ประกันสังคม vs กองทุนเงินทดแทน 2 กองทุนคุ้มครองลูกจ้าง ต่างกันอย่างไร

สังคม
07:34
จำนวนผู้ชม 75
Thai PBS
ประกันสังคม vs กองทุนเงินทดแทน 2 กองทุนคุ้มครองลูกจ้าง ต่างกันอย่างไร

ลูกจ้างที่ประสบอุบัติเหตุหรือเจ็บป่วยจากการทำงาน จะได้รับความคุ้มครองจากกองทุนใด และใครเป็นผู้รับผิดชอบค่ารักษาพยาบาล หลายคนอาจคุ้นเคยกับ "กองทุนประกันสังคม" แต่ยังไม่รู้จัก "กองทุนเงินทดแทน" ทั้งที่ทั้งสองกองทุนอยู่ภายใต้การบริหารของสำนักงานประกันสังคม กระทรวงแรงงาน และมีบทบาทในการคุ้มครองคนทำงาน แต่มีวัตถุประสงค์ แหล่งเงินสมทบ และสิทธิประโยชน์แตกต่างกัน

หลักสำคัญในการแยกสิทธิของทั้งสองกองทุน คือ สาเหตุของการเจ็บป่วยหรือประสบอันตราย หากเกิดจากการทำงานจะอยู่ในความคุ้มครองของกองทุนเงินทดแทน แต่หากไม่เกี่ยวเนื่องกับการทำงาน ผู้ประกันตนจะใช้สิทธิกรณีประสบอันตรายหรือเจ็บป่วยจากกองทุนประกันสังคมตามเงื่อนไขที่กำหนด

ประกันสังคม vs กองทุนเงินทดแทน 2 กองทุนคุ้มครองลูกจ้าง ต่างกันอย่างไร

ประกันสังคม vs กองทุนเงินทดแทน 2 กองทุนคุ้มครองลูกจ้าง ต่างกันอย่างไร

1. ประกันสังคม คืออะไร คุ้มครองอะไรบ้าง

กองทุนประกันสังคม จัดตั้งขึ้นตาม พระราชบัญญัติประกันสังคม พ.ศ.2533 มีวัตถุประสงค์เพื่อสร้างหลักประกันและความมั่นคงในการดำรงชีวิตให้แก่ผู้ประกันตน โดยมีเงินสมทบจาก 3 ฝ่าย ได้แก่ ลูกจ้าง นายจ้าง และรัฐบาล ตามหลักเกณฑ์ที่กฎหมายกำหนด สำหรับลูกจ้างที่เป็นผู้ประกันตนมาตรา 33 จะได้รับความคุ้มครอง 7 กรณี (ข้อมูล ณ เดือน ส.ค.2569) ประกอบด้วย

-กรณีประสบอันตราย/เจ็บป่วย จากโรคทั่วไปหรืออุบัติเหตุที่ไม่เนื่องจากการทำงาน เข้าโรงพยาบาลตามสิทธิฟรี

-กรณีคลอดบุตร ได้รับสิทธิประโยชน์ เหมาจ่ายค่าคลอด+เงินสงเคราะห์หยุดงาน

-กรณีทุพพลภาพ ได้รับเงินชดเชยรายเดือน+ค่ารักษาพยาบาล

-กรณีเสียชีวิต ได้รับค่าทำศพ+เงินสงเคราะห์แก่ผู้มีสิทธิตามกฎหมาย

-กรณีสงเคราะห์บุตร ได้รับเงินช่วยเหลือค่าเลี้ยงดูบุตรตามหลักเกณฑ์ (ตามจำนวนและอายุที่กฎหมายกำหนด)

-กรณีชราภาพ ได้รับเงินบำเหน็จหรือบำนาญชราภาพตามเงื่อนไข ขึ้นอยู่กับระยะเวลาการส่งเงินสมทบ

-กรณีว่างงาน ได้รับเงินชดเชยระหว่างว่างงานหรือหางานใหม่ ทั้งในกรณีลาออกเอง หรือสิ้นสุดสัญญาจ้าง ถูกเลิกจ้าง

กองทุนประกันสังคมเป็นหลักประกันที่ดูแลผู้ประกันตนในหลายช่วงชีวิต ตั้งแต่การเจ็บป่วย การมีบุตร การว่างงาน ไปจนถึงวัยเกษียณ โดยสิทธิประโยชน์แต่ละกรณีขึ้นอยู่กับระยะเวลาการส่งเงินสมทบและเงื่อนไขตามกฎหมาย

