หนอนแมลงวันกินเนื้อสายพันธุ์ใหม่กำลังคุกคามอุตสาหกรรมปศุสัตว์ของสหรัฐฯ มูลค่า 113 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ เป็นครั้งแรกในรอบ 60 ปี โดยพบการระบาดของตัวอ่อนที่กินเนื้อในรัฐเท็กซัสตอนใต้
กระทรวงเกษตรสหรัฐอเมริกา (USDA) เปิดเผยว่า กรณีล่าสุดนี้เป็นกรณีแรกในรัฐเท็กซัสตั้งแต่ปี 1966 โดยพบการระบาดในลูกวัวอายุ 3 สัปดาห์ตัวหนึ่งที่เมืองลาไพรเออร์ รัฐเท็กซัส ซึ่งอยู่ห่างจากเมืองซานอันโตนิโอไปทางตะวันตกเฉียงใต้ประมาณ 161 กิโลเมตร (100 ไมล์) และห่างจากชายแดนสหรัฐฯ-เม็กซิโก 80 กิโลเมตร
ทั้งนี้ แมลงวันอันตรายนี้ถูกตรวจพบในเม็กซิโกเมื่อปลายปี 2024 หลังจากที่ถูกจำกัดอยู่เฉพาะทางตอนใต้ของปานามาเป็นเวลาหลายปี
ตัวอ่อนหนอนแมลงวันกินเนื้อ ภาพจาก กระทรวงเกษตรสหรัฐอเมริกา (USDA)
แมลงวันชนิดนี้เป็นศัตรูพืชประจำปีในช่วงฤดูร้อน ที่สร้างความเดือดร้อนให้กับเจ้าของฟาร์มปศุสัตว์มาอย่างน้อยตั้งแต่ทศวรรษ 1930 - 1960 จนกระทั่งสหรัฐอเมริกาได้กำจัดศัตรูพืชชนิดนี้ได้สำเร็จ โดยการเพาะพันธุ์แมลงวันตัวผู้ที่เป็นหมันและปล่อยฝูงแมลงวันเหล่านั้นจากเครื่องบิน เพื่อผสมพันธุ์กับแมลงวันตัวเมียในธรรมชาติ
หนอนแมลงวันกินเนื้อสายพันธุ์ใหม่ที่พบในซีกโลกตะวันตก โดยญาติของมันถูกพบในแอฟริกาและเอเชีย มีลักษณะพิเศษแตกต่างจากแมลงวันชนิดอื่น ๆ เนื่องจากตัวอ่อนหรือหนอนของพวกมันกินเนื้อเยื่อและของเหลวที่ยังมีชีวิตอยู่ แทนที่จะกินซากสิ่งมีชีวิต
ตัวเมียจะวางไข่ในบาดแผลเปิดและเยื่อเมือก หลังจากผสมพันธุ์เพียงครั้งเดียวในชีวิตที่ยาวนานหลายเดือนของพวกมัน สัตว์เลือดอุ่นทุกชนิด รวมถึงสัตว์ป่า สัตว์เลี้ยง และบางครั้งแม้แต่ “มนุษย์” ก็สามารถติดเชื้อได้
หนอนแมลงวันกินเนื้อกำลังวางไข่ ภาพจาก กระทรวงเกษตรสหรัฐอเมริกา (USDA)
Lee Haines รองศาสตราจารย์ด้านวิทยาศาสตร์ชีวภาพ University of Notre Dame ในสหรัฐฯ กล่าวว่า สัตว์เลี้ยงมีความเสี่ยงที่จะได้รับผลกระทบ เนื่องจากการปฏิบัติกับวัวตามปกติ เช่น การตัดขน ตัดเขา หรือแม้แต่การเคลื่อนย้ายวัวเข้าออกคอก ก็อาจทำให้เกิดบาดแผลและรอยขีดข่วนบนผิวหนังได้ นอกจากนี้ การคลอดลูกจะทำให้แม่วัวและลูกวัวตกอยู่ในความเสี่ยงมากขึ้นด้วย
ด้าน Stephen Diebel เจ้าของฟาร์มปศุสัตว์ในรัฐเท็กซัสและประธานสมาคมผู้เลี้ยงโคแห่งรัฐเท็กซัสและตะวันตกเฉียงใต้ เผยว่า แม้แต่บาดแผลเล็กน้อยอย่างเช่น รอยกัดของเห็บ ก็อาจทำให้วัวตกอยู่ในความเสี่ยงได้ หากไม่ได้รับการรักษา การระบาดอาจทำให้ถึงตายได้ แม้ว่าจะมีวิธีการรักษาถึง 12 วิธีที่ได้รับการอนุมัติให้ใช้กับสัตว์หลายชนิดแล้วก็ตาม
แผนที่แสดงการตรวจพบผู้ป่วย ภาพจาก กระทรวงเกษตรสหรัฐอเมริกา (USDA)
หนอนแมลงวันกินเนื้อสายพันธุ์ใหม่เริ่มระบาดตั้งแต่ปี 2024
