น้ำท่วม-ปลาตาย "ขยะพิษกากสารเคมี" ไหลบ่าเมืองปราจีน

แม้ขณะนี้ สำนักงานอุตสาหกรรมจังหวัดปราจีนบุรี จะสั่งให้ปิดโรงงานอุตสาหกรรม 3 แห่ง ประกอบด้วยบริษัท เอ็มวาย เมทัล จำกัด, บริษัท จี.เค.ซี. รีไซเคิล จำกัด และบริษัท กรีน เอ็นไวรอนเม้นท์ เทคโนโลยี จำกัด ไปแล้ว โดยเฉพาะบริษัทกรีน เอ็นไวรอนเม้นท์เทคโนโลยี ฯ ซึ่งอยู่ในเขตพื้นที่ อ.ศรีมหาโพธิ ถูกระงับดำเนินการทันที หลังกรมโรงงานอุตสาหกรรม ตรวจพบว่า มีการปล่อยข้ามน้ำมันสารเคมีและไฮโดรคาร์บอนลงสู่แหล่งน้ำสาธารณะรอบชุมชน

ยังไม่ชัดเจนว่า สาเหตุที่ทำให้ปลาในกระชังตายลอยเกลื่อนแม่น้ำ ซึ่งเต็มไปด้วยคราบคล้ายน้ำมันปนเปื้อน บริเวณผิวแม่น้ำที่เปลี่ยนสีจะเกิดจากสารเคมีหลุดจากโรงงานอุตสาหกรรมใดปนเปื้อนออกมา ลงคลองลำผักชี ต.คู้ลำพัน และต.โคกปีบ อ.ศรีมโหสถ จ.ปราจีนบุรี จนส่งผลกระทบต่อชุมชนระบบนิเวศน์และสิ่งแวดล้อม ทั้งบริเวณหน้าวัดประทมบูชา สะพานข้ามแม่น้ำปราจีนบุรี และสะพานบงกช ซึ่งมีปลาตายส่งกลิ่นคละคลุ้งไปทั่ว เกิดจากภาวะขาดออกซิเจนอย่างรุนแรง อาจเกี่ยวข้องกับมวลน้ำท่วมที่พัดพาสารอินทรีย์และน้ำเน่าเสียจากพื้นที่น้ำท่วมขังลงสู่แม่น้ำ ส่งผลให้ปริมาณออกซิเจนในน้ำลดลงหรือไม่

รวมทั้งพื้นที่ ต.บ้านทาม ต.ท่าตูม ต.หาดนางแก้ว อ.ศรีมหาโพธิ และต.บ่อทอง อ.กบินทร์บุรี ซึ่งกรมควบคุมมลพิษตรวจพบว่า มีค่าออกซิเจนละลายในน้ำ (DO) ต่ำกว่า 2 มิลลิกรัมต่อลิตร ซึ่งเป็นระดับที่อาจทำให้ปลาเกิดภาวะขาดออกซิเจนอย่างรุนแรง โดยกรมโรงงานอุตสาหกรรมได้แก้ไขปัญหาเฉพาะหน้าด้วยดูดเก็บคราบน้ำมันด้วยระบบสุญญากาศ ( Vacu um) เข้าสู่ถังเก็บ เพื่อรอส่งกำจัด และฉีดพ่นสารลดแรงตึงผิวบริเวณพื้นที่ปนเปื้อนคราบน้ำมันอย่างต่อเนื่อง แต่ก็ยังไม่สามารถทำให้สถานการณ์ดีขึ้น

ขณะที่สำนักงานสิ่งแวดล้อมและควบคุมมลพิษที่ 7 (สระบุรี) ได้เปิดเผยผลตรวจวิเคราะห์จากการลงพื้นที่เก็บตัวอย่าง ด้วยเครื่องเก็บตัวอย่างน้ำแบบแนวนอน (Horizontal Water Sampler) บริเวณที่พบการกระจายตัวของคราบสีรุ้ง พื้นที่ติดกับบ่อฝังกลบกากอุตสาหกรรมต้องสงสัยว่า ในพื้นที่ ต.หัวหว้า อ.ศรีมหาโพธิ จ.ปราจีนบุรี เมื่อวันที่ 12 ต.ค.2569 ผลการตรวจสอบ ยืนยันว่า มีการปนเปื้อนสารเคมี กลุ่มปิโตรเลียมไฮโดรคาร์บอน บริเวณพื้นที่ท้ายน้ำบ่อฝังกลบกากอุตสาหกรรมในปริมาณที่สูง

