FLASHPOINT จุดร้อนโลก
FLASHPOINT จุดร้อนโลก

แรร์เอิร์ธ ขุมทรัพย์เปลี่ยนเกมการเมืองโลก

หน้ารายการ
5 พ.ย. 68

10 ตุลาคมที่ผ่านมา โดนัลด์ ทรัมป์ ประธานาธิบดีสหรัฐโพสต์ข้อความทาง Truth Social ยาวเหยียดและดุดันเปรียบเสมือนระเบิดลูกแรกของสงครามการค้าในรอบใหม่ เมื่อผู้นำสหรัฐฯ ประกาศเก็บภาษีศุลกากรสินค้านำเข้าจากจีนเพิ่มอีกร้อยละ 100 ตั้งแต่วันที่ 1 พฤศจิกายนนี้เป็นต้นไป รวมถึงจะเพิ่มมาตรการควบคุมการส่งออกซอฟแวร์ที่สำคัญทั้งหมด

ทั้งหมดนี้เพื่อตอบโต้หลังจากจีนประกาศจำกัดการส่งออกแร่หายากหรือ Rare Earth เพิ่มอีก 5 ชนิด หลังประกาศจำกัดการส่งออก 7 ชนิดไปเมื่อเดือนเมษายน 2568 ที่ผ่านมา รวมถึงควบคุมการส่งออกเทคโนโลยีที่เกี่ยวข้องกับการผลิตแรร์เอิร์ธ สินแร่ที่สำคัญต่อเทคโนโลยีสมัยใหม่ ตั้งแต่เซมิคอนดักเตอร์ รถยนต์ไฟฟ้า ไปจนถึงเทคโนโลยีการทหาร

นี่คือสงครามการค้าในโลกยุคใหม่ เป็นการชิงอำนาจโดยสหรัฐฯมีเทคโนโลยี ส่วนจีนมีวัตถุดิบที่ถูกเรียกขานว่า เป็นขุมทรัพย์เปลี่ยนเกมการเมืองโลกอย่าง Rare Earth

สินแร่มีค่าที่ถูกเรียกว่า แรร์เอิร์ธ

แรร์เอิร์ธ คือกลุ่มธาตุโลหะ 17 ธาตุ ที่มีคุณสมบัติพิเศษคือ ทนความร้อนสูง, นำไฟฟ้าได้ดี แร่เหล่านี้สำคัญอย่างยิ่งในโลกปัจจุบันที่พึ่งพาและขับเคลื่อนด้วยเทคโนโลยีสมัยใหม่ และปัจจุบัน มันก็อยู่ในของแทบทุกอย่างที่เราใช้กัน

แรร์เอิร์ธอยู่ในอะไรบ้าง?

ระบบต่าง ๆ ในสมาร์ตโฟนของเรา ล้วนมีแรร์เอิร์ธทำงานอยู่ เช่น สิ่งที่ทำให้โทรศัพท์สั่นคือแร่หายาก Neodymium และ Dysprosium , Europium และ Lanthanum คือสิ่งที่ทำให้หน้าจอโทรศัพท์ของคุณสามารถแสดงผลให้คุณอ่านได้ และ Cerium มีบทบาททำให้หน้าจอสัมผัสสามารถใช้งานได้

นอกจากสมาร์ตโฟน แรร์เอิร์ธยังอยู่ในไมโครชิป, รถยนต์, อีวี, คอมพิวเตอร์, หุ่นยนต์, ดาวเทียม รวมถึงเป็นหัวใจสำคัญของชิ้นส่วนยุทโธปกรณ์ทางการทหารชั้นสูง อย่างขีปนาวุธ, เรือดำน้ำและเครื่องบินรบ

จีน ผู้คุมตลาดแรร์เอิร์ธ

การพัฒนาอุตสาหกรรมแร่เอิร์ธของจีนเริ่มขึ้นในช่วงทศวรรษ 1970: ภายใต้การนำของ เติ้ง เสี่ยวผิง ซึ่งมีโจทย์ในการฟื้นฟูและนำพาเศรษฐกิจจีนให้สู่ความรุ่งเรืองหลังจากต้องบอบช้ำอย่างหนักจากการปฏิวัติวัฒนธรรมในยุคของ เหมา เจ๋อตง ผู้นำคนก่อนหน้า

