การเลือกตั้งในประเทศไทยมักมาพร้อมกับคำถามว่า ผลลัพธ์ที่ออกมานั้นเกิดจากเจตจำนงของประชาชนจริงหรือไม่ หรือถูกซื้อไปแล้วตั้งแต่ก่อนเปิดคูหา การทุจริตการเลือกตั้งไม่ใช่เรื่องใหม่ แต่คืออยู่คู่การเมืองไทยมานานพอๆ กับคำว่าประชาธิปไตย
แต่หลังการรัฐประหารปี พ.ศ. 2490 ทำให้ประวัติศาสตร์ทางการเมืองของไทยเปลี่ยนไป การทุจริตเริ่มแพร่หลายขึ้น ทุกภาคส่วนพยายามหาประโยชน์ ทั้งทหาร ตำรวจ และนักการเมือง
การเลือกตั้งปี พ.ศ. 2500 ภายใต้รัฐบาลจอมพล ป. พิบูลสงคราม ถือเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญ มีรูปแบบการทุจริตที่น่าสนใจ 2 แบบ:
1. พลร่ม
กลุ่มคนที่ได้รับค่าจ้างให้มาหย่อนบัตร โดยคนเดียวจะหย่อนบัตรหลายรอบ อาจถึง 20-30 ครั้ง เพราะมีผู้มีอำนาจหนุนหลังทำให้ไม่มีใครกล้าตรวจสอบ
2. ไพ่ไฟ
การที่บุคคลหนึ่งได้รับบัตรเลือกตั้งหลายใบ แล้วนำไปใส่ลงคูหาพร้อมกันทั้งหมด โดยผู้ควบคุมการเลือกตั้งรู้เห็นเป็นใจหรือต้องทำเพราะกลัวอำนาจ
นอกจากนี้ยังมีการแจกของเป็นครั้งแรก เช่น ผ้าเช็ดหน้าที่พิมพ์หมายเลขผู้สมัคร เพื่อให้ผู้มีสิทธิเลือกตั้งพกเข้าคูหาได้ โดยยังไม่ผิดกฎหมายในขณะนั้น
ศาสตราจารย์พิเศษธงทอง จันทรางศุ นักวิชาการด้านประวัติศาสตร์และวัฒนธรรม อธิบายว่า หลังรัฐธรรมนูญปี พ.ศ. 2521 การทุจริตเริ่มมีรูปแบบใหม่:
ยุค "โลกร้อยเอ็ด" และ "ปลาทูเค็ม"
การเปลี่ยนมาเป็นเงินสด
จากเดิมเป็นการแจกของ แต่การขนของไปแจกยุ่งยาก จึงเปลี่ยนมาเป็นเงินสดที่พับได้เล็ก ยัดใส่มือง่าย ทำให้เกิด "วัฒนธรรมใหม่" ที่ต้องมีสินจ้างรางวัลในการแจก
การทุจริตด้วยเงินทำให้เกิดโครงสร้างใหม่ที่เรียกว่า "หัวคะแนน" ซึ่งทำหน้าที่เป็นสะพานเชื่อมระหว่างเงินและเสียงของชาวบ้าน
คืนหมาหอน คือคืนก่อนวันเลือกตั้งที่มีการแจกเงินซื้อเสียงครั้งสุดท้าย ด้วยเหตุผลดังนี้
ปัญหาจากรัฐธรรมนูญ พ.ศ. 2560 ที่ใช้ บัตร 2 ใบ (บัตรเขต + บัตรบัญชีรายชื่อ) โดยผู้สมัครแต่ละเขตมีหมายเลขต่างจากหมายเลขพรรค จนทำให้เกิดปัญหาดังนี้
ในมุมมองอาจารย์สมชัย ศรีสุทธิยากร อดีต กกต. ต่อการทำงานของ กกต. พบปัญหาดังนี้
ปัญหาของ กกต. ปัจจุบัน
1.ทำงานแบบตั้งรับ - รอให้คนมาแจ้ง ไม่ลงพื้นที่เชิงรุก
2.ช่องทางแจ้งเบาะแสไม่มีประสิทธิภาพ
3.ไม่ใช้มาตรการที่มีอยู่
4.การดำเนินคดีช้า
คุณสามารถติดตามชมรายการ Big Story เรื่องใหญ่ Thai PBS ทุกวันจันทร์ เวลา 21.30 - 22.30 น. ทางไทยพีบีเอส หรือดูย้อนหลัง ได้ที่ www.thaipbs.or.th/BigStoryThaiPBS
Big Story เรื่องใหญ่ Thai PBS

