วันใหม่วาไรตี้
วันใหม่วาไรตี้

รู้ทันกันได้ : "มดตะนอย" มดน้อยแต่พิษไม่น้อย

หน้ารายการ
14 ต.ค. 68

มดตะนอย: ภัยเงียบที่ต้องระวัง สุขภาพอาจเสี่ยงถึงชีวิตได้

หลายคนอาจคุ้นเคยกับการถูกมดกัดตั้งแต่เด็ก โดยเฉพาะมดตะนอยที่มักพบตามสวน ต้นไม้ และพื้นดิน แต่รู้หรือไม่ว่าในบางกรณี การถูกมดตะนอยกัดอาจนำไปสู่อาการร้ายแรงถึงขั้นเสียชีวิตได้ เมื่อไม่นานมานี้มีกรณีชายคนหนึ่งไปตัดกิ่งไม้แล้วถูกมดกัด จนเกิดอาการชักเกร็งหมดสติและเสียชีวิตในที่สุด เหตุการณ์นี้ทำให้หลายคนตั้งคำถามว่า "ทำไมบางคนถูกกัดแค่บวมแดงคัน แต่บางคนถึงขั้นเสียชีวิต"

พิษของมดตะนอยร้ายแรงแค่ไหน

รองศาสตราจารย์ เดชา วิวัฒน์วิทยา ผู้เชี่ยวชาญชีววิทยาป่าไม้ ได้ให้ข้อมูลที่น่าสนใจว่า พิษของมดตะนอยหรือมดชนิดอื่น ๆ ไม่ได้มีความรุนแรงสูงมาก เมื่อเทียบกับต่อ แตน หรือผึ้ง แต่แม้พิษจะไม่ร้ายแรงมากนัก มันก็ยังสามารถสร้างความเจ็บปวดและปัญหาให้กับเราได้

สิ่งสำคัญคือ จนถึงปัจจุบันยังไม่เคยมีรายงานว่าพิษมดตะนอยทำให้คนที่มีสุขภาพแข็งแรงเสียชีวิตได้โดยตรงจากพิษเพียงอย่างเดียว กรณีที่มีผู้เสียชีวิตมักเกิดจากปัจจัยอื่น ๆ ประกอบด้วย โดยเฉพาะอย่างยิ่งภาวะภูมิแพ้รุนแรง

มดตะนอยกับกลุ่มเสี่ยงที่ต้องระวังเป็นพิเศษ

ปัจจัยสำคัญที่ทำให้พิษอันตรายคือ "ภูมิแพ้" ผู้ที่มีภูมิแพ้ต่อพิษแมลง ไม่ว่าจะเป็นพิษผึ้ง ต่อ แตน หรือมดชนิดต่าง ๆ จะมีความเสี่ยงสูงในการเกิดอาการรุนแรงเมื่อถูกมดตะนอยต่อย

คนที่แพ้อย่างรุนแรงอาจเกิดอาการ:

  • ตัวบวมทั่วร่างกาย
  • แน่นหน้าอก
  • ชักเกร็ง
  • หมดสติ
  • ถึงขั้นเสียชีวิตได้

สำหรับคนทั่วไปที่ไม่มีประวัติภูมิแพ้รุนแรง การถูกมดตะนอยกัดมักไม่เป็นอันตรายถึงชีวิต แต่ก็ยังคงต้องระวังและสังเกตอาการหลังถูกกัดอย่างใกล้ชิด

เปรียบเทียบความแรงของพิษมดตะนอยกับมดชนิดอื่น

  1. มดตะนอย - มีพิษแรงที่สุด
  2. มดคันไฟ - พิษแรงรองลงมา
  3. มดแดง - ไม่มีพิษ แต่มีกรด เมื่อกัดจะปล่อยกรดทำให้เจ็บ
  4. มดดำ - พิษอ่อนที่สุด

รูปแบบการโจมตีของมด:

  1. มดคันไฟ - อันตรายที่สุด เพราะใช้การรุมต่อยเป็นกลุ่มใหญ่
  2. มดตะนอย - แม้พิษแรง แต่มักต่อยแค่ตัวเดียวเพราะมีประชากรน้อย