นอกจากผู้ประกันตนมาตรา 33 ซึ่งเป็นลูกจ้างในสถานประกอบการแล้ว ระบบประกันสังคมยังครอบคลุมผู้ประกันตนมาตรา 39 และมาตรา 40 ด้วย โดยผู้ประกันตนมาตรา 39 เป็นผู้ที่เคยอยู่ในระบบมาตรา 33 และสมัครส่งเงินสมทบต่อโดยสมัครใจจะได้รับความคุ้มครอง 6 กรณี เช่นเดียวกับมาตรา 33 แต่ไม่มีสิทธิประโยชน์กรณีว่างงาน

ส่วนผู้ประกันตนมาตรา 40 ซึ่งเป็นกลุ่มผู้ประกอบอาชีพอิสระหรือแรงงานนอกระบบ จะได้รับสิทธิประโยชน์แตกต่างกันตามทางเลือกการจ่ายเงินสมทบ ครอบคลุมตั้งแต่ 3-5 กรณี ทั้งนี้ สิทธิประโยชน์ของมาตรา 40 มีลักษณะและเงื่อนไขแตกต่างจากสิทธิรักษาพยาบาลของผู้ประกันตนมาตรา 33 และมาตรา 39

2. กองทุนเงินทดแทน คืออะไร คุ้มครองอะไรบ้าง

กองทุนเงินทดแทน จัดตั้งขึ้นตามพระราชบัญญัติเงินทดแทน พ.ศ.2537 มีวัตถุประสงค์เพื่อดูแลลูกจ้างที่ประสบอันตรายหรือเจ็บป่วยเนื่องจากการทำงาน รวมถึงกรณีทุพพลภาพ สูญเสียอวัยวะ สูญเสียสมรรถภาพในการทำงาน เสียชีวิต หรือสูญหายจากการทำงาน

ความแตกต่างสำคัญคือ กองทุนเงินทดแทนมีเงินสมทบจากนายจ้างเพียงฝ่ายเดียว โดยนายจ้างจ่ายเงินสมทบตามประเภทกิจการและระดับความเสี่ยงของกิจการ ลูกจ้างไม่ต้องจ่ายเงินสมทบเข้ากองทุนนี้

ข้อมูล ณ วันที่ 11 มิ.ย.2569 จากสำนักงานประกันสังคม เปิดเผยว่า กองทุนเงินทดแทนมีลูกจ้างอยู่ในระบบ 12,340,730 คน และสถานประกอบการ 482,344 แห่ง

การพิจารณาว่าลูกจ้างจะได้รับความคุ้มครองจากกองทุนเงินทดแทนหรือไม่จะพิจารณาจากสาเหตุของการประสบอันตรายหรือเจ็บป่วยว่าเกี่ยวเนื่องกับการทำงานหรือไม่ โดยไม่คำนึงถึงวัน เวลา หรือสถานที่เกิดเหตุ

ตัวอย่างเช่น ลูกจ้างได้รับบาดเจ็บจากเครื่องจักรระหว่างปฏิบัติงาน หรือเจ็บป่วยจากการสัมผัสสารเคมีในการทำงาน อาจเข้าข่ายได้รับความคุ้มครองจากกองทุนเงินทดแทน ขณะที่การเจ็บป่วยจากโรคทั่วไปที่ไม่เกี่ยวข้องกับการทำงานจะเป็นการใช้สิทธิประกันสังคมตามเงื่อนไขของผู้ประกันตน ทั้งนี้ การพิจารณาสิทธิจริงต้องเป็นไปตามข้อเท็จจริงและหลักเกณฑ์ของกฎหมาย

สิทธิประโยชน์หลักของกองทุนเงินทดแทน แบ่งเป็น 4 ด้าน ได้แก่ค่ารักษาพยาบาล เพื่อดูแลค่าใช้จ่ายในการรักษาเมื่อประสบอันตรายหรือเจ็บป่วยเนื่องจากการทำงาน, ค่าทดแทนรายเดือนในกรณีไม่สามารถทำงานได้หรือสูญเสียความสามารถในการทำงาน, ค่าฟื้นฟูสมรรถภาพในการทำงานเพื่อช่วยให้ลูกจ้างกลับไปใช้ชีวิตและทำงานได้ตามความเหมาะสม และค่าทำศพกรณีลูกจ้างเสียชีวิตเนื่องจากการทำงาน โดยจ่ายให้แก่ผู้มีสิทธิตามหลักเกณฑ์ที่กำหนด

