วันนี้ ( 23 ต.ค.2569) รศ.ดร.ประวิต เอราวรรณ์ ปลัดกระทรวงศึกษาธิการ (สธ.) กล่าวว่า รายงาน Global Education Monitoring (GEM) Report 2026 ของ UNESCO สะท้อนความท้าทายสำคัญว่า ทั่วโลกมีเด็กและเยาวชน 273 ล้านคนอยู่นอกระบบการศึกษา ขณะที่ในภูมิภาคเอเชียและแปซิฟิกยังมีเด็กและเยาวชนนอกระบบในระดับมัธยมศึกษาตอนปลายถึง 77 ล้านคน สถานการณ์ดังกล่าวชี้ว่าความท้าทายไม่ได้อยู่ที่การขยายโอกาสการเข้าถึงการศึกษาเพียงอย่างเดียว แต่ต้องออกแบบระบบที่ลดอุปสรรค ตอบสนองต่อความแตกต่างของผู้เรียน เพื่อที่จะสามารถมีการเรียนรู้ได้อย่างต่อเนื่อง
รศ.ดร.ประวิต เอราวรรณ์ ปลัดกระทรวงศึกษาธิการ
ดังนั้นทิศทางการขับเคลื่อนเชิงระบบของไทย คือ การสร้างความเสมอภาคทางการศึกษาอย่างแท้จริง ต้องเริ่มจากการเชื่อมโยงการศึกษาในระบบ นอกระบบ และตามอัธยาศัยเข้าด้วยกัน การเดินหน้าขับเคลื่อนระบบธนาคารหน่วยกิต ( Credit Bank) ควบคู่กับระบบรับรองสมรรถนะ เพื่อเปิดโอกาสให้ทุกคนสามารถสะสมทักษะและเทียบโอนคุณวุฒิ พร้อมสร้างสะพานเชื่อมจากการศึกษาไปสู่การมีงานทำ และเปิดทางให้ผู้เรียนทุกคนสามารถเรียนรู้เพื่อมีรายได้อย่างยั่งยืน
ต้องสร้างความสมดุลระหว่างครูกับเด็ก โดยเฉพาะครูต้องให้เวลาในการสอนมากขึ้น ลดทอนการทำงานที่ไม่เกี่ยวข้องลง ซึ่งขณะนี้กระทรวงกำลังทำครูและเด็กเกิดการเรียนรู้มากขึ้น ลดภาระของครูลงที่ไม่เกี่ยวข้องกับการสอนรวมถึงเชื่อมโยงการเรียนรู้ และปรับหลักสูตรใหม่ ทั้งครู นักเรียนและโรงเรียนให้ไปในทิศทางเดียวกับมากขึ้น
ศธ.เร่งปิดช่องว่างการศึกษา ยูเนสโก เผยเด็กทั่วโลก 273 ล้านคนหลุดระบบ
ด้าน ซูฮย็อน คิม ผู้อำนวยการสำนักงานยูเนสโกส่วนภูมิภาคกรุงเทพฯ และสำนักงานเพื่อการประสานงานสหประชาชาติในเอเชียและแปซิฟิก กล่าวว่า การศึกษาเป็นสิทธิขั้นพื้นฐานของทุกคน แต่ปัจจุบันเด็กและเยาวชนทั่วโลกถึง 1 ใน 6 คนยังไม่ได้รับโอกาสทางการศึกษา การนำข้อมูลมาใช้ขับเคลื่อนการแก้ปัญหาจึงเป็นเรื่องสำคัญ เพื่อทำให้รู้ว่ามีเด็กที่หลุนออกจากระบบการศึกษาเทาไหร่ และทำไม เพื่อหาแนวทางดึงเด็กเหล่านั้นกลับเข้าสู่ระบบการศึกษา ซึ่งต้องอาศัยความร่วมมือจากทุกภาคส่วน
เพื่อให้มั่นใจว่าจะไม่มีใครถูกทิ้งไว้ข้างหลัง ในขณะที่เรากำลังร่วมกันออกแบบอนาคตการศึกษาหลังปี 2573 เราต้องไม่ลืมว่าเด็กและเยาวชนที่หลุดออกจากระบบการศึกษาในวันนี้ ไม่สามารถรอคอยโอกาสได้อีกต่อไป
ซูฮย็อน คิม ผู้อำนวยการสำนักงานยูเนสโกส่วนภูมิภาค กรุงเทพฯ และสำนักงานเพื่อการประสานงานสหประชาชาติในเอเชียและแปซิฟิก
ขณะที่ ดร.ไกรยส ภัทราวาท ผู้จัดการกองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.) กล่าว่วา เมื่อเด็กไม่สามารถเข้ากับระบบการศึกษาได้เราต้องไม่ถามแค่ว่าจะดึงเขากลับมาอย่างไร แต่ต้องถามว่า ระบบการศึกษาจะเปลี่ยนเพื่อตอบโจทย์ชีวิตพวกเขาได้อย่างไร กสศ. พร้อมนำบทเรียนจาก Thailand Zero Dropout Plus ผนึกกำลังกับยูเนสโกและภาคีเครือข่าย ผลักดันวาระในระดับภูมิภาค เพื่อมุ่งสู่การรับรอง ปฏิญญาอาเซียนว่าด้วยเด็กและเยาวชนนอกระบบการศึกษาเป็นศูนย์ (ASEAN Zero Dropout Declaration) ในช่วงที่ไทยเป็นประธานอาเซียนปี 2571 โดยข้อเสนอแนะและองค์ความรู้จากเวที AFE 2026 จะเป็นฟันเฟืองสำคัญในการยกร่างปฏิญญาฉบับนี้ เพื่อสร้างหลักประกันว่าเด็กและเยาวชนทุกคนในภูมิภาคจะไม่ถูกทิ้งไว้ข้างหลังอีกต่อไป
