ตรวจสอบแล้ว: ภาพปราสาทอ้างเป็น ‘ภูมะเขือ’ ศรีสะเกษ แท้จริงสร้างจาก AI

Thai PBS Verify ตรวจภาพมีลักษณะเป็นปราสาทตั้งอยู่บนผา พร้อมกล่าวถึงว่าเป็นภูมะเขือที่จังหวัดศรีสะเกษ ซึ่งเป็นข้อมูลเท็จที่บิดเบือนเพราะจากการตรวจสอบภาพ พบว่าเป็นภาพที่สร้าง AI
Thai PBS Verify พบแหล่งที่มาข่าวปลอมจาก : Facebook
เฟซบุ๊กชื่อบัญชี ออมสินฟาร์ม โพสต์ภาพมีลักษณะเป็นปราสาทตั้งอยู่บนหน้าผา พร้อมข้อความกล่าวว่าภูมะเขือ
Thai PBS Verify พบโพสต์ในเฟซบุ๊กชื่อบัญชี ออมสินฟาร์ม โพสต์ภาพมีลักษณะเป็นปราสาทตั้งอยู่บนหน้าผา พร้อมข้อความระบุว่า “ที่นี่ภูมะเขือ สถานที่ที่เหล่านางฟ้าและคุรุเทวดาตลอดทั้งบรรพบุรุษวีรชนผู้กล้ารักษาไว้ให้กับเราคนไทยทุกคนครับ” ซึ่งมีการแสดงความรู้สึก 576 ครั้ง แสดงความคิดเห็น 400 ครั้ง และมีการแชร์ 13 ครั้ง
ทั้งนี้ยังพบว่าในช่วง 2 สัปดาห์ที่ผ่านมา มีการแชร์ภาพประเด็นนี้กว่า 60 บัญชี จากช่องทาง Facebook, Instargram, TIKTOK และ YouTube
การตรวจสอบด้วยเครื่องมือตรวจสอบภาพ
ช่วง 2 สัปดาห์ที่ผ่านมา ในโซเชียลมีเดียมีการแชร์ภาพภูมะเขือ มีลักษณะเป็นปราสาท อยู่บนพื้นที่ พร้อมข้อความ เป็นสถานที่เทวดาและนางฟ้า รวมถึงวีรบุรุษของคนไทยรักษาไว้ให้คนไทย เมื่อนำภาพดังกล่าวไปตรวจสอบผ่าน Google Lens พบว่าภาพดังกล่าวมีการแชร์ในไปในช่องทางโซเชียลมีเดียในลักษณะดียวกันจำนวนมาก จึงได้ทำการตรวจสอบภาพผ่านเว็บไซต์ wasitai พบว่าเป็นภาพที่สร้างจาก AI

นอกจากนีัยังได้ตรวจสอบผ่าน Google Earth เพื่อทำการยืนยันว่าพื้นที่ดังกล่าวมีลักษณะเป็นอย่างไร พบภูมะเขือเป็นพื้นที่ป่า ไม่ได้มีลักษณะเป็นปราสาทตามโพสต์ดังกล่าว
พื้นที่ภูเขามะเขือใน Google Earth มีลักษณะเป็นป่า
พ.อ.ริชฌา สุขสุวานนท์ รองโฆษกกองทัพบก
ขณะเดียวกัน Thai PBS Verify สอบถามไปยัง พ.อ. ริชฌา สุขสุวานนท์ รองโฆษกกองทัพบก ยืนยันว่า ในพื้นที่ภูมะเขือไม่มีปราสาท เหมือนกับภาพที่มีการนำมากล่าวอ้างแต่อย่างใด