ปฎิเสธไม่ได้ว่า นอกจากปัญหาน้ำท่วมขังเป็นเวลานานแล้ว ในพื้นที่แห่งนี้ มีปัญหากากของเสียจากขยะอุตสาหกรรมเกิดขึ้นจริง ข้อมูลจากสำนักงานอุตสาหกรรมจังหวัดปราจีนบุรี ระบุว่า พื้นที่โรงงานอุตสาหกรรมในจังหวัดปราจีนบุรี มีอยู่ใน 2 อำเภอ คือ กบินทร์บุรีและศรีมหาโพธิ ซึ่งเป็นพื้นที่รองรับการพัฒนาอุตสาหกรรมจากภาคเอกชน ที่เคลื่อนย้ายฐานการผลิตจากกรุงเทพฯและจังหวัดใกล้เคียงเข้ามาลงทุนตั้งโรงงาน

มีโรงงานที่ได้รับอนุญาตให้ประกอบกิจการ จำนวน 922 โรงงาน จำนวนเงินลงทุน 265,339.737 ล้านบาท คนงาน 106,555 คน มีโรงงานที่ตั้งในและนอกนิคมอุตสาหกรรม เป็นโรงงานขนาด SML แบ่งเป็น โรงงานอุตสาหกรรมขนาดเล็ก (S) จำนวน 691 โรงงาน โรงงานอุตสาหกรรมขนาดกลาง (M) จำนวน 190 โรงงานและโรงงานอุตสาหกรรมขนาดกลาง (L) จำนวน 104 โรงงาน

สำหรับ 3 โรงงานที่ทำให้เกิดปัญหา ทั้งบริษัท เอ็มวาย เมทัล จำกัด ต.กรอกสมบูรณ์ อ.ศรีมหาโพธิ ปัจจุบันได้ถูกสั่งปิดไปแล้ว โดยเจ้าหน้าที่กรมโรงงานอุตสาหกรรม ได้ผูกมัดและประทับตราเครื่องจักรภายในอาคารโรงงาน จำนวน 8 โรงงาน ต่อเนื่องจากวันที่ 14 ต.ค.2569 ตามคำสั่งให้หยุดประกอบกิจการ

บริษัทดังกล่าว ประกอบกิจการนำอุปกรณ์ไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์ และชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์มาผ่านกรรม วิธีถอดแยก บดย่อย และหลอมหล่อ เพื่อนำโลหะกลับมาใช้ประโยชน์ใหม่ พบการกระทำความผิดโดยลักลอบขยายกำลังแรงม้าเครื่องจักรโดยไม่ได้รับอนุญาต มีการติดตั้งเครื่องจักรเพื่อประกอบกิจการบดย่อย ร่อนแยก และหลอมหล่อโลหะจากชิ้น ส่วนอุปกรณ์ไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์ในอาคารหลายหลังในพื้นที่บริเวณดังกล่าว และเคยถูกกรมโรงงานสั่งให้ปรับปรุงแล้วในเดือนก.ค.แต่ยังมีการฝ่าฝืน

ผลจากการเข้าตรวจสอบของเจ้าหน้าที่กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม กรมป่าไม้ พบว่า โรงงานแห่งนี้มีการบุกรุกพื้นที่สร้างกลุ่มโครงสร้างอาคารโรงงานจำนวน 12 โรงในเขตพื้นที่ป่าสงวนแห่งชาติป่าแควระบม-สียัด พื้นที่หมู่ 7 ตำบลเกาะสมบูรณ์ อ.ศรีมหาโพธิ อีกด้วย โดยโรงงานดังกล่าวได้ มีการอ้างสิทธิครอบครองที่ดิน