ทั้งนี้กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.) ร่วมกับสำนักงานยูเนสโก กรุงเทพฯ (UNESCO Regional Office in Bangkok) ภายใต้การขับเคลื่อนงานกลุ่มพันธมิตรเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (Equitable Education Alliance: EEA) และภาคีเครือข่าย จัดการประชุมวิชาการนานาชาติเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา ครั้งที่ 4 (4th International Conference on Equitable Education: All for Education Conference 2026 หรือ AFE 2026) ระหว่างวันที่ 23–24 ต.ค. 2569 ที่ อิมแพ็ค ฟอรั่ม ภายใต้หัวข้อ “Designing Tomorrow’s Equity: Equitable Solutions for Out-of-School Children and Youth by 2030 and Beyond” มุ่งร่วมกันออกแบบแนวทางแก้ไขปัญหาเด็กและเยาวชนนอกระบบการศึกษา และพัฒนาระบบการศึกษาที่มีความเสมอภาค ครอบคลุม และยืดหยุ่น
ดร.ไกรยส ภัทราวาท ผู้จัดการกองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.)
โดยการประชุมได้รับความสนใจจากหลากหลายภาคส่วน เช่น ผู้กำหนดนโยบาย ผู้เชี่ยวชาญ นักการศึกษา เยาวชน และภาคีจากหลากหลายภาคส่วนในเอเชียและแปซิฟิก เพื่อแลกเปลี่ยนองค์ความรู้ ประสบการณ์ และแนวทางการขับเคลื่อน โดยเน้นการเชื่อมโยงนโยบาย ข้อมูล การจัดสรรทรัพยากร และการปฏิบัติ เพื่อให้เด็กและเยาวชนสามารถกลับเข้าสู่การเรียนรู้อย่างต่อเนื่อง และสำเร็จการศึกษาได้ตามศักยภาพ
สำหรับการประชุม AFE 2026 มุ่งขับเคลื่อน 4 ประเด็นสำคัญ ได้แก่ เส้นทางการเรียนรู้ที่ยืดหยุ่น การใช้ข้อมูลและระบบเตือนภัยเพื่อค้นหาและช่วยเหลือผู้เรียนกลุ่มเสี่ยง นโยบายสูตรจัดสรรงบประมาณที่เสมอภาคและยั่งยืน และการเสริมความร่วมมือจากทุกภาคส่วนเพื่อแก้ไขปัญหาเด็กและเยาวชนนอกระบบการศึกษา
ศธ.เร่งปิดช่องว่างการศึกษา ยูเนสโก เผยเด็กทั่วโลก 273 ล้านคนหลุดระบบ
ซึ่งผลจากการแลกเปลี่ยนในเวทีจะนำไปสู่การจัดทำ Outcome Document on Equitable Education by 2030 and Beyond เพื่อรวบรวมข้อเสนอเชิงนโยบายและแนวทางปฏิบัติสำหรับการขับเคลื่อนความเสมอภาคทางการศึกษาเพื่อนำไปใช้ประกอบการหารือในเวทีระดับภูมิภาคและระดับโลกที่เกี่ยวข้องในปี 2570 รวมถึงการประชุม Asia-Pacific Meeting on Education ครั้งที่ 7 (APMED7) และ Global Education Meeting ซึ่งประเทศไทยร่วมเป็นเจ้าภาพกับ UNESCO
อ่านข่าว:
กมธ.คุ้มครองผู้บริโภค จี้ สพฐ. ร่วมเยียวยา ผู้ปกครอง-นร.ทัศนศึกษาจีนทิพย์
ยุค AI ไม่ต้องกลัวตกงาน เพราะจะมีตำแหน่งงานใหม่ๆ เพิ่มขึ้น
แจ้งจับคนแอบอ้าง สพฐ.หลอกนักเรียน 62 คน ไปศึกษาดูงานที่จีนเสียหายเกือบ 3 ล้าน