เด็กเจนใหม่ จุดเปลี่ยนระบบแรงงาน

100 วัน หลังแผ่นดินไหวที่เมืองสะกาย

ไทย - กัมพูชา ความจริงที่ถูกซ่อน

จากมัณฑะเลย์ถึงไทย ความหวังบนรอยเลื่อนสะกาย

ส่งเณรถวายตุ๊

"อลงกต - เกรียงไกร" เงามืดแห่งศรัทธา

ปอยเปตเปลี่ยนไป

24 ชั่วโมงในเรือนจำ

ชีวิตที่เปลี่ยนไป ในการสู้รบไทย - กัมพูชา
ติดกับดัก "บัญชีม้า"
ตื่น! แรร์เอิร์ธ
เปอร์มูดอ สมรภูมิเจรจาใหม่ชายแดนใต้
21 ปีชายแดนใต้ จากยุติธรรมเยียวยาสู่งบพัฒนาแสนล้าน
อนาคต TAXI มิเตอร์
ใครหากินกับการให้สัญชาติ
ทุ่งรับน้ำ ภัยธรรมชาติหรือความผิดพลาดของใคร
เมียนมาเถื่อนทะลักรับโรงงานขยะจีน
หาดใหญ่ ไม่เหมือนเดิม
หาดใหญ่ ไม่เหมือนเดิม
ล้างไตเลือกได้ ใครจ่าย ?
5 ปีภาษีที่ดิน ข้อวิพากษ์เรื่องการทำลายระบบนิเวศ
Super MAX เรือนจำปลอดอิทธิพล
"ผู้ประสบภัย" ไปเลือกตั้ง
การตลาดเลือกตั้ง
ประชา+นิยม แจกหรือหลอก
ทุจริตกลายพันธุ์
อนุสรณ์นายกรัฐมนตรีไทย
เด็ก G-code รหัสนี้ไม่มีสิทธิ์
Big Story เรื่องใหญ่ Thai PBS

เด็กเจนใหม่ จุดเปลี่ยนระบบแรงงาน

100 วัน หลังแผ่นดินไหวที่เมืองสะกาย

ไทย - กัมพูชา ความจริงที่ถูกซ่อน

จากมัณฑะเลย์ถึงไทย ความหวังบนรอยเลื่อนสะกาย

ส่งเณรถวายตุ๊

"อลงกต - เกรียงไกร" เงามืดแห่งศรัทธา

ปอยเปตเปลี่ยนไป

24 ชั่วโมงในเรือนจำ

ชีวิตที่เปลี่ยนไป ในการสู้รบไทย - กัมพูชา
ติดกับดัก "บัญชีม้า"
ตื่น! แรร์เอิร์ธ
เปอร์มูดอ สมรภูมิเจรจาใหม่ชายแดนใต้
21 ปีชายแดนใต้ จากยุติธรรมเยียวยาสู่งบพัฒนาแสนล้าน
อนาคต TAXI มิเตอร์
ใครหากินกับการให้สัญชาติ
ทุ่งรับน้ำ ภัยธรรมชาติหรือความผิดพลาดของใคร
เมียนมาเถื่อนทะลักรับโรงงานขยะจีน
หาดใหญ่ ไม่เหมือนเดิม
หาดใหญ่ ไม่เหมือนเดิม
ล้างไตเลือกได้ ใครจ่าย ?
5 ปีภาษีที่ดิน ข้อวิพากษ์เรื่องการทำลายระบบนิเวศ
Super MAX เรือนจำปลอดอิทธิพล
"ผู้ประสบภัย" ไปเลือกตั้ง
การตลาดเลือกตั้ง
ประชา+นิยม แจกหรือหลอก
ทุจริตกลายพันธุ์
อนุสรณ์นายกรัฐมนตรีไทย
เด็ก G-code รหัสนี้ไม่มีสิทธิ์