เติ้ง เสี่ยวผิงเริ่มปฏิรูปเศรษฐกิจขนานใหญ่ภายใต้นโยบายเปิดประตูนโยบาย "เปิดประตู" (Open Door Policy) ดึงดูดการลงทุนและการค้าขายจากต่างชาติ พร้อมวางรากฐานอุตสาหกรรมของตน โดยหนึ่งในอุตสาหกรรมที่เริ่มต้นตั้งไข่ของจีนคือ แรร์เอิร์ธ และเป็นการทำแบบครบวงจรตั้งแต่การขุดสกัดแร่ จนถึงการแปรรูปเพื่อพร้อมใช้งาน

จีนให้ความสำคัญและลงทุนกับทุกกระบวนการเพื่อคุมห่วงโซ่อุปทานไว้ทั้งหมด เติ้ง เสี่ยวผิง เคยกล่าวไว้ว่าหากตะวันออกกลางมีน้ำมันจีนก็มีแรร์เอิร์ธ สะท้อนถึงความสำคัญของแร่ธาตุที่เป็นตัวกำหนดอนาคตของมหาอำนาจ ใช้เวลาเพียง 3 ทศวรรษเมื่อเข้าสู่ปี 2000 จีนก็ได้กลายเป็นผู้นำในอุตสาหกรรมแร่เอิร์ธของโลกในที่สุด

ทำไมต้องเรียกว่า แรร์เอิร์ธ

หนึ่งในปัจจัยที่ส่งให้จีนขึ้นมาอยู่ในแนวหน้าเนื่องจากประเทศที่เคยผลิตแร่เอิร์ธเลิกหรือย้ายฐานการผลิตเนื่องจากผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อม ชื่อของแรร์เอิร์ธไม่ได้มาจากการที่มันหายากแต่เป็นกระบวนการผลิตที่ยาก การทำเหมืองและแปรรูปแรร์เอิร์ธมีความเสี่ยงด้านสิ่งแวดล้อมสูงทั้งการแพร่กระจายของสารกัมมันตรังสีสารเคมีเป็นพิษและความเป็นกรดของพื้นที่ลุ่มน้ำ

สหรัฐฯ ซึ่งเคยผลิตแร่นี้ตัดสินใจย้ายฐานหลังเกิดอุบัติภัยด้านสิ่งแวดล้อมรุนแรงที่สุดครั้งหนึ่งเกิดขึ้นกับเหมือง Mountain Pass ในรัฐแคลิฟอร์เนียของสหรัฐเมื่อปี 1998 เมื่อน้ำเสียปนทอเรียมกว่า 600,000 แกลลอน รั่วไหลออกมา

การล่มสลายของอุตสาหกรรมแร่เอิร์ธในโลกตะวันตกยิ่งเร่งมากขึ้นเมื่อสภาคอนเกรสของสหรัฐมอบสถานะความสัมพันธ์ทางการค้าปกติถาวรให้กับจีนในปี 2000 การตัดสินใจครั้งนี้เปิดทางให้มีการถ่ายโอนเทคโนโลยีการกลั่นและทรัพย์สินทางปัญญาไปยังผู้ผลิตจีน ซึ่งสามารถผลิตแรร์เอิร์ธได้ในต้นทุนที่ต่ำกว่าอย่างมาก

เมื่อจีนได้รับเทคโนโลยีขั้นสูงและองค์ความรู้ใหม่และด้วยค่าแรงที่ถูกกว่า รวมถึงไม่ถูกจำกัดด้วยกฎสิ่งแวดล้อมเข้มงวดแบบตะวันตกอุตสาหกรรมแร่เอิร์ธในจีนจึงเติบโตแบบก้าวกระโดด ทุกวันนี้มหาอำนาจของโลกล้วนต้องพึ่งพาแรร์เอิร์ธจากจีน

ติดตามได้ ในรายการ FLASHPOINT จุดร้อนโลก ตอน แรร์เอิร์ธ ขุมทรัพย์เปลี่ยนเกมการเมืองโลก วันพุธที่ 5 พฤศจิกายน 2568 เวลา 21.30 - 21.55 น. ทางไทยพีบีเอส หรือรับชมย้อนหลังทุกตอน ทาง www.thaipbs.or.th/program/FlashPoint

FLASHPOINT จุดร้อนโลก

2,024
2,025
2,026

FLASHPOINT จุดร้อนโลก

2,024
2,025
2,026

ละครดี ซีรีส์เด่น

ดูทั้งหมด

♫ ♫ Songs Popular ♫ ♫

ดูทั้งหมด

คลิปมาใหม่

คนดูเยอะ 👀

ดูทั้งหมด

เสน่ห์ประเทศไทย