ยืดเยื้อระหว่างจีนกับสหรัฐฯ

กลยุทธ์นี้วางรากฐานมาอย่างยาวนานกว่า 40 ปี ผู้นำจีนอย่างเติ้ง เสี่ยว ผิง ประกาศวิสัยทัศน์ไว้ว่า "ตะวันออกกลางมีน้ำมัน จีนมีธาตุหายาก"

  • เอ็มโอยูแร่เอิร์ธไทย-สหรัฐ หมายความว่าอะไร?

เมื่อวันที่ 26 ตุลาคม 2567 ไทยได้ลงนามบันทึกความเข้าใจ (MOU) กับสหรัฐอเมริกาว่าด้วยความร่วมมือในการพัฒนาความหลากหลายของห่วงโซ่อุปทานของแร่ธาตุสำคัญในระดับโลก และการส่งเสริมการลงทุนระหว่างไทยและสหรัฐฯ

นักวิชาการด้านกฎหมายการค้าระหว่างประเทศจากมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์อธิบายว่า MOU ไม่ใช่สนธิสัญญา แต่เอกสารรูปแบบนี้ถือเป็นกฏหมายอย่างอ่อน

อย่างไรก็ตาม ทนายความด้านสิ่งแวดล้อมชี้ให้เห็นว่า MOU ฉบับนี้อาจทำให้ไทย เสียเปรียบในแง่อำนาจต่อรอง เนื่องจากเอกชนอเมริกันที่เข้ามาสำรวจหรือทำเหมืองมีภาระรับผิดชอบต่อผลกระทบสิ่งแวดล้อมต่ำกว่า ในขณะที่รัฐไทยต้องแบกรับความรับผิดชอบในฐานะผู้อนุญาต

คุณสามารถติดตามชมรายการ Big Story เรื่องใหญ่ Thai PBS ทุกวันจันทร์ เวลา 21.30 - 22.30 น. ทางไทยพีบีเอส หรือดูย้อนหลัง ได้ที่ www.thaipbs.or.th/BigStoryThaiPBS

Big Story เรื่องใหญ่ Thai PBS

1 - 30
31 - 60
61 - 90
91 - 120
121 - 150
151 - 180
181 - 210
211 - 240
241 - 270
271 - 300
301 - ล่าสุด
  • เด็กเจนใหม่ จุดเปลี่ยนระบบแรงงาน

    เด็กเจนใหม่ จุดเปลี่ยนระบบแรงงาน

    26 ก.ค. 68
  • 100 วัน หลังแผ่นดินไหวที่เมืองสะกาย

    100 วัน หลังแผ่นดินไหวที่เมืองสะกาย

    2 ส.ค. 68
  • ไทย - กัมพูชา ความจริงที่ถูกซ่อน

    ไทย - กัมพูชา ความจริงที่ถูกซ่อน

    9 ส.ค. 68
  • จากมัณฑะเลย์ถึงไทย ความหวังบนรอยเลื่อนสะกาย

    จากมัณฑะเลย์ถึงไทย ความหวังบนรอยเลื่อนสะกาย

    16 ส.ค. 68
  • ส่งเณรถวายตุ๊

    ส่งเณรถวายตุ๊

    23 ส.ค. 68
  • "อลงกต - เกรียงไกร" เงามืดแห่งศรัทธา

    "อลงกต - เกรียงไกร" เงามืดแห่งศรัทธา

    30 ส.ค. 68
  • ปอยเปตเปลี่ยนไป

    ปอยเปตเปลี่ยนไป

    6 ก.ย. 68
  • 24 ชั่วโมงในเรือนจำ

    24 ชั่วโมงในเรือนจำ

    13 ก.ย. 68
  • ชีวิตที่เปลี่ยนไป ในการสู้รบไทย - กัมพูชา

    ชีวิตที่เปลี่ยนไป ในการสู้รบไทย - กัมพูชา

    20 ก.ย. 68
  • ติดกับดัก "บัญชีม้า"

    ติดกับดัก "บัญชีม้า"

