ถ้าแฮ็กเกอร์ควบคุมตู้แช่ได้ อุปกรณ์อะไรอีกบ้างที่อาจตกเป็นเป้าหมาย ?

วันนี้ (4 พ.ย.2569) BBC รายงาน เหตุโจมตีทางไซเบอร์ที่พุ่งเป้าไปยังระบบตู้เย็นและตู้แช่แข็งของซูเปอร์มาร์เก็ตหลายแห่งทั่วทวีปยุโรป ได้สร้างความตื่นตระหนกและจุดประเด็นความกังวลครั้งใหญ่เกี่ยวกับความปลอดภัยของเทคโนโลยีที่เชื่อมต่อกับอินเทอร์เน็ต ที่ครอบคลุมตั้งแต่อุปกรณ์อัจฉริยะภายในบ้าน เช่น ตู้เย็น ระบบทำความร้อนกลาง และเครื่องซักผ้า ไปจนถึงเครื่องจักรในโรงงานอุตสาหกรรมและยานพาหนะ

แม้ว่าการเชื่อมต่ออินเทอร์เน็ต จะช่วยอำนวยความสะดวกให้ผู้ใช้งานสามารถควบคุมอุปกรณ์ จากระยะไกลได้อย่างง่ายดาย แต่ในทางทฤษฎี อุปกรณ์ทุกชนิดที่สามารถเข้าถึงโลกออนไลน์ได้นั้น มีความเสี่ยงที่จะถูกผู้ไม่หวังดีลักลอบใช้เป็นช่องทางในการเจาะระบบ

อย่างไรก็ตาม ผู้เชี่ยวชาญยืนยันว่าเรื่องนี้ไม่ได้หมายความว่าแฮกเกอร์จะสามารถเข้าควบคุมอุปกรณ์ต่าง ๆ ได้โดยง่าย เนื่องจากแบรนด์เทคโนโลยีชั้นนำส่วนใหญ่ต่างทุ่มเททรัพยากรเพื่อสร้างระบบความปลอดภัยที่เข้มงวด

ทั้งนี้ ในอดีตเคยมีการตรวจพบช่องโหว่มาแล้ว เช่น ในปี 2558 นักวิจัยเคยสาธิตให้เห็นว่าช่องโหว่ในตู้เย็นอัจฉริยะของซัมซุงเปิดโอกาสให้สามารถดักจับข้อมูลอินเทอร์เน็ตได้

แต่สำหรับเหตุการณ์ที่เกิดกับซูเปอร์มาร์เก็ตในยุโรปครั้งนี้นั้น ยังไม่พบหลักฐานว่ามีการพุ่งเป้าโจมตีเครื่องใช้ไฟฟ้าตามบ้านเรือนประชาชนทั่วไป

Ciaran Martin อดีตประธานเจ้าหน้าที่บริหารศูนย์ความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์แห่งชาติของสหราชอาณาจักร (NCSC) ได้ออกมาแสดงความเห็นว่า บริษัทผู้ผลิตเทคโนโลยีรายใหญ่จำเป็นต้องตระหนักและดำเนินการให้มากกว่านี้

เพื่อสร้างสรรค์อุปกรณ์และผลิตภัณฑ์ที่มีความปลอดภัยสูงขึ้นตั้งแต่ขั้นตอนการผลิต พร้อมทั้งให้คำแนะนำแก่ผู้บริโภคในการปกป้องตนเอง ด้วยการหมั่นอัปเดตระบบปฏิบัติการของอุปกรณ์ให้เป็นปัจจุบันอยู่เสมอ และเปิดใช้งานระบบการยืนยันตัวตนแบบหลายปัจจัย (Multi-Factor Authentication หรือ MFA) ในทุกอุปกรณ์ที่รองรับ แม้ว่าขั้นตอนดังกล่าวอาจสร้างความยุ่งยากเล็กน้อย แต่คาดว่าจะใช้เวลาดำเนินการเพียงไม่กี่วินาทีเท่านั้น

ซึ่งในส่วนของสหราชอาณาจักร ได้มีการออกกฎหมายบังคับใช้มาตั้งแต่เดือน เม.ย.2567 กำหนดให้ผู้ผลิตอุปกรณ์อัจฉริยะสำหรับผู้บริโภคต้องปฏิบัติตามมาตรฐานความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์ขั้นต่ำ โดยเฉพาะข้อกำหนดเรื่องความปลอดภัยของรหัสผ่านและการอัปเดตระบบความปลอดภัยอย่างต่อเนื่อง

ทั้งนี้ NCSC ระบุว่ากำลังประสานงานร่วมกับพันธมิตรรอบโลกและภาคอุตสาหกรรมเพื่อทำความเข้าใจเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นในซูเปอร์มาร์เก็ตยุโรป พร้อมยืนยันว่ายังไม่พบผลกระทบที่เกิดขึ้นในสหราชอาณาจักร