3. ประกันสังคม vs กองทุนเงินทดแทน ต่างกันอย่างไร

แม้ทั้งสองกองทุนจะอยู่ภายใต้การบริหารของสำนักงานประกันสังคมเหมือนกัน แต่มีความแตกต่างทั้งด้านผู้ได้รับความคุ้มครอง แหล่งเงินสมทบ และกรณีที่ให้สิทธิประโยชน์ โดยสรุปได้ดังนี้

กองทุนประกันสังคม อยู่ภายใต้พระราชบัญญัติประกันสังคม พ.ศ. 2533 คุ้มครองผู้ประกันตนตามมาตราที่กฎหมายกำหนด โดยมีเงินสมทบจากลูกจ้าง นายจ้าง และรัฐบาล ตามหลักเกณฑ์ที่กำหนด สำหรับกรณีเจ็บป่วยจะครอบคลุมการเจ็บป่วยหรือประสบอันตรายที่ไม่เนื่องจากการทำงาน ส่วนสิทธิประโยชน์จะแตกต่างกันตามประเภทผู้ประกันตน

ขณะที่ กองทุนเงินทดแทน อยู่ภายใต้พระราชบัญญัติเงินทดแทน พ.ศ. 2537 คุ้มครองลูกจ้างที่ประสบอันตรายหรือเจ็บป่วยเนื่องจากการทำงาน โดยนายจ้างเป็นผู้จ่ายเงินสมทบเพียงฝ่ายเดียว สิทธิประโยชน์ครอบคลุมค่ารักษาพยาบาล ค่าทดแทนรายเดือน ค่าฟื้นฟูสมรรถภาพ และค่าทำศพ

สรุปความแตกต่างสำคัญ คือ กองทุนประกันสังคมดูแลสิทธิประโยชน์ของผู้ประกันตนตามเงื่อนไขของแต่ละมาตรา ส่วนกองทุนเงินทดแทนดูแลลูกจ้างเมื่อประสบอันตรายหรือเจ็บป่วยจากการทำงาน

ดังนั้น เมื่อลูกจ้างประสบอันตรายหรือเจ็บป่วย สิ่งสำคัญคือการพิจารณาว่าเหตุการณ์นั้นเกี่ยวข้องกับการทำงานหรือไม่ เพราะเป็นปัจจัยสำคัญในการแยกสิทธิระหว่างกองทุนประกันสังคมกับกองทุนเงินทดแทน

4. ส่องสถิติ 5 เดือนแรกปี 2569 ลูกจ้างประสบอันตรายจากงาน

ข้อมูลสำนักงานประกันสังคมระบุว่า ระหว่างวันที่ 1 ม.ค.-31 พ.ค.2569 มีลูกจ้างประสบอันตรายหรือเจ็บป่วยเนื่องจากการทำงานรวม 32,302 คน โดยจังหวัดที่มีสถิติการประสบอันตรายสูงสุด 3 อันดับแรก ได้แก่ กรุงเทพมหานคร 8,387 คน สมุทรปราการ 3,433 คน และสมุทรสาคร 2,492 คน

เมื่อจำแนกตามขนาดสถานประกอบการ พบว่า สถานประกอบการที่มีลูกจ้างตั้งแต่ 1,001 คนขึ้นไป มีลูกจ้างประสบอันตรายสูงสุด 5,570 คน รองลงมาคือสถานประกอบการที่มีลูกจ้าง 201-500 คน จำนวน 5,257 คน และสถานประกอบการที่มีลูกจ้าง 21-50 คน จำนวน 4,360 คน

ส่วนประเภทกิจการที่มีลูกจ้างประสบอันตรายสูงสุด คือ กิจการหมวดการผลิต 15,127 คน รองลงมาคือกิจการหมวดการขายส่งและการขายปลีก รวมถึงการซ่อมยานยนต์และจักรยานยนต์ 4,783 คน และกิจการหมวดก่อสร้าง 3,324 คน

สำหรับลักษณะการบาดเจ็บที่พบมากที่สุด ได้แก่ การสูญเสียนิ้วมือ 7,777 คน รองลงมาคือการบาดเจ็บที่ดวงตา 3,792 คน และการบาดเจ็บหลายส่วนของร่างกาย 2,894 คน

ตัวเลขดังกล่าวสะท้อนให้เห็นว่าอุบัติเหตุและการเจ็บป่วยจากการทำงานยังเป็นประเด็นสำคัญที่ต้องเฝ้าระวัง โดยเฉพาะในภาคการผลิต ซึ่งมีจำนวนลูกจ้างประสบอันตรายสูงสุดในช่วงเวลาดังกล่าว