เจ้าหน้าที่รัฐบาลกลางและรัฐบาลท้องถิ่น รวมถึงผู้นำในอุตสาหกรรมปศุสัตว์ ได้มีการออกมาเตือนภัยสาธารณะเกี่ยวกับการเคลื่อนตัวของแมลงวันชนิดนี้ว่า จะผ่านเม็กซิโกและมุ่งหน้าไปยังสหรัฐอเมริกา นับตั้งแต่มีการยืนยันพบผู้ติดเชื้อในภาคใต้ของเม็กซิโกเมื่อเดือนพฤศจิกายน ปี 2024 แล้ว ตามรายงานจากโครงการร่วมระหว่างสหรัฐฯ และปานามา โดยเจ้าหน้าที่เคยพิจารณาว่าศัตรูพืชชนิดนี้ถูกกำจัดไปจากอเมริกากลางและอเมริกาเหนือแล้ว เกือบสองทศวรรษก่อนที่จะเกิดการระบาดในปานามา จนนำไปสู่การประกาศภาวะฉุกเฉินในช่วงต้นปี 2023 โดยจำนวนผู้ติดเชื้อเพิ่มขึ้นในประเทศคอสตาริกาและนิการากัวในช่วงปลายปีนั้น
Edward Burgess นักกีฏวิทยาจากมหาวิทยาลัยฟลอริดา กล่าวว่า แมลงวันชนิดนี้ขยายพันธุ์ได้อย่างรวดเร็วและถูกพาไปในพื้นที่กว้างโดยพาหะของมัน ซึ่งก็คือสัตว์ป่า เช่น กวาง และเป็นการยากที่จะตามให้ทัน เพราะแมลงวันตัวนั้นเคลื่อนที่และเกิดใหม่ได้เร็วมาก
จากข้อมูลของศูนย์ควบคุมและป้องกันโรคสหรัฐอเมริกา (CDC) ณ วันที่ 2 มิ.ย. ปรสิตชนิดนี้ได้ทำให้สัตว์ป่วยไปแล้วกว่า 171,700 ตัว มีผู้ป่วยกว่า 2,000 คน และมีผู้เสียชีวิตแล้ว 10 คน ในทั่วภูมิภาคอเมริกากลางและเม็กซิโก
Haines กล่าวเพิ่มเติมว่า การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศเป็นปัจจัยสำคัญ ในการแพร่กระจายของสายพันธุ์เขตร้อนที่เจริญเติบโตได้ดีในสภาพอากาศอบอุ่น อุณหภูมิที่สูงขึ้นกำลังขยายแหล่งที่อยู่อาศัยของแมลงวัน และช่วงอากาศหนาวจัดที่เคยคร่าชีวิตพวกมันไปทุกปีในแหล่งที่อยู่อาศัยที่ไม่เหมาะสม กำลังเกิดขึ้นน้อยลงและมีความรุนแรงน้อยลง
ดักแด้หนอนแมลงวันกินเนื้อ ภาพจาก COPEG/USDA
เพื่อแก้ปัญหาการระบาดของหนอนแมลงวันกินเนื้อ กระทรวงเกษตรสหรัฐอเมริกา ได้ปล่อยแมลงวันตัวผู้ที่เป็นหมันแล้วลงในรัฐเท็กซัสตอนใต้ตั้งแต่เดือนกุมภาพันธ์ โดยมีการปล่อยแมลงวันสองครั้งต่อสัปดาห์ รวมทั้งหมด 4 ล้านตัว และยังปล่อยดักแด้อีก 4 ล้านตัวต่อสัปดาห์ ซึ่งเป็นแมลงวันในระยะระหว่างตัวอ่อนและตัวเต็มวัย
สำหรับการแก้ปัญหาด้วยการปล่อยแมลงวันตัวผู้ที่เป็นหมันนั้น เป็นวิธีที่ได้รับการพิสูจน์แล้วว่ามีประสิทธิภาพสูง เนื่องจากถึงแม้ว่าตัวผู้จะ “มีพฤติกรรมทางเพศแบบไม่เลือกคู่” ในเชิงวิทยาศาสตร์ แต่ตัวเมียไม่มีพฤติกรรมเช่นนั้น และหากการผสมพันธุ์เพียงครั้งเดียวของพวกมันเกิดขึ้นกับตัวผู้ที่เป็นหมัน ไข่จากตัวเมียนั้นก็จะไม่สามารถฟักเป็นตัวได้ เมื่อจำนวนแมลงวันตัวผู้ที่เป็นหมันมีมากพอ ประชากรของแมลงวันก็จะลดลงและสูญพันธุ์ไปในที่สุด
หวังว่าการระบาดจะถูกจำกัดวง และยุติได้ในเร็ววัน...
อัปเดตข้อมูลแวดวงวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี รู้ทันโลกไอที และโซเชียลฯ ในรูปแบบ Audio จาก AI เสียงผู้ประกาศของไทยพีบีเอส ได้ที่ Thai PBS
ที่มาข้อมูล : sciencealert
“รอบรู้ ดูกระแส ก้าวทันโลก” ไปกับ Thai PBS Sci & Tech
