คลิปอ้างสึนามิใหญ่ถล่มญี่ปุ่น หลังแผ่นดินไหวขนาด 7.4 ตรวจสอบพบเป็นคลิปเก่าจากปี 54

ข่าวบิดเบือนDateClock icon15:38|สิ่งแวดล้อมและภัยพิบัติViews0
Thai PBS Verify พบโพสต์วิดีโอบนแพลตฟอร์ม Threads อ้างเป็นคลิปเมืองแห่งหนึ่งในประเทศญี่ปุ่นถูกสึนามิถล่มหนัก ภายหลังจากการเกิดแผ่นดินไหวหนักขนาด 7.4 แต่เมื่อตรวจสอบกลับพบว่าเป็นเพียงคลิปเก่าจากเหตุแผ่นดินไหวโทโฮคุปี 54

Thai PBS Verify พบที่มาของข่าวบิดเบือนจาก: Threads

ภาพเหตุการณ์สึนามิพัดเข้าถล่มพื้นที่ญี่ปุ่น ที่ถูกโพสต์โดยผู้ใช้ exclusivas_puebla ถูกเผยแพร่เมื่อวันที่ 21 เม.ย. 69

Thai PBS Verify พบโพสต์วิดีโอบนแพลตฟอร์ม Threads ที่ถูกเผยแพร่โดยผู้ใช้ exclusivas_puebla เมื่อวันที่ 21 เมษายน 2569 ปรากฏเป็นภาพของเมืองแห่งหนึ่งในประเทศญี่ปุ่นที่ถูกสึนามิซัดถล่มอย่างหนัก ถูกเผยแพร่หลังเหตุแผ่นดินไหวขนาด 7.4 ในญี่ปุ่น เมื่อวันที่ 20 เมษายน 2569 ที่ผ่านมา พร้อมแคปชันระบุว่า

🌏 #Internacional | Un terremoto de magnitud 7.4 sacudió la costa noreste de Japón, activando alertas de tsunami en tres prefecturas.

⚠️ Autoridades advierten sobre olas de hasta 3 metros.

🚨 Equipos de emergencia se mantienen en alerta mientras se monitorean posibles afectaciones en zonas costeras.

#Noticias #Entérate #Japón #Sismo

เมื่อนำมาแปลด้วย Google Translate จะได้ข้อความว่า

🌏 #ข่าวต่างประเทศ | เกิดแผ่นดินไหวขนาด 7.4 ริกเตอร์ นอกชายฝั่งตะวันออกเฉียงเหนือของญี่ปุ่น ส่งผลให้มีการประกาศเตือนภัยสึนามิใน 3 จังหวัด

⚠️ ทางการเตือนว่าคลื่นอาจสูงถึง 3 เมตร

🚨 ทีมกู้ภัยยังคงเฝ้าระวังและติดตามผลกระทบที่อาจเกิดขึ้นในพื้นที่ชายฝั่ง

#ข่าว #ติดตามข่าวสาร #ญี่ปุ่น #แผ่นดินไหว

โดยโพสต์ดังกล่าว สามารถเรียกยอดการเข้าชมกว่า 40,100 ครั้ง การกดไลก์กว่า 1,500 ครั้ง การรีโพสต์ 185 ครั้ง การแชร์ต่อ 765 ครั้ง และการแสดงความคิดเห็น 72 ครั้ง โดยมีความเห็นส่วนหนึ่งเชื่อว่าภาพดังกล่าวเป็นเหตุการณ์ที่เพิ่งเกิดขึ้นจริง ขณะที่บางส่วนออกมาโต้แย้งด้วยเช่นเดียวกัน

คลิปสึนามิถล่มเมืองญี่ปุ่น เป็นของจริงหรือไม่ ?

Thai PBS Verify นำวิดีโอดังกล่าวมาตรวจสอบด้วย Google Lens พบว่าวิดีโอดังกล่าว ไม่ใช่เหตุแผ่นดินไหวที่เกิดขึ้นเมื่อวันที่ 20 เมษายน 2569 แต่เป็นคลิปวิดีโอจากเหตุการณ์สึนามิถล่มในเมืองมิยางิ จากแผ่นดินไหวโทโฮคุ เมื่อวันที่ 11 มีนาคม 2554

ภาพแสดงผลการค้นหาด้วย Google Lens พบภาพดังกล่าวไปตรงกับเหตุการณ์แผ่นดินไหวเก่า เมื่อวันที่ 11 มี.ค. 54