5. เจ็บจากการทำงาน เบิกค่ารักษาพยาบาลได้เท่าไร

อีกหนึ่งสิทธิประโยชน์สำคัญของกองทุนเงินทดแทน คือการช่วยรับภาระค่าใช้จ่ายในการรักษาพยาบาลให้แก่ลูกจ้างที่ประสบอันตรายหรือเจ็บป่วยเนื่องจากการทำงาน โดยสำนักงานประกันสังคมกำหนดให้กองทุนเงินทดแทนจ่ายค่ารักษาพยาบาลตามความจำเป็นและเท่าที่จ่ายจริง โดยมีหลักเกณฑ์วงเงินเบื้องต้น ดังนี้

-ค่ารักษาพยาบาลเบื้องต้น ไม่เกิน 65,000 บาท

-หากมีอาการรุนแรงหรือเรื้อรัง พิจารณาจ่ายเพิ่มได้อีกไม่เกิน 165,000 บาท

-หากยังไม่เพียงพอ สามารถพิจารณาจ่ายเพิ่มได้อีกไม่เกิน 300,000 บาท

-กรณีจำเป็นต้องรักษาต่อเนื่องและค่ารักษายังไม่เพียงพอ สามารถพิจารณาจ่ายเพิ่มตามหลักเกณฑ์ โดยรวมทั้งหมดไม่เกิน 1,000,000 บาท

ทั้งนี้ การจ่ายค่ารักษาพยาบาลเพิ่มเติมต้องเป็นไปตามหลักเกณฑ์และความเห็นชอบของคณะกรรมการการแพทย์

กรณีลูกจ้างเข้ารับการรักษาในสถานพยาบาลของรัฐตั้งแต่เริ่มแรกจนสิ้นสุดการรักษาพยาบาล สามารถได้รับค่ารักษาพยาบาลตามจริงจนสิ้นสุดการรักษา ตามเงื่อนไขที่กำหนด

สำนักงานประกันสังคมแนะนำให้นายจ้างส่งลูกจ้างเข้ารับการรักษาในสถานพยาบาลคู่สัญญาของกองทุนเงินทดแทน เพื่อให้สามารถเรียกเก็บค่ารักษาพยาบาลจากกองทุนได้โดยตรง และลดภาระการสำรองจ่ายของนายจ้างและลูกจ้าง

ประกันสังคม vs กองทุนเงินทดแทน 2 กองทุนคุ้มครองลูกจ้าง ต่างกันอย่างไร

ประกันสังคม vs กองทุนเงินทดแทน 2 กองทุนคุ้มครองลูกจ้าง ต่างกันอย่างไร

เมื่อลูกจ้างประสบอันตรายหรือเจ็บป่วยเนื่องจากการทำงาน นายจ้างมีหน้าที่แจ้งการประสบอันตราย โดยยื่นแบบแจ้งการประสบอันตรายหรือเจ็บป่วย (กท.16) ผ่านระบบ e-Compensate บนเว็บไซต์สำนักงานประกันสังคม พร้อมแนบสำเนาแบบส่งตัวลูกจ้างเข้ารับการรักษาพยาบาล (กท.44) ต่อสำนักงานประกันสังคมกรุงเทพมหานครพื้นที่ จังหวัด หรือสาขาที่ขึ้นทะเบียนไว้ โดยต้องแจ้งภายใน 15 วัน นับแต่วันที่ทราบเหตุ

ลูกจ้างและนายจ้างสามารถสอบถามรายละเอียดเกี่ยวกับสิทธิประโยชน์และขั้นตอนการขอรับเงินทดแทนได้ที่สำนักงานประกันสังคมกรุงเทพมหานครพื้นที่ทั้ง 12 แห่ง สำนักงานประกันสังคมจังหวัดและสาขาทั่วประเทศ หรือสายด่วน 1506 ซึ่งให้บริการตลอด 24 ชั่วโมง

6.ปี 2570 ปรับลดเงินสมทบช่วยนายจ้างกว่า 3 แสนแห่ง

นอกจากการดูแลลูกจ้างแล้ว กองทุนเงินทดแทนยังมีการปรับปรุงหลักเกณฑ์การจัดเก็บเงินสมทบ เพื่อช่วยลดภาระต้นทุนของนายจ้างและส่งเสริมให้สถานประกอบการให้ความสำคัญกับความปลอดภัยในการทำงาน