และมีการนำเอกสารสิทธิ์ นส. 3 ก.จำนวน 3 ฉบับ เนื้อที่ 77 ไร่ มาใช้ในการกล่าวอ้างสิทธิเพื่อการครอบครองพื้นที่ ทาง จ.ปราจีนบุรีจึงมีคำสั่งตั้งคณะกรรมการตรวจสอบข้อเท็จจริง หากตรวจสอบพบว่า พื้นที่ดังกล่าวมีการก่อสร้างอาคารทับซ้อนกับเขตป่าสงวนแห่งชาติแควระบม-สียัด จริง หรือมีการออกเอกสารโดยไม่ชอบตามกฎหมายก็จะดำเนินการเพิกถอนต่อไป

เช่นเดียวกับบริษัท จี.เค.ซี. รีไซเคิล จำกัด สาขากบินทร์บุรี ต.บ่อทอง อ.กบินทร์บุรี จำนวน 1 โรงงาน และบริษัท กรีน เอ็นไวรอนเม้นท์ เทคโนโลยี จำกัด ต.หัวหว้า อ.ศรีมหาโพธิ โรงงานลำดับที่ 105 จำนวน 1 โรงงาน ที่ถูกสั่งปิดไปแล้วเมื่อวันที่ 15 ต.ค.2569

ข้อมูลจากกรมโรงงานอุตสาหกรรม ระบุว่า ปัจจุบัน ประเทศไทยมีการนำเข้าเศษโลหะจากต่างประเทศเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง โดยข้อมูลในปี 2568 ระบุว่า มีการนำเข้าเศษเหล็กสูงถึง 2.03 ล้านตัน เศษอลูมิเนียม 674,438 ตัน และเศษทองแดง 48,319 ตัน

นายพลพีร์ สุวรรณฉวี รมช.มหาดไทย กล่าวว่า จากการตรวจสอบเบื้องต้นโรงงานที่เป็นต้นตอขยะพิษ ส่วนใหญ่เป็นของทุนจีน บางกลุ่มซึ่งใช้คนไทยเป็นนอมินี ถือหุ้น เป็นกรรมการแทน ผลกระทบน้ำมันเครื่องที่ลอยระหว่างน้ำท่วม พบว่าบริษัทต้นตอเคยจดทะเบียนไว้ 5 ล้านบาท แต่ปัจจุบันเพิ่มทุนจดทะเบียนไว้จำนวน 100 ล้านบาท

ส่วน อีกบริษัทมีทุนจดทะเบียน 3 ล้านบาท ต่อมาขยายทุนจดทะเบียนเป็น 300 ล้านบาท และบริษัทหนึ่งที่อาจเข้าข่ายบุกรุกพื้นที่ป่าสงวนฯ ได้สั่งให้กรมที่ดินตรวจสอบฉโนดที่ดินที่เกี่ยวข้องและ นส.3ก.แล้ว

“เชื่อว่า มีบริษัทลงทุนใช้เงินอำพรางจากต่างประเทศ นอกจากนี้​บริษัทซึ่งมีชาวต่างชาติเป็นผู้ถือหุ้น ชาวสิงคโปร์ มาเลเซียและญี่ปุ่น สิ่งที่พบมากกว่าคือ 2 นามสกุลถือหุ้นบริษัทไขว้ไปมา แต่ทั้งสองบริษัทใช้สำนักงานบัญชีและผู้ตรวจบัญชีเป็นคนเดียวกันต้องตรวจสอบเส้นทางการเงินว่าเข้ามาอย่างไร ผลประกอบการที่ได้กำไรไปที่ไหน”

สำหรับกลุ่มนิติบุคคลที่กรมการปกครองได้สอบขยายผลพบว่า มี 4 บริษัท ปิดไปแล้ว 3 อยู่ใน ส่วนที่เหลืออยู่ระหว่างการพิจารณาว่าจะสั่งปิดหรือไม่ ข้อมูลจากการตรวจสอบพบว่า ในพื้นที่จ.ปราจีนบุรี มีโรงงานที่ทำธุรกิจที่มีลักษณะคล้ายคลึงกันจำนวน 86 บริษัท และยังพบว่า 11 บริษัทในจำนวน 86 บริษัท มีผู้ถือหุ้นเป็นชาวต่างชาติมากกว่า

