Profile icon

ตรวจสอบแล้ว: คลิปภูเขาไฟชินโมเอดาเกะปะทุ พ่นเถ้าถ่านสูง 6.8 กม. พบเป็นสร้างจาก AI

ข่าวปลอมDateClock icon13:16|รอบโลกViews0
พบคลิปวิดีโออ้างว่า “ภูเขาไฟชินโมเอดาเกะ” ปะทุในญี่ปุ่น ผู้เชี่ยวชาญชี้เป็นเพียงภาพ AI

ช่วงสัปดาห์ที่ผ่านมา พบผู้ใช้ TikTok แชร์คลิปวิดีโอภาพภูเขาไฟ ชินโมเอดาเกะ  ปะทุในญี่ปุ่นตอนใต้  โดยระบุว่า “เมื่อวันที่ 3 กรกฎาคม 2568 ภูเขาไฟชินโมเอดาเกะ ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของเทือกเขาคิริชิมะ ปะทุอย่างรุนแรง ส่งผลให้เถ้าถ่านพวยพุ่งสูงถึง 6.8 กิโลเมตร หรือ 22,000 ฟุต ปกคลุมเมืองคาโกชิมะและมิยาซากิ”  

จากการตรวจสอบเรื่องนี้ Thai PBS Verify พบว่าเป็นข่าวปลอม ที่บิดเบือนข้อมูล โดยมีข้อมูลจริงคือ ภูเขาไฟ ชินโมเอดาเกะมีการปะทุ ส่วนข้อมูลเท็จคือ มีการใช้ภาพเอไอเป็นรูปประกอบเนื้อหา โดยภาพมีลักษณะฟ้าผ่าและมีการเผาไหม้ในปล่องภูเขาไฟ 

Thai PBS Verify พบแหล่งที่มาข่าวปลอมจาก : TikTok

ตรวจสอบแล้ว : คลิปภูเขาไฟชินโมเอดาเกะปะทุ พ่นเถ้าถ่านสูง 6.8 กม. พบเป็นสร้างจาก AI

ภาพภูเขาไฟชินโมเอดาเกะปะทุในญี่ปุ่นตอนใต้ วันที่ 3 กรกฎาคม 2568

Thai PBS Verify พบบัญชีผู้ใช้ TikTok โพสต์คลิป ภูเขาไฟ ชินโมเอดาเกะ ปะทุในประเทศญี่ปุ่นตอนใต้ โดยคลิปดังกล่าวถูกโพสต์เมื่อวันที่ 4 กรกฎาคม 2568 ที่ผ่านมา ซึ่งมีการแสดงความคิดเห็นกว่า 47,000 ครั้ง รวมถึงการแชร์ไปกว่า 3,900 ครั้งด้วยกัน 

เรานำคลิปดังกล่าวมาทำการตรวจสอบผ่านเครื่องมือตรวจ decopy.ai  พบว่า คลิปดังกล่าวถูกสร้างขึ้นจาก AI โดยข้อมูลวิเคราะห์ว่า ภาพดังกล่าวถูกสร้างจาก AI ถึง 96.20 %

ตรวจสอบแล้ว : คลิปภูเขาไฟชินโมเอดาเกะปะทุ พ่นเถ้าถ่านสูง 6.8 กม. พบเป็นสร้างจาก AI

ภาพภูเขาไฟชินโมเอดาเกะที่ตรวจสอบด้วยเครื่องมือตรวจสอบ AI

ขณะที่ตรวจสอบผ่านสำนักข่าว  NHK World Japan ซึ่งเป็นสำนักข่าวจากประเทศญี่ปุ่น ได้รายงานเหตุการณ์นี้เมื่อวันที่ 9 กรกฎาคม 2568 พบการปะทุครั้งใหญ่ล่าสุดเมื่อวันที่ 3 กรกฎาคม 2568  โดยภาพการปะทุดังกล่าว ไม่ได้มีภาพของฟ้าผ่า หรือกลุ่มควันพวยพุ่งออกมาเหมือนกับคลิปที่ถูกแชร์ขึ้นแต่อย่างใด (ลิงก์บันทึกนี่)

ผู้เชี่ยวชาญยืนยันสร้างจาก AI

ดร.สรรพฤทธิ์ มฤคทัต นักวิจัยอาวุโสและหัวหน้าทีมวิจัยการประมวลผลและเข้าใจภาพ กลุ่มวิจัยปัญญาประดิษฐ์ ศูนย์เทคโนโลยีอิเล็กทรอนิกส์และคอมพิวเตอร์แห่งชาติ (NECTEC)