อาการหลังถูกมดตะนอยกัด เมื่อไรที่ควรพบแพทย์

อาการปกติที่พบได้บ่อย

  • ผื่นคัน
  • บวมแดงบริเวณที่ถูกต่อย
  • ปวดร้อน
  • อาการจะค่อย ๆ ยุบลงภายใน 3 - 4 ชั่วโมง

สัญญาณเตือนที่ควรรีบพบแพทย์:

  • อาการบวมไม่ยุบหลังผ่านไป 3 - 4 ชั่วโมง หรือไม่ยุบเลยหลังผ่านไป 1 วัน
  • มีอาการแน่นหน้าอก
  • ตัวบวมทั่วร่างกาย
  • หายใจลำบาก
  • รู้สึกวิงเวียน หน้ามืด

หากพบอาการเหล่านี้ ให้รีบไปพบแพทย์ทันที เพราะอาจเป็นสัญญาณของภูมิแพ้รุนแรง (Anaphylaxis)

วิธีปฐมพยาบาลเมื่อถูกมดตะนอยกัด

  1. ทำความสะอาดบริเวณแผล - ใช้น้ำสะอาดล้างบริเวณที่ถูกกัดทันที
  2. ประคบเย็น - ถ้าปวดมากให้ใช้น้ำเย็นหรือผ้าเย็นประคบ
  3. ห้ามเกา - อย่าเกาหรือขูดบริเวณที่บวม เพราะอาจทำให้เกิดการติดเชื้อตามมา

การใช้ยา:

  • ยาทา: ยาหม่อง ยาเหลือง หรือยาทากลุ่มสเตอรอยด์ ช่วยลดอาการปวดและคัน
  • ยากิน: ยาต้านฮิสตามีน (ยาแก้แพ้) ช่วยลดความคัน
  • ยาแก้ปวด: พาราเซตามอล สำหรับกรณีปวดมาก

ทำไมมดตะนอยถึงเข้าบ้าน: พฤติกรรมและการป้องกัน

  • เมื่อข้างนอกแฉะหรือมีความชื้นมากเกินไป มดจะเข้ามาหลบภัยในบ้าน
  • เมื่อข้างนอกแห้งแล้งเกินไป มดจะเข้ามาหาความชื้นในบ้าน
  • หากมดเข้ามาแล้วเจออาหาร มดจะอยู่ต่อ

วิธีป้องกันมดตะนอยและมดชนิดอื่นเข้าบ้าน:

  • เก็บเศษอาหารให้สะอาด โดยเฉพาะเศษเนื้อและของหวาน
  • ปิดภาชนะอาหารให้มิดชิด
  • ทิ้งขยะอย่างสม่ำเสมอ
  • รักษาความสะอาดบริเวณครัวและโต๊ะอาหาร

ที่อยู่อาศัยของมดตะนอย

  • ต้นไม้
  • กิ่งไม้แห้ง
  • กองไม้ผุ
  • ตามรอยแตกของเปลือกไม้

มดคันไฟมักพบได้ตาม:

  • บริเวณถังขยะ
  • แหล่งอาหาร
  • โรงอาหาร
  • บริเวณที่มีคนอยู่หนาแน่น

ข้อเท็จจริงเกี่ยวกับมดตะนอยที่หลายคนเข้าใจผิด

มดตะนอยทำให้บ้านทรุด - จริงหรือไม่?

คำตอบคือ ไม่จริง มดตะนอยหรือมดทั่วไปไม่ได้ทำให้บ้านทรุด พวกมันเพียงแค่เดินตามรอยแตกของวัสดุเท่านั้น ในอดีตบ้านเรือนมักสร้างด้วยไม้ เมื่อไม้ผุก็มีมดมาอาศัย ชาวบ้านจึงเข้าใจผิดว่ามดเป็นสาเหตุให้ไม้ผุ แต่ความจริงแล้ว ปลวกต่างหากที่กินไม้จริง ๆ และอาจทำให้โครงสร้างบ้านไม้อ่อนแอได้

