ไทยปรับเกมนำเข้าพลังงาน รับมือฮอร์มุซ จับตาต้นทุนพุ่ง

วันนี้ (10 พ.ย.2569) นายนันทพงษ์ จิระเลิศพงษ์ ผู้อำนวยการสำนักงานนโยบายและยุทธศาสตร์การค้า (สนค.) เปิดเผยว่า สนค. วิเคราะห์โครงสร้างการนำเข้าพลังงานของไทย ท่ามกลางความเสี่ยงด้านภูมิรัฐศาสตร์และความไม่แน่นอน ของเส้นทางขนส่งผ่านช่องแคบฮอร์มุซ พบว่าไทยมีการปรับตัวกระจายแหล่งนำเข้าน้ำมันดิบและก๊าซธรรมชาติมากขึ้น

เพื่อลดความเสี่ยงจากการพึ่งพาประเทศใดประเทศหนึ่งมากเกินไป และรักษาความมั่นคงทางพลังงานของประเทศ อย่างไรก็ตาม ราคาพลังงานในตลาดโลกที่ยังผันผวนเป็นความเสี่ยงสำคัญต่อต้นทุนการผลิต การขนส่ง และค่าครองชีพของประชาชน

นายนันทพงษ์ จิระเลิศพงษ์ ผู้อำนวยการสำนักงานนโยบายและยุทธศาสตร์การค้า (สนค.)

ทั้งนี้ สนค. วิเคราะห์ข้อมูลสถิติการนำเข้าพลังงานจากเว็บไซต์ คิดค้า.com เทียบช่วงก่อนเกิดวิกฤต (ม.ค.-ก.พ.2569) กับช่วงหลังเกิดวิกฤต (มี.ค.-ก.ย.2569) ในสินค้าพลังงานสำคัญ 2 ชนิด ได้แก่ น้ำมันดิบและก๊าซธรรมชาติ พบว่าการนำเข้าน้ำมันดิบของไทยมีการกระจายแหล่งจัดหามากขึ้น ก่อนเกิดวิกฤตนำเข้าจากสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์มากที่สุด สัดส่วน 40.1% รองลงมาคือซาอุดีอาระเบีย 18.1% และสหรัฐอเมริกา 16.2% รวม 3 ประเทศมีสัดส่วนสูงถึง 74.4% ของมูลค่านำเข้าทั้งหมด

แต่หลังเกิดวิกฤต สัดส่วนการนำเข้าจาก 3 ประเทศหลักลดลงเหลือ 54.7% ขณะที่มีการนำเข้าจากแหล่งอื่นเพิ่มขึ้น โดยเฉพาะแองโกลา บราซิล และอาร์เจนตินาเพิ่มขึ้น สะท้อนการขยายทางเลือกในการจัดหาพลังงานจากภูมิภาคแอฟริกาและลาตินอเมริกา ช่วยลดความเสี่ยงจากการกระจุกตัวของแหล่งนำเข้าเดิม และเพิ่มความยืดหยุ่นเมื่อเกิดเหตุขัดข้องด้านการผลิตหรือเส้นทางขนส่ง

ไทยปรับเกมนำเข้าพลังงาน รับมือฮอร์มุซ จับตาต้นทุนพุ่ง

ส่วนก๊าซธรรมชาติพบว่า ไทยมีการเปลี่ยนแหล่งนำเข้าอันดับ 1 จากกาตาร์เป็นสหรัฐอเมริกาแต่หลังเกิดวิกฤต ซึ่งกระทบต่อการขนส่งทางเรือผ่านช่องแคบฮอร์มุซ ไทยเร่งจัดหาอุปทานทดแทนจากแหล่งที่มีความปลอดภัยด้านเส้นทางขนส่งและมีศักยภาพการส่งออกสูง ส่งผลให้สหรัฐฯ ขึ้นเป็นแหล่งนำเข้าอันดับ 1 รองลงมา ออสเตรเลีย และเมียนมา รวม 3 ประเทศคิดเป็น 58.3% ใกล้เคียงกับช่วงก่อนเกิดวิกฤต สะท้อนว่าแม้ไทยจะปรับเปลี่ยนประเทศคู่ค้าได้ แต่ความเสี่ยงจากการกระจุกตัวของแหล่งนำเข้ายังคงมีอยู่

นายนันทพงษ์ กล่าวต่อว่า การกระจายแหล่งนำเข้าช่วยลดความเสี่ยง ด้านการขาดแคลนอุปทานเมื่อเกิดปัญหาเส้นทางขนส่ง แต่ไม่ได้ทำให้ต้นทุนพลังงานลดลงทันที เนื่องจากราคานำเข้ายังขึ้นอยู่กับกลไกราคาตลาดโลก ค่าขนส่ง อัตราแลกเปลี่ยน และเงื่อนไขการจัดซื้อ