    27 ก.ย. 68
  • ตื่น! แรร์เอิร์ธ

    ตื่น! แรร์เอิร์ธ

    4 ต.ค. 68
  • เปอร์มูดอ สมรภูมิเจรจาใหม่ชายแดนใต้

    เปอร์มูดอ สมรภูมิเจรจาใหม่ชายแดนใต้

    11 ต.ค. 68
  • 21 ปีชายแดนใต้ จากยุติธรรมเยียวยาสู่งบพัฒนาแสนล้าน

    21 ปีชายแดนใต้ จากยุติธรรมเยียวยาสู่งบพัฒนาแสนล้าน

    18 ต.ค. 68
  • อนาคต TAXI มิเตอร์

    อนาคต TAXI มิเตอร์

    25 ต.ค. 68
  • ใครหากินกับการให้สัญชาติ

    ใครหากินกับการให้สัญชาติ

    7 พ.ย. 68
  • ทุ่งรับน้ำ ภัยธรรมชาติหรือความผิดพลาดของใคร

    ทุ่งรับน้ำ ภัยธรรมชาติหรือความผิดพลาดของใคร

    15 พ.ย. 68
  • เมียนมาเถื่อนทะลักรับโรงงานขยะจีน

    เมียนมาเถื่อนทะลักรับโรงงานขยะจีน

    6 ธ.ค. 68
  • หาดใหญ่ ไม่เหมือนเดิม

    หาดใหญ่ ไม่เหมือนเดิม

    12 ธ.ค. 68
  • ล้างไตเลือกได้ ใครจ่าย ?

    ล้างไตเลือกได้ ใครจ่าย ?

    20 ธ.ค. 68
  • 5 ปีภาษีที่ดิน ข้อวิพากษ์เรื่องการทำลายระบบนิเวศ

    5 ปีภาษีที่ดิน ข้อวิพากษ์เรื่องการทำลายระบบนิเวศ

    27 ธ.ค. 68
  • Super MAX เรือนจำปลอดอิทธิพล

    Super MAX เรือนจำปลอดอิทธิพล

    5 ม.ค. 69
  • "ผู้ประสบภัย" ไปเลือกตั้ง

    "ผู้ประสบภัย" ไปเลือกตั้ง

    12 ม.ค. 69
  • การตลาดเลือกตั้ง

    การตลาดเลือกตั้ง

    19 ม.ค. 69
  • ประชา+นิยม แจกหรือหลอก

    ประชา+นิยม แจกหรือหลอก

    26 ม.ค. 69
  • ทุจริตกลายพันธุ์

    ทุจริตกลายพันธุ์

    2 ก.พ. 69
  • อนุสรณ์นายกรัฐมนตรีไทย

    อนุสรณ์นายกรัฐมนตรีไทย

    9 ก.พ. 69
  • เด็ก G-code รหัสนี้ไม่มีสิทธิ์

    เด็ก G-code รหัสนี้ไม่มีสิทธิ์

    16 ก.พ. 69
  • กกต. ความลับไม่มีในโลก

    กกต. ความลับไม่มีในโลก

    23 ก.พ. 69
  • กำลังเล่น...
    เจาะลึก! ห่วงโซ่อุปทานแรร์เอิร์ธ

    เจาะลึก! ห่วงโซ่อุปทานแรร์เอิร์ธ

    2 มี.ค. 69
  • นายทุนสวมสิทธิ์รุกป่าแก่งกระจาน

    นายทุนสวมสิทธิ์รุกป่าแก่งกระจาน

    9 มี.ค. 69
  • ฤๅษีนิวเจน บ้านเลตองคุ

    ฤๅษีนิวเจน บ้านเลตองคุ

    16 มี.ค. 69
  • น้ำมะพร้าวปลอมมีอยู่จริง

    น้ำมะพร้าวปลอมมีอยู่จริง

    23 มี.ค. 69
  • น้ำมันหายไปไหน จากหัวจ่ายถึงนโยบายรัฐ

    น้ำมันหายไปไหน จากหัวจ่ายถึงนโยบายรัฐ

    30 มี.ค. 69

Big Story เรื่องใหญ่ Thai PBS

1 - 30
31 - 60
61 - 90
91 - 120
121 - 150
151 - 180
181 - 210
211 - 240
241 - 270
271 - 300
301 - ล่าสุด
  • เด็กเจนใหม่ จุดเปลี่ยนระบบแรงงาน

    เด็กเจนใหม่ จุดเปลี่ยนระบบแรงงาน

    26 ก.ค. 68
  • 100 วัน หลังแผ่นดินไหวที่เมืองสะกาย

    100 วัน หลังแผ่นดินไหวที่เมืองสะกาย

    2 ส.ค. 68
  • ไทย - กัมพูชา ความจริงที่ถูกซ่อน

    ไทย - กัมพูชา ความจริงที่ถูกซ่อน

    9 ส.ค. 68
  • จากมัณฑะเลย์ถึงไทย ความหวังบนรอยเลื่อนสะกาย

    จากมัณฑะเลย์ถึงไทย ความหวังบนรอยเลื่อนสะกาย

    16 ส.ค. 68
  • ส่งเณรถวายตุ๊

    ส่งเณรถวายตุ๊

    23 ส.ค. 68
  • "อลงกต - เกรียงไกร" เงามืดแห่งศรัทธา

    "อลงกต - เกรียงไกร" เงามืดแห่งศรัทธา

    30 ส.ค. 68
  • ปอยเปตเปลี่ยนไป

    ปอยเปตเปลี่ยนไป

    6 ก.ย. 68
  • 24 ชั่วโมงในเรือนจำ

    24 ชั่วโมงในเรือนจำ

    13 ก.ย. 68
  • ชีวิตที่เปลี่ยนไป ในการสู้รบไทย - กัมพูชา

    ชีวิตที่เปลี่ยนไป ในการสู้รบไทย - กัมพูชา

    20 ก.ย. 68
  • ติดกับดัก "บัญชีม้า"

