วันนี้ (15 พ.ค.2569) ผู้สื่อข่าวรายงานว่า ที่ประชุมร่วมกันของรัฐสภา ที่มีนายโสภณ ซารัมย์ ประธานรัฐสภา ทำหน้าที่ประธานการประชุม ลงมติให้ความเห็นชอบให้พิจารณาร่างพระราชบัญญัติที่รัฐสภา ยังมิได้ให้ความเห็นชอบ และยังดำเนินการไม่แล้วเสร็จ ตามมาตรา 147 วรรคสอง ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย (คณะรัฐมนตรี เป็นผู้เสนอ) จำนวน 34 ฉบับ ด้วยคะแนนเสียง เห็นด้วย 611 เสียง ไม่เห็นด้วย 3 เสียง งดออกเสียง 1 เสียง
สำหรับร่างกฎหมาย 34 ฉบับ อาทิ ร่างกฎหมายเสริมสร้างสังคมสันติสุข, ร่างกฎหมายอากาศสะอาด, ร่างกฎหมายอำนวยความสะดวกในการพิจารณาอนุญาตและการให้บริการแก่ประชาชน, ร่างกฎหมายว่าด้วยการเวนคืนและการได้มาซึ่งอสังหาริมทรัพย์, ร่างกฎหมายล้มละลาย และร่างกฎหมายธรรมนูญศาลทหาร เป็นต้น
ชัชวาลย์ ทองดีเลิศ ประธานสภาลมหายใจเชียงใหม่
ความจำเป็น "กฎหมายอากาศสะอาด"
นายชัชวาลย์ ทองดีเลิศ ประธานสภาลมหายใจเชียงใหม่ เปิดเผยกับไทยพีบีเอสภาคเหนือ หลังร่าง พ.ร.บ.อากาศสะอาด ที่จะกลับเข้าสู่การพิจารณาอีกครั้ง สิ่งสำคัญสุดต้องรักษาหลักการไว้ คือ สิทธิอากาศ คือ สิทธิมีอากาศสะอาดเป็นสิทธิประชาชน เมื่อกำหนดให้เป็นสิทธิประชาชนรัฐบาลมีหน้าที่ทำให้ประชาชนมีอากาศสะอาดสำหรับหายใจ อีกด้านทำให้ประชาชนเข้ามามีส่วนรับรู้ข้อมูล เรื่องราว การแก้ไขปัญหาทำให้เกิดการมีส่วนร่วม
นายชัชวาลย์ กล่าวอีกว่า หลักการอีกประการที่สำคัญ คือ ผู้สร้างมลพิษต้องรับผิดชอบ อยากเห็นความเป็นธรรมด้านสิ่งแวดล้อม ควบคู่กันไปด้วย เช่น กลุ่มบริษัทหรือผู้ทำให้เกิดมลภาวะทั้งหลาย ที่เคยได้กำไร โดยสร้างผลกระทบต่อสุขภาพของประชาชน ควรจะต้องมารับผิดชอบทางสังคมมากขึ้น
นี่คือกติกาใหม่ สังคมจะต้องวางกติกา เพื่อให้สังคมอยู่ร่วมกันได้อย่างมีความสุขทุกฝ่าย
มาตรการที่จะนำมาใช้มี 2 แบบ คือ กฎหมาย คือการลงโทษ การปรับ จำคุก อีกแบบคือมาตรการทางเศรษฐศาสตร์เพื่อให้เกิดการปรับเปลี่ยนจากการผลิตที่ก่อให้เกิดฝุ่นควันจำนวนมาก สู่การผลิตที่เกิดฝุ่นควันน้อย เช่น การผลิตภาคอุตสาหกรรม ภาคเกษตร ซึ่งกระบวนการทางกฎหมายและเศรษฐศาสตร์เพื่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลงที่ผ่านมาใช้มาตรการเดียว คือ มาตรการทางกฎหมาย
นายชัชวาลย์ กล่าวอีกว่า มาตรการสำคัญคือ คณะกรรมการระดับต่าง ๆ เช่น คณะกรรมการระดับชาติ คณะกรรมการระดับจังหวัด คณะกรรมการวิชาการ ที่ผ่านมามีกลไกต่าง ๆ มีลักษณะเฉพาะกิจมากเกินไป ในร่าง พ.ร.บ.อากาศสะอาด ค่อนข้างมีความยั่งยืนมีความชัดเจน
