เนื่องในเทศกาลเดือนไพรด์ คุยกับนักกฎหมายผลักดันทำให้กฎหมาย “คุกคามทางเพศ” ครอบคลุมถึงกลุ่มผู้มีความหลากหลายทางเพศ (LGBTQIAN+) โดยเฉพาะการรับรองเพิ่มเติมที่ครอบคลุมไปถึง ‘อวัยวะเพศที่มาจากการผ่าตัดแปลงเพศ’ เป็นก้าวสำคัญระหว่างที่กฎหมายรับรองเพศสภาพยังไม่เกิดขึ้น
เหตุใดการแก้ไขเพื่อปรับปรุงกฎหมายให้ครอบคลุมถึงกลุ่มผู้มีความหลากหลายทางเพศจึงมีความสำคัญ พูดคุยกับธารารัตน์ ปัญญา ทนายความและผู้ก่อตั้ง Feminist Legal Support (FLS)
ธารารัตน์ ปัญญา ทนายความและผู้ก่อตั้ง Feminist Legal Support (FLS)
ธารารัตน์เล่าว่า ความพิเศษของกฎหมายการคุกคามทางเพศ คือมีการแก้ไขนิยามการข่มขืนกระทำชำเราที่ครอบคลุมถึง “อวัยวะเพศที่มาจากการผ่าตัดแปลงเพศ” ด้วยเช่นกัน
สิ่งที่สังคมต้องรู้ เมื่อ "คุกคามทางเพศ" ครอบคลุม "อวัยวะเพศผ่าตัดแปลงเพศ"
พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา (ฉบับที่ 30) พ.ศ. 2568 ซึ่งมีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันที่ 30 ธันวาคม 2568 เป็นต้นมา ได้มีการขยายนิยาม "กระทำชำเรา" ครอบคลุมอวัยวะเพศที่รวมถึงอวัยวะเพศจากการผ่าตัด และแก้ไขเพิ่มเติมความผิด "การคุกคามทางเพศ" ธารารัตน์ ชี้ว่า “ตัวกฎหมายการคุกคามทางเพศครอบคลุมคนทุกเพศ ไม่ว่าจะเป็นเพศใดก็ตาม”
ไม่ว่าเพศใด รวมไปถึงกรณีคุกคามบนพื้นที่ออนไลน์ กรณีตัวอย่างโด่งดัง เคสดาราชายโดม ปกรณ์ ลัม ที่ถูกแจ้งข้อกล่าวหาการคอมเมนต์คุกคาม จินนี่ ยศสุดา ลูกสาวสุดารัตน์ เกยุราพันธ์ บนช่องทางเฟซบุ๊ก ประเดิมการรับรองนิยามคุกคามทางเพศฉบับนี้ เข้าข่ายมีพฤติกรรมส่อไปในทางเพศ ซึ่งเรื่องนี้ไม่เพียงแค่เกิดขึ้นในพื้นที่จริง แต่ครอบคลุมถึงพื้นที่ออนไลน์ด้วย
ในอดีตการคุกคามทางเพศ กรณีผู้ถูกคุกคามมีเพศกำเนิดชาย หรือมีอัตลักษณ์ทางเพศหลากหลาย ถูกตีความเป็นเรื่องไม่เสียหาย ทำให้ผู้ที่ถูกคุกคามรู้สึกอับอาย ไม่กล้าส่งเสียง เพราะจะดูอ่อนแอ
“ที่ผ่านมาแม้การคุกคามทางเพศจะเกิดขึ้นกับผู้มีอัตลักษณ์ทางเพศที่หลากหลาย แต่ข้อจำกัดวิธีคิดบทบาททางเพศทำให้ไม่กล้าออกมาพูดหรือเข้าสู่กระบวนการยุติธรรม” ธารารัตน์ กล่าว