โดยดัชนีราคานำเข้าเดือน ก.ย.2569 อยู่ที่ 130.7 เพิ่มขึ้น 12.3% เมื่อเทียบกับช่วงเดียวกันของปีก่อน โดยเฉพาะหมวดสินค้าเชื้อเพลิงที่เพิ่มขึ้นสูงถึง 45.7% สะท้อนแรงกดดันจากความกังวลต่ออุปทานพลังงานโลกที่ตึงตัว และความขัดแย้งทางภูมิรัฐศาสตร์ ซึ่งแรงกดดันดังกล่าวเริ่มส่งผ่านมายังต้นทุนการผลิตในประเทศ ทำให้ต้องจับตาผลกระทบต่อภาคการผลิต การขนส่ง และต้นทุนการดำเนินธุรกิจ

ไทยปรับเกมนำเข้าพลังงาน รับมือฮอร์มุซ จับตาต้นทุนพุ่ง

ขณะที่ด้านค่าครองชีพ พบว่าอัตราเงินเฟ้อทั่วไปเดือน ต.ค.2569 อยู่ที่ 3.90% เมื่อเทียบกับช่วงเดียวกันของปีก่อน โดยมีปัจจัยหลักจากราคาน้ำมันเชื้อเพลิงที่เพิ่มขึ้น 29.18% และมีส่วนผลักดันเงินเฟ้อรวมราว 56% ประกอบกับฐานราคาน้ำมันในปีก่อนอยู่ในระดับต่ำ ขณะที่ดัชนีความเชื่อมั่นผู้บริโภคอยู่ที่ 46.5 ต่ำกว่าระดับ 50 สะท้อนความกังวลต่อภาระค่าครองชีพ และกำลังซื้อของประชาชน

ทั้งนี้ ราคาพลังงานเป็นตัวแปรสำคัญที่ต้องติดตามอย่างใกล้ชิด เนื่องจากส่งผลกระทบโดยตรงต่อค่าเดินทางและค่าใช้จ่ายด้านพลังงานของครัวเรือน และส่งผลทางอ้อมผ่านต้นทุนค่าขนส่งสินค้าอาหาร สินค้าอุปโภคบริโภค รวมถึงต้นทุนการประกอบอาชีพของเกษตรกรและผู้ประกอบการรายย่อย

ไทยปรับเกมนำเข้าพลังงาน รับมือฮอร์มุซ จับตาต้นทุนพุ่ง

การบริหารความมั่นคงทางพลังงานไม่ใช่เพียงการจัดหาพลังงานให้เพียงพอ แต่ต้องครอบคลุมถึงการรับมือกับความผันผวนของต้นทุน ที่อาจส่งผลกระทบต่อเศรษฐกิจและค่าครองชีพ โดยการกระจายแหล่งนำเข้าเป็นเครื่องมือสำคัญในการลดความเสี่ยงด้านอุปทาน

ขณะที่การติดตามดัชนีราคานำเข้า ราคาผู้ผลิต และราคาผู้บริโภคอย่างเป็นระบบ จะช่วยให้ภาครัฐประเมินการส่งผ่านต้นทุนตลอดห่วงโซ่เศรษฐกิจ และจัดทำข้อเสนอแนะเชิงนโยบายเพื่อบรรเทาผลกระทบต่อผู้ประกอบการ และประชาชนได้อย่างตรงจุดและทันท่วงที

ทั้งนี้ สนค. จะติดตามสถานการณ์การนำเข้าพลังงาน และความเคลื่อนไหวของราคาสินค้าอย่างต่อเนื่อง โดยเชื่อมโยงข้อมูลสถิติการค้าจากเว็บไซต์ คิดค้า.com เข้ากับดัชนีเศรษฐกิจการค้า เพื่อประเมินความเสี่ยงทั้งด้านอุปทานและต้นทุน ควบคู่กับการสนับสนุนข้อมูลสำหรับกำหนดนโยบายรักษาเสถียรภาพเศรษฐกิจ และเตรียมรับมือความผันผวนของเศรษฐกิจโลก เพื่อลดผลกระทบต่อการดำเนินธุรกิจและค่าครองชีพของประชาชน

อ่านข่าว:

พิษน้ำมันแพงดันเงินเฟ้อ ต.ค.พุ่ง จับตาพ.ย.ยังเป็นบวก คงเป้าทั้งปี 1.8-2.2%

"ทองคำ" ขาลง จับตาปัจจัยเสี่ยง "เลือกตั้งสหรัฐฯ" จุดชนวนสงคราม ลุ้นจ้างงานศุกร์นี้

เลือกตั้งกลางเทอมสหรัฐฯ ม.หอการค้าฯ ชี้ เปลี่ยนเกมเศรษฐกิจโลก