รู้ทันกันได้ : เตือน! ใส่หูฟังนอน หูอักเสบเรื้อรังโดยไม่รู้ตัว

ในยุคที่เทคโนโลยีเข้ามามีบทบาทในชีวิตประจำวันมากขึ้น พฤติกรรมการใส่หูฟังเพื่อฟังเพลงหรือพอดแคสต์ก่อนนอน จนหลับไปทั้งที่ยังใส่หูฟังอยู่ กำลังเป็นที่นิยมมากขึ้นเรื่อยๆ แต่คุณรู้หรือไม่ว่าพฤติกรรมเหล่านี้อาจส่งผลกระทบต่อสุขภาพหูของคุณได้

บทความนี้รวบรวมคำแนะนำจากแพทย์หญิงอัญชลีพร ศรีนาธม ฝ่ายจักษุ โสต ศอ นาสิก ลาริงส์ โรงพยาบาลสมเด็จพระบรมราชเทวี ณ ศรีราชา สภากาชาดไทย เพื่อให้คุณเข้าใจถึงความเสี่ยงและวิธีการใช้หูฟังอย่างปลอดภัย

อันตรายจากการใส่หูฟังนอนที่คุณควรรู้

การใส่หูฟังนอนหากทำอย่างไม่ถูกวิธี อาจก่อให้เกิดปัญหาสุขภาพที่ร้ายแรงได้ แพทย์ระบุว่ามีอันตรายหลัก 2 ประการ ได้แก่

1. ปัญหาการได้ยินเสื่อม (หูตึง) ในปัจจุบันพบผู้ป่วยที่มีอายุน้อยลงเรื่อยๆ ที่มีปัญหาภาวะหูตึงหรือการได้ยินลดลง โดยเฉพาะในวัยรุ่นมัธยมปลายก็เริ่มพบอาการได้แล้ว ซึ่งอาจเป็นได้ทั้งชั่วคราวและถาวร ทั้งนี้เกิดจากการเปิดเสียงดังเกินไปและฟังต่อเนื่องเป็นเวลานาน

2. การติดเชื้อที่หูชั้นนอก การใส่หูฟังเป็นระยะเวลานานเกินไป โดยเฉพาะตอนนอน ทำให้หูอับชื้น เหงื่อและขี้ไคลไม่สามารถระบายออกได้ดี สุดท้ายอาจเกิดการหมักหมมและติดเชื้อตามมา

อาการของการใส่หูฟังนอนจนหูติดเชื้อ

หากคุณมีอาการเหล่านี้หลังจากใส่หูฟังนอน แสดงว่าหูของคุณอาจติดเชื้อแล้ว

• ปวดหู - เป็นอาการหลักของการติดเชื้อแบคทีเรีย
• คันหู - มักพบในกรณีที่ติดเชื้อรา
• มีน้ำไหลออกจากหู - อาจเป็นน้ำใสใสหรือน้ำสีหนองก็ได้

แพทย์เตือนว่า หากมีอาการ 2 - 3 ข้อร่วมกัน มีโอกาสเกือบ 100% ที่จะเป็นปัญหาการติดเชื้อที่หูชั้นนอก และที่น่ากลัวคือ หากไม่รักษา เชื้อสามารถเซาะเข้าไปที่ฐานกะโหลกศีรษะด้านหลังได้ ซึ่งอาจต้องผ่าตัดในที่สุด

ทำไมการใส่หูฟังนอนจึงเสี่ยงต่อการติดเชื้อ

ผิวหนังในรูหูของเรามีลักษณะเหมือนผิวหนังบริเวณแขนขาทั่วไปที่มีขน สามารถหลั่งเหงื่อและผลิตขี้ไคลออกมาได้ตามปกติ แต่เมื่อมีหูฟังไปอุดช่องหูไว้เป็นเวลานาน โดยเฉพาะตอนหลับทั้งคืน จะทำให้

