วันนี้ (22 พ.ย.2569) พล.อ.ชัยพฤกษ์ ด้วงประพัฒน์ เลขาธิการสภาความมั่นคงแห่งชาติ (สมช.) ลงพื้นที่บริเวณบ้านม้งเก้าหลัง อ.แม่ฟ้าหลวง จ.เชียงราย เพื่อติดตามปัญหาเหมืองแร่ทองคำ บริเวณบ้านแม่โจ๊ก เขตรัฐฉาน ประเทศเมียนมา ที่อยู่ใกล้ชายแดนไทยและอาจส่งกระทบต่อมลพิษข้ามพรมแดนและอยู่ใกล้เขตแดน
พลเอก ชัยพฤกษ์ ด้วงประพัฒน์ เลขาธิการสภาความมั่นคงแห่งชาติ (สมช.)
พล.อ.ชัยพฤกษ์ กล่าวว่า การทำเหมืองในประเทศเมียนมา ไม่ได้มีเพียงประเด็นเรื่องพื้นที่และการรับรองจากรัฐบาลเมียนมา ว่าเป็นเหมืองที่ดำเนินการถูกต้องตามกฎหมายหรือมีการจดทะเบียนเท่านั้น แต่ยังมีเหมืองที่ดำเนินการอย่างผิดกฎหมาย ทั้งเหมืองที่อยู่ภายใต้การควบคุมและไม่ได้อยู่ภายใต้การควบคุมในแต่ละพื้นที่ ดังนั้น การกำหนดมาตรการแก้ไขปัญหาจึงต้องดำเนินการหลายด้านควบคู่กันไป
จากการประชุมเมื่อวานนี้ ซึ่งมีนายกรัฐมนตรีเป็นประธาน ได้มอบหมายให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องเร่งแก้ไขปัญหาภายในประเทศ ทั้งเรื่องคุณภาพน้ำและดิน โดยหน่วยงานต่าง ๆ ได้ดำเนินการแล้ว และให้เร่งจัดการประเด็นที่ยังเป็นข้อกังวลของประชาชน
ส่วนการแก้ไขปัญหาจากต้นทางในต่างประเทศ จำเป็นต้องอาศัยความร่วมมือจากหลายฝ่าย โดยนายสีหศักดิ์ พวงเกตุแก้ว รองนายกรัฐมนตรี และ รมว.ต่างประเทศ ได้หารือกับฝ่ายเมียนมา ขณะที่นายกรัฐมนตรีได้หารือกับจีน เนื่องจากเหมืองส่วนใหญ่อยู่ในพื้นที่เมียนมา และมีบริษัทจีนเป็นผู้ถือสัมปทาน แต่ผลกระทบกลับเกิดขึ้นกับประชาชนชาวไทย
พลเอกชัยพฤกษ์ ยังกล่าวถึงมาตรการควบคุมการส่งออกสารเคมีและวัตถุที่เกี่ยวข้องกับการทำเหมือง โดยนายกรัฐมนตรีมอบหมายให้ฝ่ายความมั่นคงตรวจสอบรายละเอียด ซึ่งสำนักงานสภาความมั่นคงแห่งชาติกำลังจัดทำบัญชีรายชื่อสารต่าง ๆ ที่จำเป็นต้องควบคุมหรือห้ามส่งออก ก่อนส่งให้กระทรวงกลาโหมพิจารณา โดย พล.ท.อดุลย์ บุญธรรมเจริญ รมว.กลาโหม จะนัดประชุมในวันจันทร์นี้
สมช.ลงพื้นที่ชายแดนแม่ฟ้าหลวง ตรวจเหมืองทองเมียนมา จ่อคุมส่งออกสารเคมี
อย่างไรก็ตาม ยังมีข้อจำกัดเกี่ยวกับการขนส่งสารเคมีจากประเทศอื่นผ่านประเทศไทยไปยังเมียนมา รวมถึงกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับสินค้าผ่านแดน ซึ่งกระทรวงพาณิชย์รับทราบปัญหาแล้ว และกำลังพิจารณามาตรการควบคุมสินค้าเหล่านี้ รวมถึงสินค้าที่นำเข้ามาในประเทศไทยก่อนส่งต่อไปยังประเทศอื่น หรือถูกนำมาใช้ภายในประเทศ
ทั้งนี้ มาตรการป้องกันและควบคุมการส่งออกสารเคมีอาจต้องใช้เวลา จึงจำเป็นต้องเร่งหามาตรการระยะสั้นควบคู่กันไป โดยเฉพาะการตรวจสอบจุดผ่านแดนและช่องทางข้ามแดนต่าง ๆ เพื่อสกัดกั้นสารเคมีที่อาจถูกลำเลียงไปยังโรงงานหรือเหมืองที่ไม่ได้จดทะเบียนหรือดำเนินการไม่ถูกต้องตามกฎหมาย ซึ่งถือเป็นเรื่องเร่งด่วนที่ต้องดำเนินการก่อน
เมื่อถามถึงความกังวลเหมืองแร่บริเวณบ้านแม่โจ๊ก พล.อ.ชัยพฤกษ์ ระบุว่าขณะนี้อยู่ระหว่างการตรวจสอบเบื้องต้น และคาดว่าอาจเป็นเหมืองแห่งใหม่ อย่างไรก็ตาม หากพิจารณาผลกระทบด้านแหล่งน้ำโดยตรง อาจยังไม่รุนแรงมากนัก เนื่องจากพื้นที่ดังกล่าวอยู่ห่างจากประเทศไทย แต่ก็ยังมีความเป็นไปได้ที่จะส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม ทั้งคุณภาพอากาศ น้ำใต้ดิน และสภาพภูมิอากาศในพื้นที่โดยรอบ