คณะกรรมการระดับจังหวัด มีความสำคัญมาก ซึ่งเป็นกลไกการมีส่วนร่วม หรือ การบูรณาการของทุกส่วนในจังหวัด เช่น การกำหนดคุณภาพอากาศ การบริหารจัดการแหล่งกำเนิด อุตสาหกรรม รถยนต์ ป่า เกษตร ทั้งหมดคือกลไกที่วางแผนแก้ปัญหาทุกแหล่งกำเนิดเชิงระบบ เน้นการป้องกันเป็นแผนที่มีความต่อเนื่อง เตรียมความพร้อมทุกภาคส่วน ชุมชน องค์การปกครองส่วนท้องถิ่น เจ้าหน้าที่ระดับปฏิบัติการต่าง ๆ จะต้องมีแผนเหล่านี้ สอดคล้องกับบริบทพื้นที่ของแต่ละจังหวัด เช่น กทม. จะเป็นอีกแบบ เชียงใหม่ หรือแต่ละจังหวัดจะมีแผนของตัวเอง
ส่วนกลไกอื่น ๆ จะมีกลไกโครงสร้างคณะกรรมการระดับชาติ เรียกว่า คณะกรรมการระดับนโยบาย และมีกรรมการกำกับการปฏิบัติ ให้เกิดนโยบายสู่การปฏิบัติได้จริง และคณะกรรมการวิชาการ เพราะปัญหาฝุ่นควันมีผู้เกี่ยวข้องหลายฝ่าย มีความเหลื่อมล้ำตั้งแต่ คนรวยที่สุดของประเทศ กับคนจนที่สุดอยู่ในป่า อยู่ในสมการเดียวกัน มุมมองฝั่งอุตสาหกรรมมองอีกแบบหนึ่ง มุมมองของชาวบ้านมองอีกแบบหนึ่ง มุมมองของรัฐมองอีกแบบหนึ่ง
จึงจำเป็นต้องมีข้อมูลและวิชาการที่ชัดเจน และเป็นที่ยอมรับของทุกฝ่าย ต้องแก้ปัญหาด้วยข้อมูลและวิจัย ไม่ใช่เอาผลประโยชน์กลุ่มใดกลุ่มหนึ่ง ที่มีลักษณะผลประโยชน์ทับซ้อนในปัจจุบัน ต้องสร้างความเป็นธรรมในข้อมูลถูกต้องและรอบด้าน รวมถึงต้องมีกองทุนรองรับและสนับสนุนการดำเนินงานด้านองค์ความรู้ กองทุนเข้ามาเกี่ยวข้อง
นายชัชวาลย์ กล่าวว่า ร่าง พ.ร.บ.อากาศสะอาด คือ กฎหมายเชิงรุกที่จะแก้ปัญหาโครงสร้างเชิงระบบมองแบบภาพรวมการแก้ปัญหาทุกแหล่งกำเนิดจึงมีกลไกมาตรการต่าง ๆ ที่เป็นเขี้ยวเล็บให้เกิดการแก้ปัญหาได้
เรากังวลมาตรการจะถูกลดทอนในระหว่างทาง ภาคประชาชนเคยมีประสบการณ์หลายครั้ง เริ่มจากสิ่งที่ดี เมื่อกฎหมายออกมาเป็นเสือกระดาษ หากไม่ได้มีมาตรการแก้ปัญหาถ้าไม่มีมาตรการแก้ปัญหาได้จริง ปัญหาจะเหมือนเดิมที่ผ่านมา
นายชัชวาลย์ ระบุว่า ภาคประชาชนยังคงเฝ้าติดตาม ประเด็นสาระสำคัญของร่างดังกล่าว โดยเฉพาะหลักการ ผู้สร้างมลพิษต้องรับผิดชอบ เพื่อความเป็นธรรมต่อสิ่งแวดล้อม ซึ่งคาดว่าภาคอุตสาหกรรมอาจจะขอแก้ไขในประเด็นนี้ อยากให้คณะกรรมาธิการฯ คำนึงถึงประโยชน์ด้านสุขภาพและสิ่งแวดล้อมเป็นสำคัญ
อ่านข่าว :
สภาฯ ถกร่างกฎหมายค้างท่อ 34 ฉบับ "ณัฐพงษ์" จี้รัฐบาลตอบปัดตกร่างแก้ รธน.