โพสต์อ้างข่าวปลอม ตำรวจยศสูงไหว้นักการเมือง ชี้เป็นภาพ AI ตรวจสอบพบเป็นภาพจริง ปี 61

Thai PBS Verify พบแหล่งที่มาของข่าวปลอมจาก: Facebook

ภาพเพจ Anti FakeNews อ้างภาพ “ตำรวจยศสูงยกมือไหว้นักการเมืองชื่อดัง” เป็นภาพ AI

Thai PBS Verify พบบัญชีเฟซบุ๊ก  Anti-Fake News Center Thailand หรือศูนย์ต่อต้านข่าวปลอม ประเทศไทย  DE  โพสต์ภาพและข้อความ ระบุว่า 

“เช็กแล้ว แชร์เลย

เหตุการณ์ตำรวจยศสูง ยกมือไหว้นักการเมืองชื่อดัง

ข่าวปลอม ยืนยันโดย : สำนักงานตำรวจแห่งชาติ

จากกรณีมีการแชร์ภาพ “ชายบุคคลหนึ่งแต่งกายคล้ายเจ้าหน้าที่ตำรวจยศสูง กำลังยกมือไหว้แบบนอบน้อมนักการเมืองชื่อดัง” ผลการตรวจสอบพบว่า เป็นภาพที่ถูกสร้างด้วยเทคโนโลยี AI

จากการพิจารณารูปภาพแล้ว สังเกตเห็นได้ว่า ตัวหนังสือที่อยู่บนเสื้อบอล มีความผิดแปลกไปจากเดิม ไม่ได้เขียนด้วยภาษาไทย หรือภาษาใด ๆ ที่มี นอกจากนี้เครื่องหมายต่าง ๆ ที่ติดอยู่บนชุดเจ้าหน้าที่ตำรวจ ไม่มีรายละเอียดที่ชัดเจน ซึ่งเป็นลักษณะของการสร้างรูปด้วย AI นั่นเอง

แยกได้ ไหวตัวทัน

#ข่าวปลอม #ศูนย์ต่อต้านข่าวปลอม #AntiFakeNewsCenter #AFNCThailand #ข่าวสาร #ตำรวจ #AI #นักการเมือง”

ซึ่งโพสต์ดังกล่าวมีการแสดงความรู้สึก 22 ครั้ง ถูกเผยแพร่เมื่อวันที่ 3 ส.ค. 69

ภาพตำรวจไหว้ “เนวิน” เป็นภาพที่เกิดขึ้นจริงหรือไม่ ? 

Thai PBS Verify ใช้การค้นหาภาพย้อนกลับจาก Google Lens จนไปเจอโพสต์ในเฟซบุ๊กของผู้ใช้เฟซบุ๊กชื่อ Jim Bandon แชร์ภาพตำรวจกำลังยกมือไหว้ นายเนวิน ชิดชอบ พร้อมข้อความระบุว่า 

“ เครื่องแบบราคาแพงด้วยเกียรติยศและศักดิ์ศรี 

…แต่หัวใจติดป้าย “VIP Only”

โพสต์ดังกล่าวถูกแชร์เมื่อวันที่ 2 ส.ค. 69 ที่ผ่านมา

ภาพเฟซบุ๊กแชร์ภาพตำรวจยกมือไหว้นายเนวิน ชิดชอบ

Thai PBS Verify นำภาพในโพสต์ดังกล่าวไปตรวจสอบด้วยเครื่องมือตรวจสอบภาพ AI เช่น Hive moderation และ Deepfakecheck พบว่า ภาพดังกล่าวไม่แสดงผลว่าถูกสร้างจาก AI แต่อย่างใด 

ผลการตรวจสอบจากเว็บไซต์ Hive moderation

ผลการตรวจสอบจากเว็บไซต์ deepfakecheck

ต่อมา Thai PBS Verify นำภาพดังกล่าวไปค้นหาด้วย Google Lens พบว่าภาพไปตรงกับข่าว “เนวิน”ควง นายห้างใหญ่ ขี่บิ๊กไบค์ สักการะศาลหลักเมืองนครศรีฯ แนะผลิตไบโอดีเซล แก้ปาล์มราคาดิ่ง ที่ถูกเผยแพร่บนเว็บไซต์ของสำนักข่าวมติชน เมื่อวันที่ 30 ต.ค. 61 