นอกจากนี้ ยังระบุถึงพื้นที่ทำเหมืองแร่ดังกล่าวจะอยู่ห่างจากประเทศไทย แต่หากมีการเข้ามาดำเนินกิจกรรมใกล้แนวชายแดน ก็จำเป็นต้องมีการหารือและประสานความร่วมมือระหว่างกันด้วย
สมช.ลงพื้นที่ชายแดนแม่ฟ้าหลวง ตรวจเหมืองทองเมียนมา จ่อคุมส่งออกสารเคมี
พล.อ.ชัยพฤกษ์ ยังกล่าวถึงข้อสั่งการของนายกรัฐมนตรี ที่ได้กำชับให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องเร่งดำเนินมาตรการป้องกัน หลังจากที่ผ่านมาไทยใช้มาตรการเตือนภัยหรือมาตรการกดดันในระดับหนึ่งมาเป็นเวลาพอสมควรแล้ว โดยขณะนี้นายกรัฐมนตรีพร้อมพิจารณาใช้มาตรการขั้นเด็ดขาดในส่วนที่สามารถดำเนินการได้ โดยเฉพาะมาตรการด้านความมั่นคงที่เกี่ยวข้องกับการระงับการนำเข้าและส่งออกสินค้า หรือสารเคมีที่อาจนำไปใช้ในการทำเหมืองและก่อให้เกิดการปนเปื้อนสารพิษลงสู่แม่น้ำ ซึ่งรัฐบาลจะเร่งดำเนินการให้เร็วที่สุด
สำหรับการลงพื้นที่ครั้งนี้ แบ่งการติดตามสถานการณ์ออกเป็น 2 ส่วน ได้แก่
อันดับแรก การตรวจสอบผลกระทบต่อประชาชน เพื่อดูสภาพพื้นที่จริงและรับทราบความเดือดร้อนของประชาชน โดยพื้นที่ที่ลงตรวจสอบถือเป็นตัวอย่างหนึ่งของการทำเหมืองบริเวณแนวชายแดนที่ส่งผลกระทบต่อประเทศไทย แม้จะเป็นเพียงจุดหนึ่ง แต่สะท้อนให้เห็นปัญหาที่เกิดขึ้นในภาพรวม
มาตรการต่อมา คือการพิจารณามาตรการป้องกันและกดดัน เพื่อประเมินว่าประเทศไทยยังมีมาตรการหรือเครื่องมือใดที่สามารถนำมาใช้ต่อรองและกดดันให้เกิดการแก้ไขปัญหาได้บ้าง
พล.อ.ชัยพฤกษ์ กล่าวถึง พื้นที่ทำเหมืองยังเกี่ยวข้องกับแนวเขตแดนที่บางช่วงยังไม่ได้มีการปักปันเขตแดนอย่างชัดเจน ทำให้กำลังทหารที่ปฏิบัติหน้าที่บริเวณชายแดน ต้องระมัดระวังไม่ให้รุกล้ำเข้าใกล้พื้นที่ตามแนว ที่ทั้งสองฝ่ายกำหนดไว้ โดยจากการหารือกับเจ้าหน้าที่ทหารในพื้นที่ พบว่า มีความเข้าใจเกี่ยวกับแนวทางปฏิบัติร่วมกัน
ทั้งนี้ หน่วยงานด้านความมั่นคงจะนำประเด็นดังกล่าวไปหารือในระยะยาว ตั้งแต่ระดับพื้นที่ เพื่อพิจารณาว่า มีมาตรการใดที่สามารถดำเนินการได้ภายใต้กรอบข้อตกลงที่มีอยู่ โดยหนึ่งในแนวทางสำคัญคือการป้องกันไม่ให้พื้นที่ทำเหมืองขยายเข้าใกล้แนวชายแดนประเทศไทยมากไปกว่านี้
สำหรับข้อมูลการลงพื้นที่วันนี้ พล.อ.ชัยพฤกษ์ ระบุว่ารัฐบาลมีข้อมูลและมาตรการที่สามารถนำมาใช้จัดการปัญหาได้ โดยจะพิจารณาแยกตามลักษณะของเหมืองและพื้นที่ เช่น เหมืองที่ดำเนินการถูกต้องตามกฎหมายหรือไม่ถูกต้องตามกฎหมาย รวมถึงเหมืองที่อยู่ในพื้นที่อิทธิพลของกลุ่มต่าง ๆ ที่ไม่ใช่รัฐบาลเมียนมา ซึ่งแต่ละกรณีอาจต้องใช้มาตรการที่แตกต่างกัน
นอกจากนี้ จะจำแนกพื้นที่ตามช่องทางและที่ตั้งของเหมือง ก่อนรวบรวมข้อมูลเป็นกลุ่ม เพื่อกำหนดแนวทางแก้ไขปัญหาให้เหมาะสมกับแต่ละพื้นที่ และดำเนินการแก้ไขเป็นจุดๆต่อไป
อ่านข่าว :
สธ.ยังไม่พบผู้ป่วยพิษสารหนู กลุ่มเสี่ยงริมแม่น้ำกก-แม่น้ำสาย-แม่น้ำรวก-แม่น้ำโขง
รัฐบาลดัน "ฝายดักตะกอนอัจฉริยะ" ผลจำลองลดสารหนูได้ 94.6% เตรียมนำร่องที่แม่สาย
โรงแรมในเชียงรายคุมเข้มคุณภาพน้ำ สร้างความมั่นใจนักท่องเที่ยว