เมื่อถามถึงความครอบคลุมของกฎหมายต่อ "ครอบครัวคู่รักสมรสเท่าเทียม" ในร่างพระราชบัญญัติคุ้มครองผู้ถูกกระทำด้วยความรุนแรงในครอบครัวธารารัตน์ กล่าวในฐานะตัวแทนเครือข่ายที่ผลักดันว่า "ร่างของภาคประชาชนมีความครอบคลุมตอบสนองต่อความต้องการของผู้เสียหาย ทั้งคู่รัก คนที่อยู่กินกันฉันคู่รัก อดีตคู่รัก ทั้งคู่รักต่างเพศและคู่รักเพศเดียวกัน"
การผลักดันกฎหมายคุกคามทางเพศที่ครอบคลุมผู้มีความหลากหลายทางเพศ เป็นการส่งเสริมความเท่าเทียมทางเพศให้เกิดขึ้นจริง แต่อีกด้านหนึ่ง การผลักดันกฎหมายของเครือข่ายเพื่อกะเทยเพื่อสิทธิมนุษยชน (Thai TGA) กับ “ร่างพระราชบัญญัติรับรองอัตลักษณ์ทางเพศสภาพ” ที่มีการขับเคลื่อนมายาวนาน ยังคงห่างไกลความต้องการ
เพราะล่าสุดเมื่อวันที่ 18 พ.ค.2569 ที่ผ่านมา เครือข่ายได้ยื่นหนังสือยืนยันร่างพระราชบัญญัติฯ ต่อประธานสภาผู้แทนราษฎร เพื่อขอให้มีการหยิบยกร่างมาพิจารณาใหม่ในสภาอีกครั้ง หลังจากโดนปักตกไปในวาระที่ 1
รตี แต้สมบัติ ผู้อำนวยการ Thai TGA ชี้ว่า การขาด "กฎหมายรับรองเพศสภาพ" ส่งผลต่อการกีดกันการเข้าถึงสิทธิและสวัสดิการตามเพศสภาพ ซึ่งถูกกำหนดโดยคำนำหน้านาม
สิ่งที่สังคมต้องรู้ เมื่อ "คุกคามทางเพศ" ครอบคลุม "อวัยวะเพศผ่าตัดแปลงเพศ"
“การที่ประเทศต้องการไปสู่ world pride 2030 เพื่อรองรับนักท่องเที่ยวจำนวนมาก ซึ่งอาจมาจากประเทศที่มีความก้าวหน้าในการเปลี่ยนคำนำหน้านามแล้ว” ผู้อำนวยการ Thai TGA กล่าว
เมื่อไม่มีหน่วยงานใดที่เกี่ยวข้องจัดทำฐานข้อมูลเพศสภาพทางประชากรมาก่อน จึงทำให้การผลักดันกฎหมายรับรองเพศสภาพเป็นไปอย่างเชื่องช้า ไม่เท่าทันสภาพสังคมที่เปลี่ยนแปลง เพราะสังคมยังขาดความเข้าใจต่อกลุ่มคนเพศหลากหลาย
รตี แต้สมบัติ ผู้อำนวยการ Thai TGA
การผลักดันกฎหมายการคุกคามทางเพศครอบคลุมกลุ่มคนทุกเพศสภาพ อาจเป็นเพียงก้าวเล็ก ๆ ก้าวหนึ่ง เพื่อปกป้องศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ แต่หากเป็นการสร้างความเท่าเทียมอย่างแท้จริง ปลายทางจึงเป็นกฎหมายรับรองเพศสภาพที่ชุมชน LGBTQ+ รอคอย เพื่อให้อัตลักษณ์ตัวตนถูกรับรองสิทธิทางกฎหมายอย่างแท้จริง
รายงาน: ธารารัตน์ วิจาราณ์ นักศึกษาฝึกงาน โต๊ะข่าวสังคมและสถานการณ์ทั่วไป ไทยพีบีเอส
อ่านข่าว :
“บอลโลก” คึกคักเงินสะพัด 6.8 หมื่นล้าน คนไทยยังหวังได้ดูบอลโลกผ่านฟรีทีวี