ภาพข่าว “เนวิน”ควง นายห้างใหญ่ ขี่บิ๊กไบค์ สักการะศาลหลักเมืองนครศรีฯ แนะผลิตไบโอดีเซล แก้ปาล์มราคาดิ่ง

โดยภาพนี้เมื่อเปรียบเทียบ จะเห็นว่าโลโก้เสื้อ การยืนและโพสต์ท่าเหมือนกัน และภาพที่ตำรวจยกมือไว้ลักษณะเหมือนกัน 

ภาพเปรียบเทียบรูปเนวินจากโพสต์ (ซ้าย) และจากเว็บไซต์มติชน(ขวา)

ตำรวจในภาพคือใคร ? 

ขณะเดียวกัน Thai PBS Verify ตรวจสอบบุคคลในภาพ มีความคล้ายกับภาพบุคคลที่ปรากฎในข่าวเดียวกัน

ภาพเปรียบเทียบตำรวจที่นั่ง (ซ้าย) และภาพตำรวจยกมือไหว้ (ขวา)

จากนั้นนำภาพดังกล่าวไปค้นหาด้วย Google Lens พบว่าบุคคลในภาพคือ พลตำรวจตรี ฐากูร เนตรพุกกณะ ซึ่งขณะนั้นดำรงตำแหน่งผู้บังคับการตำรวจภูธรจังหวัดนครศรีธรรมราช โดยเข้ารับตำแหน่งในช่วงปลายปี 2561 และเกษียณอายุราชการเมื่อสิ้นปีงบประมาณ พ.ศ. 2563 โดยดำรงตำแหน่งสุดท้ายเป็นผู้บังคับการตำรวจภูธรจังหวัดสุราษฎร์ธานี

ภาพเปรียบเทียบ พลตำรวจตรี ฐากูร เนตรพุกกณะ ผู้บังคับการตำรวจภูธรจังหวัดนครศรีธรรมราช

ทั้งนี้ จากข้อมูลที่ เพจ Anti-Fake News Center Thailand  เสนอว่า สำนักงานตำรวจแห่งชาติให้ข้อสังเกตเรื่อง  “ตัวหนังสือที่อยู่บนเสื้อบอล มีความผิดแปลกไปจากเดิม ไม่ได้เขียนด้วยภาษาไทย หรือภาษาใด ๆ ที่มี” เมื่อตัวสอบด้วยการใช้คำสำคัญ “เสื้อบุรีรัมย์ยูไนเต็ด” พบว่า เสื้อที่อยู่ในโพสต์กับเสื้อบุรีรัมย์ยูไนเต็ด 2018 เป็นเสื้อแบบเดียว ซึ่งมีการซื้อขายในแพลตฟอร์มออนไลน์

ภาพเปรียบเทียบเสื้อในโพสต์ (ซ้าย) และภาพในแพลตฟอร์มออนไลน์ (ขวา)

เรื่องจริงเป็นอย่างไร? 

ภาพที่ถูกอ้างว่าเป็น “ตำรวจยศสูงไหว้นักการเมือง” และถูกระบุว่าเป็นภาพ AI นั้น แท้จริงแล้วเป็น ภาพเหตุการณ์จริงในปี 2561 จากกรณีที่ เนวิน ชิดชอบ เดินทางไปสักการะ ศาลหลักเมืองนครศรีธรรมราช โดยการตรวจสอบของ Thai PBS Verify ทั้งผ่านเครื่องมือตรวจจับ AI และการค้นหาภาพย้อนหลัง พบว่าไม่มีหลักฐานว่าเป็นภาพปลอม อีกทั้งตำรวจในภาพยังตรงกับ ฐากูร เนตรพุกกณะ ซึ่งดำรงตำแหน่งในช่วงเวลาดังกล่าว สรุปคือเป็นการนำภาพเก่ามาเผยแพร่ใหม่พร้อมข้อมูลที่คลาดเคลื่อนจนทำให้เข้าใจผิดว่าเป็นข่าวปลอมจาก AI