รมช.มหาดไทย กล่าวอีกว่า ขณะนี้อยู่ระหว่างการตรวจสอบข้อมูลกับ BOI ว่าได้สิทธิพิเศษ ในการลงทุนกับ BOI หรือไม่ หากไม่ได้สิทธิพิเศษถือว่าเป็นบริษัทที่ผิดกฎหมาย ทั้ง 4 บริษัท อย่างไรก็ตาม หลังจากนี้จะตรวจสอบทั้ง 86 บริษัทว่า ประกอบกิจการใดบ้าง เชนจดทะเบียนเป็นบริษัทรีไซเคิล บริษัทกำจัดขยะ ผลิตภัณฑ์เคมีอื่น ๆ หรือประเภทธุรกิจ ชุบเชื่อมผิวโละหะ หรือชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์ ที่ต้องตรวจสอบเพราะเกรงว่าเป็นธุรกิจที่ส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมหรือไม่”

จากการตรวจสอบผู้ถือหุ้นของนิติบุคคล พบกว่า 35 นิติบุคคลมีพฤติกรรมที่สุ่มเสี่ยงและเข้าข่ายใช้คนไทยเป็นผู้ถือหุ้น หรือเป็น “นอมินี” ใน จ.ปราจีนบุรี จึงมอบหมายให้ กรมการปกครอง กรมที่ดิน พาณิชย์จังหวัด และตำรวจภูธรภาค 2 ดำเนินการขยายผล เพื่อให้ได้ข้อสรุปภายในสัปดาห์หน้า

ส่วนต้นตอของขยะสารพิษที่พบในพื้นที่นั้น พลพีร์ บอกว่า เกือบ 100% น่าจะเป็นขยะนำเข้าจากต่างประเทศ ซึ่งอาจเกิดจาก ช่องโหว่ในกระบวนการสำแดงสินค้า (Declare) ที่ท่าเรือ ขณะนี้อยู่ระหว่างประสานกระทรวงการคลังเพื่อตรวจสอบกระบวนการนำเข้าตู้คอนเทนเนอร์อย่างละเอียด ทั้งรูปแบบการสำแดงสินค้าและขั้นตอนการตรวจปล่อยตู้ ซึ่งไม่ควรหยุดอยู่เพียงแค่การชั่งน้ำหนักเท่านั้น แต่ต้องมีการเปิดตรวจสอบวัตถุที่อยู่ภายในอย่างเข้มงวดด้วย

น้ำท่วมครั้งนี้ ชาวบ้าน 7 อำเภอในเมืองปราจีนบุรี ล้วนประสบชะตากรรมไม่ต่างกัน นอกจากต้องทนปัญหาน้ำท่วมขัง และสารเคมีปนเปื้อนจากขยะอิเล็กทรอนิกส์ที่ถูกลักลอบปะปนเข้ามาเก็บในโรงงานแล้ว ไหลบ่ามารวมกัน สร้างความเสียหายต่อระบบนิเวศน์และชุมชน

และตอที่ผุดขึ้นมา อาจเป็น “อานิสงค์” ให้ไทยจึงต้องยกระดับการควบคุมเศษโลหะนำเข้ามา เพื่อกำหนดมาตรการและหลักเกณฑ์การตรวจสอบ ควบคุมเศษโลหะนำเข้า ให้เป็นมาตรฐานเดียวกัน ในการป้องกันปัญหาที่จะเกิดขึ้นในระยาวต่อทุกแม่น้ำในประเทศไทย

อ่านข่าว :

"กรมประมง" ชี้ปลานิลน็อคน้ำตายคลอง 2 ปทุมธานี เหตุน้ำหลากชะล้างของเสีย ออกซิเจนในน้ำต่ำ

ตรวจสอบคุณภาพน้ำดิบ จ.ปราจีนบุรี หลังน้ำท่วม

กรมชลฯ เร่งสูบ-ระบายน้ำปากคลองรังสิต ใช้น้ำดีไล่น้ำเสีย