• อากาศไม่สามารถระบายได้ดี
• เหงื่อและขี้ไคลสะสมอยู่ภายใน
• เกิดความอับชื้นที่เหมาะกับการเจริญเติบโตของเชื้อโรค
• สร้างสภาพแวดล้อมที่ดีให้เชื้อแบคทีเรียและเชื้อราเพิ่มจำนวนได้

แม้ว่าคุณจะตั้งเวลาให้หูฟังปิดเองหลังจาก 30 นาทีหรือ 1 ชั่วโมง แต่การอุดหูไว้ด้วยหูฟังตลอดคืนยังคงส่งผลกระทบต่อหูอยู่ดี

วิธีแก้ไขปัญหาจากการใส่หูฟังนอน

หากคุณเริ่มมีอาการผิดปกติหลังจากใส่หูฟังนอน ควรปฏิบัติดังนี้

สิ่งที่ควรทำ

• หยุดการใส่หูฟังทันที
• สังเกตอาการในช่วง 1 - 2 วันแรก
• หากอาการดีขึ้น หูแห้งขึ้น ปวดน้อยลง และไม่มีน้ำไหล อาจยังไม่ต้องพบแพทย์
• แต่หากอาการแย่ลง ปวดมากขึ้น มีน้ำไหลเพิ่มขึ้น ควรรีบพบแพทย์เพื่อใช้ยารักษา

สิ่งที่ไม่ควรทำ

• อย่าแคะหูหรือแหย่อะไรเข้าไปในรูหู เพราะจะทำให้การติดเชื้อลุกลามมากขึ้น
• อย่าใส่หูฟังต่อไปเรื่อยๆ แม้จะมีอาการเจ็บหูหรือมีหนองไหลแล้ว

ใส่หูฟังนอนแบบไหนปลอดภัยกว่ากัน

หูฟังมีหลายแบบ แต่ละแบบมีผลต่อการระบายอากาศของหูแตกต่างกันดังนี้

หูฟังแบบครอบหู

• รูหูไม่ถูกอุดปิดสนิท 100%
• ยังสามารถระบายอากาศได้บ้าง
• เสี่ยงน้อยกว่าแบบอินเอียร์

หูฟังแบบอินเอียร์

• อุดรูหูเต็มที่
• ระบายอากาศได้น้อยที่สุด
• เสี่ยงต่อการติดเชื้อมากที่สุด

ไม่ว่าจะเป็นหูฟังแบบไหน แพทย์แนะนำว่าควรถอดหูฟังออกทุก 1 - 2 ชั่วโมง เพื่อให้หูได้ระบายอากาศและพักผ่อน

ระยะเวลาที่เหมาะสมในการใส่หูฟังนอน

แม้ว่าจะไม่มีเวลาตายตัวที่กำหนดว่าแต่ละคนควรใส่หูฟังได้นานแค่ไหน แต่แพทย์แนะนำว่า

• ใส่หูฟังประมาณ 1 - 2 ชั่วโมง แล้วพักบ้าง
• ระดับเสียงที่ฟัง ไม่ควรเปิดดังเกินไป ควรเปิดเพียงแค่พอได้ยิน
• หลีกเลี่ยงการใส่หูฟังนอนทั้งคืน แม้จะตั้งเวลาปิดเองก็ตาม

การให้ประสาทหูได้พักผ่อนและลดการรับเสียงดังเป็นเวลานานๆ จะช่วยป้องกันปัญหาหูตึงในระยะยาว

การทำความสะอาดหูฟังเพื่อป้องกันปัญหาจากการใส่หูฟังนอน

การทำความสะอาดหูฟังอย่างสม่ำเสมอเป็นสิ่งสำคัญมาก เพราะหูฟังเป็นแหล่งบ่มเพาะเชื้อโรคที่ดี

ส่วนที่ต้องทำความสะอาด

• ตัวหูฟัง/Ear plug - มีขี้หูและเชื้อโรคสะสมอยู่
• แท่นชาร์จ - อาจมีราและสิ่งสกปรกที่จะถ่ายเทไปยังหูฟังแล้วเข้าสู่หูของเรา