ดร.สรรพฤทธิ์ มฤคทัต นักวิจัยอาวุโสและหัวหน้าทีมวิจัยการประมวลผลและเข้าใจภาพ กลุ่มวิจัยปัญญาประดิษฐ์ ศูนย์เทคโนโลยีอิเล็กทรอนิกส์และคอมพิวเตอร์แห่งชาติ (NECTEC)

ดร.สรรพฤทธิ์ มฤคทัต นักวิจัยอาวุโสและหัวหน้าทีมวิจัยการประมวลผลและเข้าใจภาพ กลุ่มวิจัยปัญญาประดิษฐ์ ศูนย์เทคโนโลยีอิเล็กทรอนิกส์และคอมพิวเตอร์แห่งชาติ (NECTEC) กล่าวว่า จากภาพดังกล่าวเป็นภาพที่ถูกสร้างขึ้นจาก AI สังเกตจากภาพภูเขาไฟที่มีสัดส่วนใหญ่กว่าส่วนอื่นในภาพ  และในภาพยังเห็นไฟในปล่องภูเขาไฟ ซึ่งเมื่อเทียบกับภาพจริงหรือความเป็นจริง จะพบว่า ภาพภูเขาไฟจริงส่วนใหญ่จะมีแต่ควัน ดังนั้นหากเห็นภาพลักษณะนี้ ให้ตั้งข้อสังเกตไว้ก่อน ว่าเป็นภาพที่เกิดจากการสร้างของ AI 

 

Verification Documentกระบวนการตรวจสอบ

  • ตรวจสอบภาพ/วิดีโอด้วยเครื่องมือ AIนำคลิปมาตรวจสอบผ่านเครื่องมือ Decopy.ai ซึ่งจากผลการวิเคราะห์ภาพ พบว่าเป็นภาพที่ถูกสร้างขึ้นจากปัญญาประดิษฐ์ (AI-generated image)
  • ตรวจสอบข่าวจากสำนักข่าวที่น่าเชื่อถือเช็กกับสำนักข่าว NHK World Japan พบว่ามีการนำเสนอข่าวเรื่องภูเขาไฟ ชินโมเอดาเกะ  ปะทุในญี่ปุ่น แต่ภาพที่มีการเสนอข่าวและภาพที่มีการแชร์ในออนไลน์คนละภาพกัน
  • ตรวจสอบจากผู้เชี่ยวชาญด้านภาพ

    ดร.สรรพฤทธิ์ มฤคทัต นักวิจัยอาวุโสและหัวหน้าทีมวิจัยการประมวลผลและเข้าใจภาพ กลุ่มวิจัยปัญญาประดิษฐ์ ศูนย์เทคโนโลยีอิเล็กทรอนิกส์และคอมพิวเตอร์แห่งชาติ (NECTEC) ชี้แจงว่า ภาพดังกล่าวแสดงลักษณะของภาพที่สร้างจาก AI เช่น ขนาดสัดส่วนของภูเขาไฟที่ผิดธรรมชาติ และการมีเปลวไฟในปล่องซึ่งไม่พบในภาพจริง

ผลกระทบของข้อมูลเท็จนี้

  • ทำให้ประชาชน เข้าใจผิด ว่าเกิดภัยพิบัติร้ายแรงในญี่ปุ่น
  • สร้างความตื่นตระหนก
  • ส่งผลต่อภาพลักษณ์ของประเทศที่เกี่ยวข้อง โดยเฉพาะช่วงที่มีนักท่องเที่ยวจำนวนมาก
  • ทำให้เกิด กระแสแชร์ซ้ำ โดยไม่ได้ตรวจสอบ ส่งผลให้ข่าวปลอมแพร่กระจายกว้างขวางยิ่งขึ้น

Guidelinesข้อแนะนำเมื่อได้ข้อมูลเท็จนี้ ?

  1. อย่าเพิ่งแชร์ทันที ควรตรวจสอบแหล่งที่มาก่อน
  2. ใช้เครื่องมือช่วยตรวจสอบภาพ/วิดีโอ เช่น Google Reverse Image Search
  3. เปรียบเทียบกับแหล่งข่าวทางการ เช่น สำนักข่าวต่างประเทศ, สถานทูต หรือหน่วยงานรัฐ
  4. สังเกตความผิดปกติของภาพ เช่น แสงเงาผิดธรรมชาติ, รายละเอียดภาพดูผิดสัดส่วน และใช้คำที่กระตุ้นอารมณ์ เช่น “วิกฤต”, “ด่วนมาก”, “โปรดระวัง” โดยไม่มีหลักฐาน
Verify

แท็กที่เกี่ยวข้อง

Verify

ผู้เขียน

Verify

บทความที่เกี่ยวข้อง

Verify

บทความที่ได้รับความนิยม

Cyber Safe Life : รู้ทันกลลวงให้โลกออนไลน์ปลอดภัยสำหรับทุกคน