แนวทางป้องกันตัวเองจากมดตะนอยและมดพิษอื่นๆ

  1. สังเกตสภาพแวดล้อม - มองหาเส้นทางเดินของมดก่อนเหยียบหรือนั่ง
  2. หลีกเลี่ยงพื้นที่เสี่ยง - หลีกเลี่ยงบริเวณที่มีมดเดินเป็นแนว โดยเฉพาะใกล้ต้นไม้และกองไม้
  3. ระวังบริเวณอาหาร - พื้นที่รอบโรงอาหารและแหล่งอาหารมักมีมดอยู่มาก
  4. สวมใส่ชุดป้องกัน - เมื่อต้องทำงานกับต้นไม้หรือกิ่งไม้ ควรสวมเสื้อแขนยาว ถุงมือ และรองเท้าหุ้มส้น
  5. ตรวจสอบบริเวณทำงาน - ก่อนจับไม้หรือกิ่งไม้ ควรตรวจสอบว่าไม่มีมดตะนอยอยู่

สิ่งสำคัญที่ควรจำ:

  • ไม่ใช่มดทุกตัวจะต่อย บางชนิดเช่นมดแดงเพียงแค่กัดและปล่อยกรด
  • การหลีกเลี่ยงดีกว่าการรักษา
  • หากมีประวัติภูมิแพ้ ควรพกยาแก้แพ้ฉุกเฉินติดตัว

สรุป: มดตะนอยไม่น่ากลัวหากรู้วิธีรับมือ

แม้มดตะนอยจะมีพิษแรงที่สุดในบรรดามดไทยเมื่อเทียบตัวต่อตัว แต่ก็ไม่ได้อันตรายถึงชีวิตสำหรับคนทั่วไปที่มีสุขภาพแข็งแรง อาการร้ายแรงจนถึงเสียชีวิตมักเกิดขึ้นกับผู้ที่มีภูมิแพ้รุนแรงต่อพิษแมลงเท่านั้น

สำหรับผู้ที่รู้ว่าตนเองมีภูมิแพ้รุนแรง ควรระมัดระวังเป็นพิเศษและอาจต้องพกยาฉุกเฉินติดตัวเมื่อไปในพื้นที่เสี่ยง จำไว้ว่า "การรู้เท่าทันและป้องกัน" คือวิธีที่ดีที่สุดในการอยู่ร่วมกับมดตะนอยและแมลงอื่น ๆ ในธรรมชาติ

