“ความขัดแย้ง” (Conflict) หรือ “ความเห็นไม่ตรงกัน” สามารถเกิดขึ้นได้เสมอไม่ว่าจะเป็น เพื่อน คนในครอบครัว คนรู้จัก คนไม่รู้จักก็ดี ประเด็นที่น่าสนใจคือ เมื่อเกิดความขัดแย้ง การไม่เห็นด้วย การเห็นต่างขึ้นแล้ว เราจะสื่อสารกับคนเหล่านี้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้นได้อย่างไร? Thai PBS และ Thai PBS Sci & Tech มีเคล็ด (ไม่) ลับในการจัดการกับความขัดแย้งเหล่านี้ พร้อมกับรักษามิตรภาพให้แน่นแฟ้นมาฝากให้ได้ลองนำไปปฏิบัติกัน  

การมีความเห็นไม่ตรงกันเป็นครั้งคราวถือเป็นเรื่องปกติ เราทุกคนมีความคิดเห็นและความเชื่อที่แตกต่างกัน การอยู่ร่วมกัน ไม่ได้หมายความว่าเราต้องคิดเหมือนกันทุกเรื่อง สิ่งสำคัญคือ “วิธี” ที่เราพูดถึงมุมมองที่แตกต่าง โดยยึดหลักความเคารพและความเข้าใจเป็นหัวใจสำคัญของการสนทนา

การสื่อสารที่ดีจะช่วยให้แบ่งปันความคิดได้อย่างชัดเจน ขณะเดียวกันก็แสดงให้คู่สนทนาเห็นว่าเราเห็นคุณค่าในมุมมองของคนอื่น การได้ยินแนวคิดและมุมมองที่แตกต่างยังช่วยเปิดใจและสอนสิ่งใหม่ ๆ ให้เราอีกด้วย  

เมื่อเราจัดการบทสนทนาเหล่านี้ได้ดี ก็สามารถช่วยให้เข้าใจกันดีขึ้น และรักษามิตรภาพให้แข็งแกร่งได้

ต่อไปนี้เป็นวิธีปฏิบัติในการสื่อสารอย่างเคารพกับคนรู้จักและไม่รู้จัก เมื่อเรามีมุมมองและความคิดเห็นที่แตกต่าง

6 วิธีที่จะช่วยให้ “สื่อสาร” อย่างมีประสิทธิภาพ กับคนที่มี “ความเห็นไม่ตรงกัน”

1. รู้ว่าอะไรสำคัญสำหรับเรา  

เราไม่จำเป็นต้องเห็นด้วยกับทุกสิ่งที่คนอื่นเชื่อ แต่เพื่อรักษามิตรภาพระหว่างกัน ลองคิดดูว่าหัวข้อไหนสำคัญกับเราจริง ๆ และหัวข้อไหนที่ยอมรับได้หากมีมุมมองที่แตกต่าง วิธีนี้จะช่วยให้ตัดสินใจได้ว่าประเด็นไหนที่เรายอมรับได้ง่าย และประเด็นไหนที่อาจต้องพูดคุยกันอย่างรอบคอบ นอกจากนี้ เราอาจพบว่าบางหัวข้ออาจเป็นอุปสรรคต่อมิตรภาพได้

2. ฟังและรับทราบ

ก่อนที่จะแสดงความคิดเห็นใด ๆ ก็ตาม ควรตั้งใจฟังสิ่งที่คนอื่นกำลังพูด อย่าขัดจังหวะ หรือวางแผนการโต้ตอบขณะที่เขากำลังพูด การตั้งใจฟังจะทำให้คนที่สนทนาด้วยรู้สึกว่ามีคุณค่าและได้รับการรับฟัง แม้ว่าเราจะไม่เห็นด้วยกับสิ่งที่เขากำลังพูดก็ตาม หลีกเลี่ยงการพูดว่า “คุณพูดแบบนั้นตลอด” หรือ “นั่นมันผิด-ไม่ถูกต้อง” เพราะคำพูดเหล่านี้อาจทำให้เกิดรู้สึกว่าถูกมองข้ามและไม่เคารพ แทนที่จะพูดแบบนั้น ให้ตั้งใจฟังอย่างเต็มที่และพยักหน้า หรือพูดประโยคแนะนำ เช่น “เข้าใจแล้ว” ถามคำถามเพื่อพยายามทำความเข้าใจมุมมองของคู่สนทนา เมื่อเขารู้สึกว่าเราฟังและให้โอกาสได้พูด ก็มีแนวโน้มที่จะตอบรับและรับฟังเราเช่นกัน