ซึ่งเมื่อมีการเปรียบเทียบกับคลิปวิดีโอที่ถูกเผยแพร่บน Threads กับคลิปเหตุการณ์แผ่นดินไหวในภูมิภาคโทโฮคุเมื่อปี 2554 จะพบว่า เหตุการณ์ทั้งสอง คือเหตุการณ์เดียวกัน โดยสามารถสังเกตจากองค์ประกอบในภาพ เช่น อาคาร, ตำแหน่งรถยนต์

ภาพเปรียบเทียบคลิปสึนามิที่ถูกใช้อ้างเมื่อวันที่ 21 เม.ย. 69 (ซ้าย) กับเหตุสึนามิเมื่อวันที่ 11 มี.ค. 54 (ขวา)

แผ่นดินไหวโทโฮคุแผ่นดินไหวที่มีมูลค่าความเสียหายสูงสุดในประวัติศาสตร์

สำหรับแผ่นดินไหวโทโฮคุนั้น Thai PBS News ที่ได้มีการรายงานถึงความรุนแรงเอาไว้ ว่าเป็น 1 ใน 10 อันดับเหตุการณ์แผ่นดินไหวรุนแรงที่สุดในประวัติศาสตร์ ซึ่งเหตุการณ์แผ่นดินไหวโทโฮคุ ที่เกิดขึ้นเมื่อวันที่ 11 มีนาคม 2554 ถือเป็นอันดับที่ 4 ซึ่งมีการสรุปเหตุการณ์ดังกล่าวไว้ดังนี้

แผ่นดินไหวครั้งใหญ่ใต้ทะเลนอกชายฝั่งแปซิฟิกของญี่ปุ่น ก่อให้เกิดคลื่นสึนามิขนาดมหึมา ที่ซัดทำลายเมืองชายฝั่งและนำไปสู่มหันตภัยนิวเคลียร์ที่ฟุกุชิมะ ญี่ปุ่นซึ่งเป็นประเทศที่มีระบบป้องกันแผ่นดินไหวดีที่สุดในโลก ยังต้องเผชิญกับความสูญเสียมหาศาล โดยมูลค่าความเสียหายทางเศรษฐกิจพุ่งสูงกว่า 220,000 ดอลลาร์สหรัฐ ถือเป็นแผ่นดินไหวที่มีมูลค่าความเสียหายสูงที่สุดในโลก

แผ่นดินไหวครั้งนี้ไม่เพียงแต่สั่นสะเทือนพื้นดิน แต่ยังเปลี่ยนตำแหน่งของเกาะหลักของญี่ปุ่น (เกาะฮอนชู) ให้เคลื่อนที่ไปทางตะวันออกถึง 2.4 เมตร เป็นเครื่องเตือนใจว่า แม้จะมีการเตรียมพร้อมที่ดีที่สุดเพียงใด พลังของธรรมชาติ ก็ยังสามารถสร้างความเสียหายที่เกินความคาดหมายได้เสมอ

บทความ “ย้อนอดีต 10 แผ่นดินไหว ที่รุนแรงที่สุดที่โลกเคยจารึก” โดย Thai PBS News (28 มี.ค. 69)

สถานการณ์ปัจจุบันหลังจากแผ่นดินไหวในญี่ปุ่นเป็นอย่างไรบ้าง ?

นอกจากนี้ Thai PBS Verify ยังได้มีการค้นหาด้วยคำสำคัญเกี่ยวกับแผ่นดินไหวที่เกิดขึ้นเมื่อวันที่ 20 เมษายน 2569 เป็นภาษาญี่ปุ่น จนได้พบกับข่าวจากสำนักข่าว Nikkei ที่มีการรายงานไว้ดังนี้

青森県で震度5強を観測した地震に伴い「北海道・三陸沖後発地震注意情報」が発表され、21日で一夜が明けた。津波注意報は20日深夜に全て解除された。政府が「特別な備え」と、社会活動の両立への対応を市民や事業者に求める期間は27日夕まで。

政府が求める備えの対象地域は、北海道から千葉県の7道県の太平洋側沿岸が中心。非常持ち出し品を持ち歩くことや、すぐ逃げられるよう就寝時枕元に靴を置くことを求めている。同時に、避難経路や家具固定の再確認も呼びかけた。

後発地震情報は、平常時に比べて相対的に大規模地震の危険度が高まったことを伝えるものだ。過去の世界の事例では、先発地震後7日以内に大きな地震が発生したのは100回に1回程度。

震度5強の地震は20日午後4時52分ごろ起きた。震源地は三陸沖で、震源の深さは19キロ、地震の規模はマグニチュード(M)7.7。気象庁は約2時間半後、後発地震情報を発表した。〔共同〕