สำนักงานประกันสังคม เปิดเผยว่า กระทรวงแรงงานได้ออกประกาศปรับปรุงอัตราเงินสมทบกองทุนเงินทดแทน โดยจะมีผลตั้งแต่วันที่ 1 ม.ค.2570 เป็นต้นไป คาดว่าจะช่วยลดภาระนายจ้าง 344,521 แห่ง หรือประมาณร้อยละ 75 ของนายจ้างทั้งหมด คิดเป็นเงินสมทบที่ลดลงรวมประมาณ 1,700 ล้านบาทต่อปี และไม่มีนายจ้างรายใดต้องจ่ายเงินสมทบเพิ่มขึ้นจากการปรับปรุงครั้งนี้

สาระสำคัญของการปรับปรุงประกอบด้วย การปรับอัตราเงินสมทบหลักให้สอดคล้องกับระดับความเสี่ยงของกิจการ โดยมีกิจการที่สามารถปรับลดอัตราเงินสมทบหลัก 452 รหัส จากทั้งหมด 1,091 รหัสกิจการ

นอกจากนี้ ยังปรับปรุงวิธีคำนวณอัตราค่าประสบการณ์ โดยเพิ่มส่วนลดสูงสุดจากเดิมร้อยละ 50 เป็นร้อยละ 70 เพื่อสร้างแรงจูงใจให้นายจ้างและสถานประกอบการป้องกันและลดการประสบอันตรายหรือเจ็บป่วยเนื่องจากการทำงาน

สำนักงานประกันสังคมระบุว่า การปรับลดเงินสมทบครั้งนี้ไม่ได้ลดทอนสิทธิประโยชน์หรือความคุ้มครองของลูกจ้าง แต่เป็นการบริหารจัดการกองทุนให้เหมาะสมกับสถานการณ์ทางเศรษฐกิจ ควบคู่กับการส่งเสริมความปลอดภัยในสถานประกอบการ และรักษาเสถียรภาพของกองทุนในระยะยาว

ประกันสังคม vs กองทุนเงินทดแทน 2 กองทุนคุ้มครองลูกจ้าง ต่างกันอย่างไร

ประกันสังคม vs กองทุนเงินทดแทน 2 กองทุนคุ้มครองลูกจ้าง ต่างกันอย่างไร

6. ส่องสถานะเงินลงทุน 2 กองทุน ไตรมาส 3 ปี 2569

สำนักงานประกันสังคมรายงานสถานะเงินลงทุนกองทุนประกันสังคมและกองทุนเงินทดแทน ประจำไตรมาส 3 ปี 2569 ณ วันที่ 30 ก.ย.2569 พบว่า

กองทุนประกันสังคม มีมูลค่าเงินลงทุนรวม 3,035,077 ล้านบาท มีผลตอบแทนจากการลงทุนสะสมนับตั้งแต่จัดตั้งกองทุน 1,247,628 ล้านบาท และสามารถรับรู้ผลตอบแทนเป็นเงินสดในช่วงเดือน ม.ค.-ก.ย.2569 จำนวน 77,069 ล้านบาท

ขณะที่กองทุนเงินทดแทน มีมูลค่าเงินลงทุนรวม 91,650 ล้านบาท มีผลตอบแทนจากการลงทุนสะสมนับตั้งแต่จัดตั้งกองทุน 36,436 ล้านบาท และมีผลตอบแทนที่รับรู้เป็นเงินสดในปี 2569 จำนวน 2,001 ล้านบาท

กองทุนประกันสังคมและกองทุนเงินทดแทนต่างมีบทบาทในการสร้างหลักประกันให้คนทำงาน แต่ให้ความคุ้มครองคนละกรณี โดยกองทุนประกันสังคมดูแลสิทธิประโยชน์ตามสถานะผู้ประกันตน ขณะที่กองทุนเงินทดแทนรับผิดชอบกรณีลูกจ้างประสบอันตรายหรือเจ็บป่วยเนื่องจากการทำงาน การทำความเข้าใจความแตกต่างของทั้งสองกองทุนจึงช่วยให้ลูกจ้างรู้ว่าควรใช้สิทธิใดเมื่อเกิดเหตุ และช่วยให้นายจ้างเข้าใจหน้าที่ในการดูแลลูกจ้างได้อย่างถูกต้อง

แหล่งข้อมูลอ้างอิง : สำนักงานประกันสังคม กระทรวงแรงงาน

อ่านข่าว

Anthropic เข้า Nasdaq วันแรก หุ้นพุ่ง 38% มูลค่าตลาดแตะ 2 ล้านล้านดอลลาร์

กรมอุตุฯ ออกประกาศ ฉ.11 ภาคใต้ฝนตกหนักมาก 20-22 พ.ย.

ยิง "นายกเทศมนตรีเมืองบานา" จ.ปัตตานี เจ็บสาหัส