การลักลอบนำเข้าบุหรี่ผิดกฎหมาย ส่งผลให้คนไทยสูบบุหรี่มากขึ้น
การลักลอบนำเข้าบุหรี่ผิดกฎหมายจากต่างประเทศเข้ามาจำหน่ายในราคาถูก เป็นอีกหนึ่งสาเหตุ ที่ทำให้คนไทยสูบบุหรี่มากขึ้นจากเมื่อ 3 ปีก่อน ถึง 600,000 คน เนื่องจากบุหรี่เหล่านี้ไม่ต้องเสียภาษีและมีราคาเพียงซองละ 25-30 บาท ซึ่งราคาถูกกว่า บุหรี่ในประเทศ ที่ขายซองละ 50-80 บาท
เส้นทางการลักลอบสำคัญหลักๆ ยังคงอยู่ที่แถบชายแดนภาคใต้ ที่จังหวัดสตูล และจังหวัดสงขลา รวมถึงแถบชายแดนภาคตะวันออก ตั้งแต่จังหวัดตราดถึงจังหวัดชลบุรี จากนั้นจะลำเลียงมาไว้ในพื้นที่กรุงเทพมหานคร เป็นแหล่งพักพิงสุดท้าย ก่อนกระจายสินค้าไปสู่กลุ่มผู้สูบ
การลักลอบขนบุหรี่ผิดกฎหมาย มีทั้งลักษณะ การใช้คนเดินวนเข้า-ออกวันละหลายรอบ ตามแนวชายแดน หรือ กองทัพมด และการลักลอบขนบุหรี่ขนาดใหญ่ ผ่านขบวนการอาชญากรรม ซึ่งเป็นวิธีการที่นักวิชาการด้านบุหรี่ เป็นกังวล เพราะเจ้าหน้าที่ยังไม่เคยสามารถตรวจจับได้
จากการประมาณการณ์ของนักวิจัยที่ร่วมทำงานกับองค์กรระหว่างประเทศ คาดว่า ขณะนี้มีการบริโภคบุหรี่ผิดกฎหมายถึงร้อยละ 10 ของการบริโภคยาสูบทั้งประเทศ สอดคล้องกับข้อมูลของกรมสรรพสามิต ระบุว่า ปี 2552 สามารถจับกุมยาสูบผิดกฎหมายได้ถึง 12,400 คดี สูงกว่าปี 2551 เกือบ 2,000 คดี โดยได้ของกลางเป็นยาสูบในประเทศกว่า 300,000 ซอง และยาสูบต่างประเทศอีกกว่า 400,000 ซอง ซึ่งขณะนี้ประเทศไทย ยังไม่มีระบบการปราบปราม ที่สามารถติดตามและตรวจสอบไปถึงต้นตอ แหล่งผลิต เส้นทางการขนย้าย และผู้จำหน่ายปลายทาง เหมือนกับในต่างประเทศ จึงทำให้ยากในการควบคุมหรือป้องปรามการค้าบุหรี่ผิดกฎหมาย
การค้าบุหรี่ผิดกฎหมาย นอกจากทำให้มีผู้สูบบุหรี่มากขึ้นแล้ว ยังทำให้รัฐต้องสูญเสียรายได้จากการจัดเก็บภาษีเป็นจำนวนมาก เครือข่ายนักวิชาการด้านบุหรี่ จึงเสนอให้ มีการพัฒนาระบบติดตามองค์กรอาชญากรรมขนาดใหญ่ที่ลักลอบค้าบุหรี่ พร้อมกับการปรับขึ้นภาษีบุหรี่ เพื่อลดอัตราการสูบ และลดช่องทางการเข้าถึงของเยาวชน ที่ขณะนี้กลายเป็นตลาดเป้าหมายของบริษัทยาสูบ โดยแต่ละปีจะเห็นได้ว่ามีนักสูบหน้าใหม่ที่เป็นเด็กและเยาวชนเพิ่มจำนวนขึ้นเรื่อยๆ