เมื่อนำมาแปลด้วย Google Translate จะได้ข้อความว่า

หลังเกิดแผ่นดินไหวที่มีความรุนแรงระดับ 5 ขึ้นไปในจังหวัดอาโอโมริ รัฐบาลได้ออกประกาศเตือนภัยแผ่นดินไหวต่อเนื่องบริเวณนอกชายฝั่งฮอกไกโด/ซันริคุ และยกเลิกประกาศเตือนภัยเมื่อวันที่ 21 ส่วนประกาศเตือนภัยสึนามิทั้งหมดถูกยกเลิกในช่วงดึกของวันที่ 20 รัฐบาลยังคงขอให้ประชาชนและธุรกิจต่างๆ เตรียมความพร้อมเป็นพิเศษ พร้อมทั้งปรับสมดุลกิจกรรมทางสังคม จนถึงเย็นวันที่ 27

พื้นที่เป้าหมายในการเตรียมความพร้อมของรัฐบาลส่วนใหญ่อยู่ตามแนวชายฝั่งแปซิฟิกของ 7 จังหวัด ตั้งแต่ฮอกไกโดถึงชิบะ รัฐบาลขอให้ประชาชนเตรียมเสบียงฉุกเฉินและเก็บรองเท้าไว้ข้างเตียงในเวลากลางคืน เพื่อให้สามารถอพยพได้อย่างรวดเร็ว นอกจากนี้ยังขอให้ตรวจสอบเส้นทางการอพยพอีกครั้งและจัดเก็บเฟอร์นิเจอร์ให้เรียบร้อย

ประกาศเตือนภัยแผ่นดินไหวต่อเนื่องบ่งชี้ว่า ความเสี่ยงของการเกิดแผ่นดินไหวขนาดใหญ่เพิ่มสูงขึ้นเมื่อเทียบกับช่วงเวลาปกติ ในอดีต แผ่นดินไหวครั้งใหญ่ที่เกิดขึ้นภายในเจ็ดวันหลังจากแผ่นดินไหวครั้งแรกนั้น เกิดขึ้นเพียงประมาณ 1 ใน 100 ครั้งเท่านั้น

แผ่นดินไหวที่มีความรุนแรงระดับ 5 ขึ้นไป เกิดขึ้นเมื่อเวลาประมาณ 16:52 น. ของวันที่ 20 จุดศูนย์กลางแผ่นดินไหวอยู่บริเวณนอกชายฝั่งซันริคุ ที่ระดับความลึก 19 กิโลเมตร โดยมีขนาดความรุนแรง 7.7 สำนักงานอุตุนิยมวิทยาญี่ปุ่นได้ออกประกาศเตือนภัยหลังเกิดแผ่นดินไหวประมาณสองชั่วโมงครึ่งต่อมา [Kyodo]

บทความข่าวโดยสำนักข่าว Nikkei ที่รายงานถึงสถานการณ์แผ่นดินไหวในปัจจุบันของญี่ปุ่น เมื่อวันที่ 21 เม.ย. 69

เรื่องจริงเป็นอย่างไร ?

ภาพวิดีโอที่ถูกเผยแพร่โดยบัญชี exclusivas_puebla บน Threads เมื่อวันที่ 21 เมษายน 2569 ซึ่งอ้างว่าเป็นนาทีสึนามิซัดถล่มชายฝั่งญี่ปุ่นหลังเหตุแผ่นดินไหวขนาด 7.7 นั้น “ไม่เป็นความจริง” จากการตรวจสอบพบว่าเป็นวิดีโอจากเหตุการณ์แผ่นดินไหวและสึนามิในภูมิภาค “โทโฮคุ” เมื่อวันที่ 11 มีนาคม 2554 ซึ่งเป็นเหตุการณ์ประวัติศาสตร์ที่สร้างความสูญเสียมหาศาลเมื่อ 15 ปีก่อน

ขณะที่เหตุการณ์แผ่นดินไหวล่าสุดเมื่อวันที่ 20 เมษายน 2569 แม้จะมีความรุนแรงขนาด 7.7 บริเวณนอกชายฝั่งซันริคุจริง แต่สำนักงานอุตุนิยมวิทยาญี่ปุ่นได้ ยกเลิกประกาศเตือนภัยสึนามิทั้งหมดแล้ว ตั้งแต่ช่วงดึกของวันเกิดเหตุ และไม่มีรายงานคลื่นยักษ์ซัดถล่มเมืองตามที่ปรากฏในคลิปบิดเบือนดังกล่าว