แต่จากการสำรวจของนักวิจัยจาก UK Cyber Defence กลับพบข้อมูลน่ากังวลว่า มีอินเทอร์เฟซระบบทำความเย็นและระบบควบคุมอาคารของร้านค้าปลีกในอังกฤษมากกว่า 800 แห่ง ที่สามารถเข้าถึงได้ผ่านอินเทอร์เน็ตสาธารณะ ซึ่งแม้อาจไม่ได้แปลว่าถูกแฮ็กแล้ว แต่ก็ทำให้ระบบเหล่านั้นตกอยู่ในความเสี่ยงสูงหากใช้รหัสผ่านที่อ่อนแอหรือซอฟต์แวร์มีช่องโหว่

ภัยคุกคามทางไซเบอร์ที่ส่งผลกระทบต่อความมั่นคงทางอาหารไม่ใช่เรื่องใหม่ โดยก่อนหน้านี้เมื่อเดือน พ.ค.2568 ซูเปอร์มาร์เก็ตชั้นนำในอังกฤษอย่าง M&S และ Co-op เคยตกเป็นเป้าการโจมตีด้วยมัลแวร์เรียกค่าไถ่ หรือ แรนซัมแวร์ จนส่งผลกระทบต่อระบบจัดส่งสินค้าสด ทำให้ชั้นวางสินค้าในหลายสาขาทั่วประเทศว่างเปล่าติดต่อกันหลายวัน

Tom Hegel นักวิจัยจากบริษัทความมั่นคงไซเบอร์ SentinelOne ระบุว่า ผู้ค้าปลีกต้องมีความชัดเจนในเรื่องบทบาทหน้าที่ โดยต้องตอบคำถามให้ได้ว่าใครคือผู้รับผิดชอบความปลอดภัยของอุปกรณ์เหล่านั้น ไม่ใช่ดูแลแค่ว่าใครเป็นผู้ซ่อมแซมเมื่ออุปกรณ์ชำรุด

พร้อมเตือนว่าเมื่อแฮ็กเกอร์สามารถเข้าควบคุมระบบได้ ฟังก์ชันการทำงานตามปกติ เช่น ระบบละลายน้ำแข็ง ก็จะถูกเปลี่ยนให้กลายเป็นเครื่องมือในการทำลายล้างทันที การเปลี่ยนแปลงการตั้งค่าเพียงนิดเดียวสามารถทำลายสินค้าทางกายภาพมูลค่ามหาศาล ไม่ใช่แค่การรบกวนระบบคอมพิวเตอร์เท่านั้น

ขณะเดียวกัน ความเสี่ยงนี้ยังครอบคลุมถึงอุตสาหกรรมอื่น เช่น ยานพาหนะและระบบสาธารณูปโภค โดย Ken Munro ผู้เชี่ยวชาญด้านไซเบอร์ยกตัวอย่างคดีในปี 2558 ที่นักวิจัยเคยแฮ็กควบคุมรถยนต์ผ่านระบบความบันเทิงที่เชื่อมอินเทอร์เน็ต จนทำให้อุตสาหกรรมยานพาหนะต้องตื่นตัวและปิดช่องโหว่ดังกล่าว

นอกจากนี้ การเชื่อมต่อผ่านเครือข่ายมือถือยังถูกใช้ควบคุมระบบโรงไฟฟ้าและเครือข่ายประปาระยะไกล ซึ่งผู้เชี่ยวชาญกังวลว่าบริษัทสาธารณูปโภคขนาดเล็กที่มีงบประมาณจำกัดอาจยังใช้อุปกรณ์รุ่นเก่าที่มีช่องโหว่

ด้าน Olivier Daloy จาก Zscaler สรุปว่าหากปราศจากการป้องกันที่เหมาะสม โรงงานและอุปกรณ์ทุกชนิดที่เชื่อมต่ออินเทอร์เน็ต ตั้งแต่โรงงานผลิตรถยนต์ไปจนถึงโครงสร้างพื้นฐานด้านไฟฟ้าและการขนส่ง ล้วนเผชิญกับความเสี่ยงในลักษณะเดียวกันนี้ทั้งสิ้น

อ่านข่าว :

ตร.เร่งสอบเส้นเงิน ไม่ปักใจเชื่อ "บุ๋ม" ถูกสามีหลอก พบนำเงินมูลนิธิไปใช้ส่วนตัว

ฉก.ราชมนูยิงกระสุนส่องสว่างเตือนเมียนมา หลังกระสุนปะทะตกฝั่งแม่สอด

อุตุฯ เตือนฉบับ 6 ไทยตอนบนอากาศแปรปรวน ภาคใต้ฝนตกหนักถึงหนักมาก 5-9 พ.ย.69