อ่านเนื้อหาเพิ่มเติมเกี่ยวกับสัตว์มีพิษใกล้ตัว

วิดีโอแนะนำ

1 - 30
31 - 60
61 - 90
91 - 120
121 - 150
151 - 180
181 - 210
211 - 240
241 - 270
271 - 300
301 - 330
331 - 360
361 - 390
391 - 420
421 - 450
451 - 480
481 - 510
511 - 540
541 - 570
571 - 600
601 - 630
631 - 660
661 - 690
691 - 720
721 - 750
751 - 780
781 - 810
811 - 840
841 - 870
871 - 900
901 - 930
931 - 960
961 - 990
991 - 1020
1021 - 1050
1051 - 1080
1081 - 1110
1111 - 1140
1141 - 1170
1171 - 1200
1201 - 1230
1231 - 1260
1261 - 1290
1291 - 1320
1321 - 1350
1351 - 1380
1381 - 1410
1411 - 1440
1441 - 1470
1471 - 1500
1501 - 1530
1531 - 1560
1561 - 1590
1591 - 1620
1621 - 1650
1651 - 1680
1681 - 1710
1711 - 1740
1741 - 1770
1771 - 1800
1801 - 1830
1831 - 1860
1861 - 1890
1891 - 1920
1921 - 1950
1951 - 1980
1981 - 2010
2011 - 2040
2041 - 2070
2071 - 2100
2101 - 2130
2131 - 2160
2161 - 2190
2191 - 2220
2221 - 2250
2251 - 2280
2281 - 2310
2311 - 2340
2341 - 2370
2371 - 2400
2401 - 2430
2431 - 2460
2461 - 2490
2491 - 2520
2521 - 2550
2551 - 2580
2581 - 2610
2611 - 2640
2641 - 2670
2671 - 2700
2701 - 2730
2731 - 2760
2761 - 2790
2791 - 2820
2821 - 2850
2851 - 2880
2881 - 2910
2911 - 2940
2941 - 2970
2971 - 3000
3001 - 3030
3031 - 3060
3061 - 3090
3091 - 3120
3121 - 3150
3151 - 3180
3181 - 3210
3211 - 3240
3241 - 3270
3271 - 3300
3301 - 3330
3331 - 3360
3361 - 3390
3391 - 3420
3421 - 3450
3451 - 3480
3481 - 3510
3511 - 3540
3541 - 3570
3571 - 3600
3601 - 3630
3631 - 3660
3661 - 3690
3691 - 3720
3721 - 3750
3751 - 3780
3781 - 3810
3811 - 3840
3841 - 3870
3871 - 3900
3901 - 3930
3931 - 3960
3961 - 3990
3991 - 4020
4021 - 4050
4051 - 4080
4081 - 4110
4111 - 4140
4141 - 4170
4171 - 4200
4201 - 4230
4231 - 4260
4261 - 4290
4291 - 4320
4321 - 4350
4351 - 4380
4381 - 4410
4411 - 4440
4441 - 4470
4471 - 4500
4501 - 4530
4531 - 4560
4561 - 4590
4591 - 4620
4621 - 4650
4651 - 4680
4681 - 4710
4711 - 4740
4741 - 4770
4771 - 4800
4801 - 4830
4831 - 4860
4861 - 4890
4891 - 4920
4921 - 4950
4951 - 4980
4981 - 5010
5011 - 5040
5041 - 5070
5071 - 5100
5101 - 5130
5131 - 5160
5161 - 5190
5191 - 5220
5221 - 5250
5251 - 5280
5281 - 5310
5311 - 5340
5341 - 5370
5371 - 5400
5401 - 5430
5431 - 5460
5461 - 5490
5491 - 5520
5521 - 5550
5551 - 5580
5581 - 5610
5611 - 5640
5641 - 5670
5671 - 5700
5701 - 5730
5731 - 5760
5761 - 5790
5791 - 5820
5821 - 5850
5851 - 5880
5881 - 5910
5911 - 5940
5941 - 5970
5971 - 6000
6001 - 6030
6031 - 6060
6061 - 6090
6091 - 6120
6121 - 6150
6151 - 6180
6181 - 6210
6211 - 6240
6241 - 6270
6271 - 6300
6301 - 6330
6331 - 6360
6361 - 6390
6391 - 6420
6421 - 6450
6451 - 6480
6481 - 6510
6511 - 6540
6541 - 6570
6571 - 6600
6601 - 6630
6631 - 6660
6661 - 6690
6691 - 6720
6721 - 6750
6751 - 6780
6781 - 6810
6811 - 6840
6841 - 6870
6871 - 6900
6901 - 6930
6931 - 6960
6961 - 6990
6991 - 7020
7021 - 7050
7051 - 7080
7081 - 7110
7111 - 7140
7141 - 7170
7171 - 7200
7201 - 7230
7231 - 7260
7261 - 7290
7291 - 7320
7321 - 7350
7351 - 7380
7381 - 7410
7411 - 7440
7441 - 7470
7471 - 7500
7501 - 7530
7531 - 7560
7561 - 7590
7591 - 7620
7621 - 7650
7651 - 7680
7681 - 7710
7711 - 7740
7741 - 7770
7771 - 7800
7801 - 7830
7831 - 7860
7861 - 7890
7891 - 7920
7921 - 7950
7951 - 7980
7981 - 8010
8011 - 8040
8041 - 8070
8071 - 8100
8101 - 8130
8131 - 8160
8161 - 8190
8191 - 8220
8221 - 8250
8251 - 8280
8281 - 8310
8311 - 8340
8341 - 8370
8371 - 8400
8401 - 8430
8431 - 8460
8461 - 8490
8491 - 8520
8521 - 8550
8551 - 8580
8581 - 8610
8611 - 8640
8641 - 8670
8671 - 8700
8701 - 8730
8731 - 8760
8761 - 8790
8791 - 8820
8821 - 8850
8851 - 8880
8881 - 8910
8911 - 8940
8941 - 8970
8971 - 9000
9001 - 9030
9031 - 9060
9061 - 9090
9091 - 9120
9121 - 9150
9151 - 9180
9181 - 9210
9211 - 9240
9241 - 9270
9271 - 9300
9301 - ล่าสุด

ละครดี ซีรีส์เด่น

ดูทั้งหมด

♫ ♫ Songs Popular ♫ ♫

ดูทั้งหมด

คลิปมาใหม่

คนดูเยอะ 👀

ดูทั้งหมด

เสน่ห์ประเทศไทย