อย่างไรก็ตาม เมื่อวันที่ 12 ส.ค. 68 เฟซบุ๊ก Wanchana Sawasdee หรือ พลตรี วันชนะ สวัสดี รองโฆษกกองบัญชาการกองทัพไทย ผู้อำนวยการสำนักงานประสานภารกิจด้านความมั่นคงกับกองอำนวยการรักษาความมั่นคงภายในราชอาณาจักร กรมยุทธการทหาร กองบัญชาการกองทัพไทย ได้โพสต์คลิปเกี่ยวกับภูมะเขือ ที่ไทยสามารถสถาปนาความมั่นคงด้วยการปังธงประเทศไทยในพื้นที่ได้แล้ว ก็เป็นสิ่งที่ยืนยันว่าไม่มีปราสาทตามโพสต์เช่นกัน
เฟซบุ๊ก Wanchana Sawasdee หรือ พลตรี วันชนะ สวัสดี รองโฆษกกองบัญชาการกองทัพไทย ผู้อำนวยการสำนักงานประสานภารกิจด้านความมั่นคงกับกองอำนวยการรักษาความมั่นคงภายในราชอาณาจักร กรมยุทธการทหาร กองบัญชาการกองทัพไทย ได้โพสต์คลิปเกี่ยวกับภูมะเขือ
คลิปจากเฟซบุ๊ก Wanchana Sawasdee โพสต์คลิปเกี่ยวกับภูมะเขือ
กระบวนการตรวจสอบ
- ตรวจสอบผ่านเครื่องมือตรวจสอบภาพเว็บไซต์ wasitai พบว่าเป็นภาพ AI
- ตรวจสอบด้วยเครื่องมือ Google Earth พบภูมะเขือไม่ได้เป็นพื้นที่ตามที่มีการแชร์
- ตรวจสอบจากแหล่งอ้างอิง จากการสัมภาษณ์โฆษกกองทัพไทย ยืนยันว่าพื้นที่ภูมะเขือ ไม่มีปราสาทที่มีการแชร์ในโซเชียล
ผลกระทบข้อมูลเท็จ
- ทำให้เกิดความเข้าใจผิดด้านภูมิศาสตร์และประวัติศาสตร์
ผู้ที่เห็นโพสต์อาจเชื่อว่าปราสาทนครวัดตั้งอยู่ในจังหวัดศรีสะเกษของประเทศไทย ทั้งที่ความจริงอยู่ในประเทศกัมพูชา ซึ่งเป็นการบิดเบือนข้อเท็จจริงด้านสถานที่และมรดกทางวัฒนธรรม
2. สร้างความสับสนแก่สาธารณชน
หากไม่ได้ตรวจสอบข้อมูล อาจนำข้อมูลผิดไปเผยแพร่ต่อ ทำให้ข่าวลวงขยายวงกว้าง ลดความน่าเชื่อถือของแหล่งข้อมูลและสื่อสังคมออนไลน์
3. บั่นทอนความเข้าใจเชิงวัฒนธรรม
ทำให้เกิดการบิดเบือนเกี่ยวกับเอกลักษณ์และมรดกทางวัฒนธรรมของภูมิภาค
คอมเมนต์คนชื่นชมปราสาทบนภูมะเขือ
ข้อแนะนำเมื่อได้ข้อมูลเท็จนี้ ?
- อย่าแชร์ทันที
หลีกเลี่ยงการกดแชร์หรือส่งต่อข้อมูลก่อนตรวจสอบ เพื่อป้องกันการกระจายข่าวลวง
2. ตรวจสอบแหล่งที่มา
ตรวจสอบว่ามีการระบุผู้ให้ข้อมูล แหล่งข่าว ค้นหาข้อมูลประกอบจากหลายแหล่ง หรือหลักฐานประกอบอย่างชัดเจนหรือไม่ รวมทั้งตรวจสอบข้อมูลจากหน่วยงานราชการ เพื่อยืนยันว่าข้อมูลถูกต้องหรือไม่
- สังเกตรายละเอียดในภาพ/ข้อความ
เช่น ภูมิทัศน์ สัญลักษณ์ ตัวอักษร หรือภาษาในภาพ ว่าตรงกับสถานที่หรือเหตุการณ์ที่กล่าวอ้างหรือไม่









