เมื่อสัปดาห์ที่ผ่านมา โดนัลด์ ทรัมป์ ประธานาธิบดีสหรัฐอเมริกา ประกาศความสำเร็จว่าบรรลุข้อตกลงในการควบคุมความมั่นคงและปัจจัยสำคัญอื่นๆ ในกรีนแลนด์ได้อย่างเบ็ดเสร็จ ซึ่งจะทำสิ่งที่จำเป็นเพื่อปกป้องกรีนแลนด์ ตอบโจทย์ทุกความกังวลของสหรัฐฯ โดยที่สหรัฐฯ ไม่ต้องเสียอะไร
แม้ยังไม่มีใครเห็นข้อตกลงดังกล่าวเป็นลายลักษณ์อักษร แต่ข้อมูลจากเจ้าหน้าที่สหรัฐฯ ที่เปิดเผยคร่าวๆ ว่าในรายละเอียด สหรัฐฯ จะได้สิทธิตั้งฐานทัพโดยไม่ต้องขออนุญาต สามารถเข้าถึงพื้นที่และใช้น่านฟ้ากรีนแลนด์ได้อย่างถาวร ซึ่งข้อตกลงนี้จะไม่มีวันสิ้นสุด ต่อให้กรีนแลนด์เป็นเอกราชในอนาคตก็ตาม
ประเด็นสำคัญอาจเป็นการห้ามไม่ให้ประเทศนอกนาโต มาสร้างฐานทัพในกรีนแลนด์ และห้ามประเทศที่เป็นปรปักษ์ลงทุนใดๆ ที่จะเป็นภัยคุกคามต่อสหรัฐฯ ในกรีนแลนด์ด้วย จากที่ในขณะนี้ กรีนแลนด์เปิดกว้างให้ลงทุนได้ทุกภาคส่วน ซึ่งหนีไม่พ้นการพาดพิงถึงจีนและรัสเซียโดยตรงว่า ข้อตกลงใหม่นี้จะกีดกันไม่ให้ส่งทหารเข้าพื้นที่ หรือลงทุนในธุรกิจที่มีความสำคัญได้
นอกจากรายละเอียดที่เปิดเผยโดยวงใน ยังไม่ชัดเจนว่าข้อตกลงปี 2026 มีอะไรแตกต่างจากข้อตกลงเดิมระหว่างสหรัฐฯ กับเดนมาร์ก เมื่อปี 1951 ที่อนุญาตให้สหรัฐฯ ประจำการกำลังพลได้มากเท่าที่ต้องการบนเกาะกรีนแลนด์ ที่ตั้งอยู่ใกล้ขั้วโลกเหนือ
กางข้อตกลง "สหรัฐฯ-กรีนแลนด์" ทรัมป์ลั่นได้ทุกอย่างที่ต้องการ
ทำให้กรีนแลนด์มีบทบาทสำคัญมากขึ้น ท่ามกลางสภาวะโลกร้อนที่ทำให้น้ำแข็งขั้วโลกละลายและเปิดเส้นทางใหม่ๆ แต่นอกจากการเป็นเกาะยุทธศาสตร์ที่ตั้งอยู่ระหว่างสหรัฐฯ ยุโรปและรัสเซียอยู่แล้ว กรีนแลนด์ยังเต็มไปด้วยทรัพยากรธรรมชาติสำคัญ ทั้งน้ำมันและแร่หายาก จำเป็นต่ออุตสาหกรรมอิเล็กทรอนิกส์ยุคใหม่ ทั้งโทรศัพท์มือถือและรถยนต์ไฟฟ้า ซึ่งขณะนี้ผู้นำสหรัฐฯ ประกาศจะเดินหน้าเพิ่มกำลังทหารในกรีนแลนด์ทันที
สหรัฐฯ มีกำลังพลประมาณ 150 นาย ประจำการอยู่ที่ฐานทัพอวกาศพิทุฟฟิก ทางตะวันตกเฉียงเหนือของกรีนแลนด์ เดิมทีที่นี่เคยใช้ชื่อว่าฐานทัพอากาศธูเล สร้างขึ้นตั้งแต่ปี 1951 แต่เพิ่งเปลี่ยนสถานะและชื่อเมื่อปี 2023
