สถาบันต๋าโม๋ (DAMO Academy) ซึ่งเป็นสถาบันวิจัยทางวิทยาศาสตร์ ได้พัฒนาโมเดลปัญญาประดิษฐ์ (AI) ที่สามารถช่วยตรวจหา “มะเร็งตับอ่อน” ระยะแรกเริ่มโดยใช้ภาพเอกซเรย์ที่มีความแม่นยำสูง
โมเดลแพนดา (PANDA) ซึ่งเป็นดีปเลิร์นนิง (Peep Learning) หรือแนวทางหนึ่งของปัญญาประดิษฐ์ ที่พัฒนาโดยสถาบันฯ สามารถขยายและระบุลักษณะทางพยาธิวิทยาแบบละเอียด ในภาพเอกซเรย์ธรรมดาที่ตรวจพบได้ยากด้วยตาเปล่า
“มะเร็งตับอ่อน” คือเนื้องอกที่เป็นเนื้อร้ายชนิดรุนแรง ทว่าสามารถรักษาให้หายได้หากตรวจพบตั้งแต่ระยะแรกเริ่ม
เริ่มแรก แพนดาถูกฝึกโดยใช้ชุดข้อมูลผู้ป่วย 3,208 รายจากสถาบันวิจัยแห่งเดียว โดยผลการศึกษาที่เผยแพร่ในวารสารเนเจอร์ เมดิซีน (Nature Medicine) ในสัปดาห์นี้พบว่าเครื่องมือปัญญาประดิษฐ์ดังกล่าวมีความไวร้อยละ 94.9 และความจำเพาะเต็มร้อยละ 100 ในกลุ่มทดสอบภายในที่ครอบคลุมผู้ป่วย 291 รายจากสถาบันโรคตับอ่อนเซี่ยงไฮ้
ต่อมาโมเดลข้างต้นถูกนำไปตรวจสอบในกลุ่มสถาบันวิจัยภายนอก ครอบคลุมผู้ป่วย 5,337 ราย จากจีนและสาธารณรัฐเช็ก โดยใช้การตรวจวินิจฉัยโรคด้วยเครื่องเอ็กซเรย์คอมพิวเตอร์ (CT Scans) ในช่องท้อง ซึ่งพบว่าโมเดลนี้มีความไวและความจำเพาะอยู่ที่ร้อยละ 93.3 และร้อยละ 98.8 ตามลำดับ ซึ่งมีประสิทธิภาพเฉลี่ยเหนือกว่ารังสีแพทย์
อนึ่ง ความไว (Sensitivity) ของการทดสอบ หมายถึงความสามารถในการระบุบุคคลที่มีผลของโรคเป็นบวก ขณะที่ความจำเพาะ (specificity) คือความสามารถในการระบุบุคคลที่ไม่มีผลของโรคเป็นลบ
โมเดลแพนดาถูกนำมาใช้ในทางคลินิกมากกว่า 500,000 ครั้ง โดยพบผลบวกปลอมเพียง 1 ครั้ง ในทุก ๆ 1,000 ครั้ง ซึ่งคณะนักวิจัยระบุว่า แพนดาอาจกลายเป็นเครื่องมือใหม่ สำหรับการตรวจคัดกรองมะเร็งตับอ่อนในวงกว้าง
🎧 อัปเดตข้อมูลแวดวงวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี รู้ทันโลกไอที และโซเชียลฯ ในรูปแบบ Audio จาก AI เสียงผู้ประกาศของไทยพีบีเอส ได้ที่ ThaiPBS
“รอบรู้ ดูกระแส ก้าวทันโลก” ไปกับ Thai PBS Sci & Tech
แฟ้มภาพซินหัว : ภาพโฮโลแกรม 3 มิติ ที่งานประชุมปัญญาประดิษฐ์โลกประจำปี 2021 ในเทศบาลนครเซี่ยงไฮ้ทางตะวันออกของจีน วันที่ 8 ก.ค. 2021
แหล่งข้อมูลอ้างอิง : Xinhua