3. ปรับทัศนคติให้ถูกต้อง

หากเรารู้ว่ากำลังจะพูดคุยกับคนที่คิดต่าง ให้เตรียมตัวล่วงหน้า หากทำได้ ควรเลือกช่วงเวลาที่ทั้งสองฝ่ายผ่อนคลาย พูดคุยกันด้วยความตั้งใจดีและเปิดใจกว้าง พยายามทำความเข้าใจถึงเหตุผลที่เราไม่เห็นด้วย หากมีเรื่องใดที่ไม่ชัดเจน เราสามารถขอคำชี้แจงได้ เมื่อเข้าใจความหมายเบื้องหลังมุมมองที่แตกต่างกัน เราก็จะสื่อสารได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น

4. แบ่งปันมุมมองของเราอย่างชัดเจน

หลังจากฟังคู่สนทนาแล้ว ให้อธิบายมุมมองของเราอย่างเรียบง่ายและชัดเจน พร้อมอธิบายเหตุผลประกอบ เราก็จะสามารถสนับสนุนมุมมองของเราด้วยตัวอย่างหรือข้อเท็จจริง แทนที่จะใช้แค่ความรู้สึก วิธีนี้จะช่วยให้คนอื่นเข้าใจมุมมองของเรามากขึ้น แม้ว่าพวกเขาจะยังไม่เห็นด้วยก็ตาม

5. ใจเย็น ๆ

การ “สงบสติอารมณ์” เมื่อพูดคุยถึงสิ่งที่เราเชื่อมั่นอย่างแรงกล้านั้นไม่ใช่เรื่องง่ายเสมอไป แต่การโกรธ หรืออารมณ์เสียมักจะทำให้การสนทนาแย่ลง การสงบสติอารมณ์ระหว่างการสนทนาที่ยากลำบาก จะช่วยให้แบ่งปันมุมมองของเราได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้นและทำให้การสนทนาดำเนินต่อไปได้ หากการสนทนาเริ่มร้อนแรงเกินไป ควรหยุดและเปลี่ยนเรื่อง โดยเราสามารถพูดว่า “บางทีควรคุยกันเรื่องอื่น” หรือ “พักเรื่องนี้ไว้ก่อนดีไหม” เป็นต้น

6. ลงมือปฏิบัติตาม “วิธี” ที่ตกลงกัน

ปัญหาหรือความขัดแย้งบางเรื่อง-บางอย่างแก้ได้ง่าย แต่บางอย่างก็แก้ยาก ต้องแก้ปัญหากันหลายครั้ง “ไม่ใช่ทุกปัญหาที่จะแก้ได้ในครั้งเดียว หรือใช้เวลาสั้น ๆ” หากแก้ครั้งนี้ไม่สำเร็จ ไม่ได้แปลว่าล้มเหลว แต่ให้นำเรื่องที่เกิดขึ้นมาประเมินวิธีแก้ปัญหาใหม่ แล้วทำไปเรื่อย ๆ ปัญหาจะค่อย ๆ ดีขึ้น

อัปเดตข้อมูลแวดวงวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี รู้ทันโลกไอที และโซเชียลฯ ในรูปแบบ Audio จาก AI เสียงผู้ประกาศของไทยพีบีเอส ได้ที่ Thai PBS  

แหล่งข้อมูลอ้างอิง : mensline, แพทย์หญิงปรานี ปวีณชนา จิตแพทย์เด็กและวัยรุ่น โรงพยาบาลมนารมย์

“รอบรู้ ดูกระแส ก้าวทันโลก” ไปกับ Thai PBS Sci & Tech