    ติดกับดัก "บัญชีม้า"

    27 ก.ย. 68
  • ตื่น! แรร์เอิร์ธ

    ตื่น! แรร์เอิร์ธ

    4 ต.ค. 68
  • เปอร์มูดอ สมรภูมิเจรจาใหม่ชายแดนใต้

    เปอร์มูดอ สมรภูมิเจรจาใหม่ชายแดนใต้

    11 ต.ค. 68
  • 21 ปีชายแดนใต้ จากยุติธรรมเยียวยาสู่งบพัฒนาแสนล้าน

    21 ปีชายแดนใต้ จากยุติธรรมเยียวยาสู่งบพัฒนาแสนล้าน

    18 ต.ค. 68
  • อนาคต TAXI มิเตอร์

    อนาคต TAXI มิเตอร์

    25 ต.ค. 68
  • ใครหากินกับการให้สัญชาติ

    ใครหากินกับการให้สัญชาติ

    7 พ.ย. 68
  • ทุ่งรับน้ำ ภัยธรรมชาติหรือความผิดพลาดของใคร

    ทุ่งรับน้ำ ภัยธรรมชาติหรือความผิดพลาดของใคร

    15 พ.ย. 68
  • เมียนมาเถื่อนทะลักรับโรงงานขยะจีน

    เมียนมาเถื่อนทะลักรับโรงงานขยะจีน

    6 ธ.ค. 68
  • หาดใหญ่ ไม่เหมือนเดิม

    หาดใหญ่ ไม่เหมือนเดิม

    12 ธ.ค. 68
  • ล้างไตเลือกได้ ใครจ่าย ?

    ล้างไตเลือกได้ ใครจ่าย ?

    20 ธ.ค. 68
  • 5 ปีภาษีที่ดิน ข้อวิพากษ์เรื่องการทำลายระบบนิเวศ

    5 ปีภาษีที่ดิน ข้อวิพากษ์เรื่องการทำลายระบบนิเวศ

    27 ธ.ค. 68
  • Super MAX เรือนจำปลอดอิทธิพล

    Super MAX เรือนจำปลอดอิทธิพล

    5 ม.ค. 69
  • "ผู้ประสบภัย" ไปเลือกตั้ง

    "ผู้ประสบภัย" ไปเลือกตั้ง

    12 ม.ค. 69
  • การตลาดเลือกตั้ง

    การตลาดเลือกตั้ง

    19 ม.ค. 69
  • ประชา+นิยม แจกหรือหลอก

    ประชา+นิยม แจกหรือหลอก

    26 ม.ค. 69
  • ทุจริตกลายพันธุ์

    ทุจริตกลายพันธุ์

    2 ก.พ. 69
  • อนุสรณ์นายกรัฐมนตรีไทย

    อนุสรณ์นายกรัฐมนตรีไทย

    9 ก.พ. 69
  • เด็ก G-code รหัสนี้ไม่มีสิทธิ์

    เด็ก G-code รหัสนี้ไม่มีสิทธิ์

    16 ก.พ. 69
  • กกต. ความลับไม่มีในโลก

    กกต. ความลับไม่มีในโลก

    23 ก.พ. 69
  • กำลังเล่น...
    เจาะลึก! ห่วงโซ่อุปทานแรร์เอิร์ธ

    เจาะลึก! ห่วงโซ่อุปทานแรร์เอิร์ธ

    2 มี.ค. 69
  • นายทุนสวมสิทธิ์รุกป่าแก่งกระจาน

    นายทุนสวมสิทธิ์รุกป่าแก่งกระจาน

    9 มี.ค. 69
  • ฤๅษีนิวเจน บ้านเลตองคุ

    ฤๅษีนิวเจน บ้านเลตองคุ

    16 มี.ค. 69
  • น้ำมะพร้าวปลอมมีอยู่จริง

    น้ำมะพร้าวปลอมมีอยู่จริง

    23 มี.ค. 69
  • น้ำมันหายไปไหน จากหัวจ่ายถึงนโยบายรัฐ

    น้ำมันหายไปไหน จากหัวจ่ายถึงนโยบายรัฐ

    30 มี.ค. 69

ละครดี ซีรีส์เด่น

ดูทั้งหมด

♫ ♫ Songs Popular ♫ ♫

ดูทั้งหมด

คลิปมาใหม่

คนดูเยอะ 👀

ดูทั้งหมด

เสน่ห์ประเทศไทย