Verification Documentกระบวนการตรวจสอบ

  • การใช้เครื่องมือช่วยตรวจสอบภาพ: มีการใช้ Google Lens เพื่อค้นหาที่มาของภาพ จนได้พบว่าคลิปดังกล่าวเป็นเหตุการณ์แผ่นดินไหวโทโฮคุในปี 2554 โดยยืนยันได้จากคลิปวิดีโอที่ถูกเผยแพร่ตั้งแต่เดือนธันวาคม 2554 บนแพลตฟอร์ม YouTube
  • การค้นหาด้วยคำสำคัญ: มีการค้นหาด้วยคำสำคัญว่า “แผ่นดินไหว สึนามิ 20/04” เป็นภาษาญี่ปุ่น และภาษาไทย ก่อนที่จะได้พบกับบทความจาก Thai PBS  และข่าวจากสำนักข่าว Nikkei ของประเทศญี่ปุ่นเกี่ยวกับเหตุการณ์แผ่นดินไหวเมื่อวันที่ 20 เม.ย. 69

ผลกระทบของข้อมูลเท็จนี้

  • สร้างความตื่นตระหนกที่เกินความจำเป็น: การนำคลิปความเสียหายรุนแรงจากอดีตมาอ้างว่าเป็นเหตุการณ์ปัจจุบัน ทำให้ประชาชนในพื้นที่เสี่ยงภัยเกิดความวิตกกังวลและตื่นตระหนกเกินกว่าสถานการณ์จริงที่ทางการกำลังรับมือ
  • ทำลายความเชื่อถือในคำเตือนภัย: เมื่อประชาชนพบว่าภาพวิดีโอที่แชร์กันนั้นไม่ใช่เหตุการณ์จริง อาจนำไปสู่ความชะล่าใจและลดความเชื่อมั่นต่อประกาศเตือนภัยที่เป็นทางการของภาครัฐในครั้งต่อ ๆ ไป
  • การหาผลประโยชน์จากความกลัว (Fear-Mongering): คลิปเหตุการณ์รุนแรงในอดีต มักถูกนำมาเรียกยอดวิวหรือยอดการมีส่วนร่วม (Engagement) ในช่วงเวลาที่ผู้คนกำลังหวาดกลัว ซึ่งเป็นการฉวยโอกาสจากวิกฤตการณ์

Guidelinesข้อแนะนำเมื่อได้ข้อมูลเท็จนี้ ?

  • ตรวจสอบแหล่งที่มาอย่างเป็นทางการ: ในสถานการณ์ภัยพิบัติ ควรยึดถือประกาศจากสำนักข่าวที่น่าเชื่อถือ หรือหน่วยงานจัดการภัยพิบัติเป็นหลัก มากกว่าโซเชียลมีเดียทั่วไป
  • ใช้เครื่องมือตรวจสอบคลิปเก่า (Reverse Video Search): หากวิดีโอที่เห็นดูมีความรุนแรงสูง ให้ลองนำภาพจากวิดีโอไปค้นหาใน Google Lens เพื่อตรวจสอบว่าเคยปรากฏในเหตุการณ์อดีตหรือไม่
  • สังเกตความละเอียดและความคมชัด: วิดีโอจากเหตุการณ์ในปี 2011 มักมีความคมชัดและเทคนิคการถ่ายทำที่แตกต่างจากเหตุการณ์ในปัจจุบัน (2026) ซึ่งเป็นสัญญาณเตือนว่าอาจเป็น “คลิปเก่าเล่าใหม่”
  • ไม่ส่งต่อข้อมูลที่ยังไม่ยืนยัน: ในสภาวะวิกฤต การแชร์ข้อมูลโดยขาดการตรวจสอบอาจนำมาซึ่งอันตรายต่อตนเองและผู้อื่น หากไม่มั่นใจควรหยุดพักการแชร์และติดตามจากช่องทางที่เป็นทางการเท่านั้น
  • รายงานโพสต์เพื่อตัดวงจร: หากพบเห็นข้อมูลบิดเบือน ให้กดรายงาน (Report) ต่อแพลตฟอร์มเพื่อให้ข้อมูลที่เป็นอันตรายถูกจำกัดการเข้าถึง และเปิดทางให้ข้อมูลที่ถูกต้องเข้าถึงประชาชนได้รวดเร็วยิ่งขึ้น
Verify

แท็กที่เกี่ยวข้อง

Verify

ผู้เขียน

Verify

บทความที่เกี่ยวข้อง

Verify

บทความที่ได้รับความนิยม

Cyber Safe Life : รู้ทันกลลวงให้โลกออนไลน์ปลอดภัยสำหรับทุกคน