ฐานทัพอวกาศแห่งนี้ อยู่เกือบจะกึ่งกลางระหว่างกรุงวอชิงตัน ดี.ซี.ของสหรัฐฯ กับกรุงมอสโกของรัสเซีย มีสถานีเรดาร์ที่ส่งสัญญาณแผ่รัศมีได้ไกลร่วม 5,550 กิโลเมตร ทำให้เห็นความเคลื่อนไหวของทั้งขั้วโลกเหนือ ตรวจการณ์เข้าไปได้ไกลถึงดินแดนรัสเซีย และเล็งเห็นพิสัยขีปนาวุธที่ยิงมาจากจีนได้ด้วย
กรณีที่ศัตรูอย่างรัสเซียหรือจีนยิงขีปนาวุธข้ามทวีปเข้าใส่สหรัฐฯ ขีปนาวุธจะต้องบินผ่านเส้นทางที่สั้นที่สุดคือขั้วโลกเหนือ เท่ากับฐานทัพในกรีนแลนด์แห่งนี้ จะเป็นเสมือนดวงตาคู่แรกที่เล็งเห็นภัยคุกคามที่กำลังจะมาถึง
กางข้อตกลง "สหรัฐฯ-กรีนแลนด์" ทรัมป์ลั่นได้ทุกอย่างที่ต้องการ
ปัจจุบัน ฐานทัพพิทุฟฟิกอยู่ในความดูแลของกองทัพอวกาศสหรัฐฯ เป็นส่วนหนึ่งของฐานทัพอวกาศ Delta 1 ภารกิจหลักๆ มีทั้งการตรวจจับขีปนาวุธข้ามทวีปและขีปนาวุธพิสัยไกลที่ยิงจากทะเล ติดตาม วัดระยะและส่งข้อมูลดาวเทียมระยะไกล รวมถึงควบคุมดาวเทียม สำหรับโครงการของสหรัฐฯ และพันธมิตร
นอกจากนี้ สิ่งก่อสร้างทางทหารบนเกาะกรีนแลนด์ มีบทบาทสำคัญอย่างยิ่งต่อแผนการสร้างระบบป้องกันภัยทางอากาศ Golden Dome มูลค่าหลายพันล้านดอลลาร์ของทรัมป์ ซึ่งเขาหมายมั่นว่าจะต้องใช้การได้ก่อนที่ตนเองจะหมดวาระในปี 2029
หากเกิดศึกสงครามขึ้นโดยมีรัสเซีย จีน และสหรัฐฯ เข้ามาเกี่ยวข้อง กรีนแลนด์จะตกอยู่ท่ามกลางสมรภูมิรบ ทรัมป์จึงดูสบายใจเป็นพิเศษ ที่จะคุมการทหารและการลงทุนบนเกาะนี้ได้ตลอดไป แต่หลายฝ่ายกังขาว่า งานนี้ทรัมป์คุยไว้หนักหนาว่า เป็นชัยชนะครั้งสำคัญสำหรับชาวอเมริกัน อาจเป็นเพราะการเลือกตั้งกลางเทอม ที่กำลังจะมาถึงในอีกเดือนเศษๆ ประกอบกับสถานการณ์ที่ไม่สู้ดีจากสงครามตะวันออกกลาง ที่ทำเดโมแครตได้คะแนนตีตื้นขึ้นมา จึงต้องมีข่าวดีออกมาให้เห็น เพื่อลดทอนกระแสทางลบ
อ่านข่าว :
สหรัฐฯ บรรลุดีลเดนมาร์ก เพิ่มกำลังทหารใน "กรีนแลนด์"
BBC วิเคราะห์ UK พร้อมแค่ไหน หากเผชิญภาวะสงคราม ?
เสียงสะท้อน CEO สหรัฐฯ วิกฤตซัปพลายเชนเลวร้ายกว่ายุคโควิด-19