แม้ว่าในผิวหนังของเรามีเชื้อโรคอยู่ตามธรรมชาติ แต่การที่เราใส่หูฟังอุดช่องหูไว้นานๆ จะเป็นการสร้างสภาพแวดล้อมที่ดีให้เชื้อโรคเหล่านี้เติบโตได้ดียิ่งขึ้น ดังนั้นการทำความสะอาดหูฟังจึงเป็นการลดความเสี่ยงในการติดเชื้อ

ทางเลือกอื่นนอกจากการใส่หูฟังนอน

หากคุณเป็นคนที่ต้องฟังเสียงก่อนนอน มีทางเลือกที่ปลอดภัยกว่าการใส่หูฟังนอน ใช้ลำโพงแทนหูฟัง โดยเปิดเสียงจากมือถือ หรือลำโพงเล็ก ๆ ในห้อง แล้วตั้งเวลาให้ปิดเอง ช่วยให้ห้องนอนเงียบสนิทหลังจากที่เราหลับ เพื่อให้เข้าสู่ชวง deep sleep ได้อย่างเหมาะสม

เพราะการที่ห้องนอนเงียบสนิทและมืดสนิทจะช่วยให้เราหลับได้ดีและมีคุณภาพการนอนที่ดีขึ้น การมีเสียงในห้องตลอดเวลา แม้เราจะหลับไปแล้ว ก็อาจรบกวนคุณภาพการนอนและทำให้ตื่นมารู้สึกงัวเงียได้

สรุป: ข้อแนะนำสำหรับการใส่หูฟังนอนอย่างปลอดภัย

การใส่หูฟังในปัจจุบันไม่ได้มีข้อเสียมากมายหากใช้อย่างถูกวิธี โดยควรปฏิบัติดังนี้

1. ใช้ให้เหมาะสมกับช่วงเวลา - หลีกเลี่ยงการใส่หูฟังนอนทั้งคืน
2. ไม่เปิดเสียงดังเกินไป - เปิดเพียงแค่พอได้ยิน
3. ทำความสะอาดหูฟังและอุปกรณ์อย่างสม่ำเสมอ
4. ถอดหูฟังออกทุก 1 - 2 ชั่วโมง เพื่อให้หูได้พักและระบายอากาศ
5. สังเกตอาการตัวเอง หากมีอาการเจ็บหู คันหู หรือมีน้ำไหลออกจากหู ให้หยุดใช้หูฟังทันที
6. พบแพทย์หากอาการไม่ดีขึ้นภายใน 1 - 2 วัน

จำไว้ว่า ความน่ากลัวของปัญหาคือเราไม่รู้ว่าสิ่งนั้นคือปัญหา ดังนั้นการใส่หูฟังนอนอาจดูเป็นเรื่องเล็กน้อย แต่ก็สามารถนำไปสู่ปัญหาสุขภาพที่ร้ายแรงได้ในที่สุด หากคุณมีอาการผิดปกติ สามารถปรึกษาแพทย์ผู้เชี่ยวชาญเพื่อรับการตรวจและรักษาที่เหมาะสมได้

ข้อมูลอ้างอิง: บทสนทนากับแพทย์หญิงอัญชลีพร ศรีนาธม ฝ่ายจักษุ โสต ศอ นาสิก ลาริงส์ โรงพยาบาลสมเด็จพระบรมราชเทวี ณ ศรีราชา สภากาชาดไทย

อ่านบทความที่เกี่ยวข้องเพิ่มเติม

• หูอื้อ เสียงในหู อาการแบบไหนที่ไม่ควรมองข้าม
• รู้จักภาวะขี้หูอุดตัน
• ประสาทหูชั้นในเสื่อม
• ทำอย่างไรเมื่อหูอื้อ หูดับ
• ใส่หูฟังดังและบ่อย ต้องระวังโรคเกี่ยวกับ "หู"