สะท้อนความรู้ ความคิดเรื่องความหลากหลายทางเพศ ความเท่าเทียม ผ่าน ละคร “หม่อมเป็นสวรรค์” ที่นำเสนอเรื่องราวของอัตลักษณ์ทางเพศในประวัติศาสตร์ เพื่อให้รู้ว่าสังคมไทยอยู่กับความหลากหลายมาตลอดทุกยุคทุกสมัย พร้อมให้เห็นอุดมการณ์ความเป็นหญิงและความเป็นชายที่เป็นบรรทัดฐานทางสังคม และเห็นการยืนยันตัวตนของทุกเพศที่มีมาตั้งแต่อดีตถึงปัจจุบัน
คุณสุดกับคุณขำตัดสินใจเข้ารับโทษตามกฎมนเทียรบาลกับท้าววรจันทร์ แต่ด้วยความเป็นห่วงทั้งคู่ พระเจนอภิบาลพยายามหาทางช่วยเหลือ ด้านท้าววรจันทร์เมื่อได้สอบสวน คุณสุด กับ คุณขำ ยิ่งไม่สบายใจ เพราะถ้าไม่ลงโทษทั้งคู่ก็จะเป็นเยี่ยงอย่าง และทำให้กฎมนเทียรบาลไม่มีความหมายอีกต่อไป
ครูทองคำ เป็นห่วงความรักของ ขวัญ กับ ประจง กลัวจะไม่เป็นที่ยอมรับ ส่วน คุณขำก็พยายามปรับความเข้าใจกับคุณสุด จนเข้าใจกันเป็นอย่างดี ในระหว่างที่ทั้งคู่ใช้ชีวิตด้วยกันอยู่ที่บ้านสวนนอกอัมพวาอย่างมีความสุข จู่ ๆ อาการประชวรของ พระองค์เจ้าวิลาส ก็ทรุดหนักลงเรื่อย ๆ
คุณสุด ตัดสินใจไปกราบทูลขอประทานอนุญาตพระองค์เจ้าวิลาส เพื่ออยู่กินกับคุณขำดังเช่นคู่เล่นเพื่อนคู่อื่น ๆ ซึ่งทำให้พระองค์เจ้าวิลาสรวมถึงคุณสุวรรณพยายามดึงสติคุณสุดด้วยความเป็นห่วง
ครูทองคำหลังจากแสดงในงานพระศพพระองค์เจ้าสังข์เสร็จก็ออกไปเป็นละครเร่ดังเดิม ยวงชวนปานไปเปิดหูเปิดตาที่ตลาด พอปริกรู้จึงขอตามไปด้วยเผื่อจะได้เจอกับมั่นพร้อมทั้งอาสาพาปานไปเที่ยววัดโพธิ์ด้วย ระหว่างที่ปริกแอบเลี่ยงไปหามั่น อึ่งสะกดรอยตามไปด้วยความหึงหวงและโกรธแค้นใจ
เรื่องราวเริ่มบานปลายเมื่อ คุณสุด กับ คุณขำ มีเรื่องกับ แม่แก้ว และ ชุ่ม ที่ตลาด แม่แก้วเอาไปร้องเรียนกรมวังเพื่อเอาผิดคุณสุดกับคุณขำ เพราะทั้งคู่ทำผิดกฎมณเฑียรบาล ที่ว่าเป็นพวกเล่นเพื่อนกัน วุ่นวายถึงศาลหลวงต้องสั่งให้ตระลาการไต่สวนข้อเท็จจริงในคดีความนี้เป็นการด่วน
หลังจาก "พระองค์เจ้าวิลาส" ได้ชิมและตัดสินการแข่งขันการทำแกงเนื้อของ "คุณขำ" กับ "แม่อึ่ง" ทั้งคู่ก็เริ่มเปิดใจให้กันมากขึ้น รวมถึงความสัมพันธ์ของคุณขำ กับคุณสุด ก็กำลังไปได้ด้วยดี
ในขณะที่บ่อนฝิ่นตามหัวเมืองต่าง ๆ ถูกปิดไปหลายที่เพราะการปราบปรามอย่างเข้มงวดของกรมพระตำรวจ งานนี้จึงทำให้ "นายกลิ่น" ชักเริ่มกังวลใจกลัวเรื่องจะสาวมาถึงตัว พยายามวางแผนกับ "แม่เภา" ยื่นขอเสนอบางอย่างให้ "แม่แก้ว" ที่กำลังตกอับขัดสนเรื่องเงินเข้ามาช่วยเหลือ
"คุณขำ" มีโอกาสกลับมาที่พระตำหนักใหญ่ของ "พระองค์เจ้าวิลาส" ทำให้ "คุณสุด" ดีใจมาก ในขณะที่ "หม่อมแก้ว" ก็วางแผนกลับเข้ามาในตำหนักพระองค์เจ้าสังข์ เพื่อจุดประสงค์บางอย่าง
หม่อมแก้ว แอบมากรมพระตำรวจหลวงพบ พระสุริยภักดี กับ พระเจนอภิบาล เพื่อร้องเรียน เพราะต้องการหวังให้ตำหนักใหญ่ของ พระองค์เจ้าวิลาส เสียชื่อเสียง โดยใช้เหตุการณ์ของ อึ่ง ที่ทะเลาะกับ ชุ่ม ในตลาด แต่นั่นกลับทำให้ พระสุริยภักดี สงสัยในตัว หม่อมแก้ว จึงสั่งให้ พระเจนอภิบาล ตามสืบประวัติ หม่อมแก้ว เป็นการด่วน
เมื่อ คุณขำ ตัดสินใจกลับไปอยู่กับ นายคร้าม ผู้เป็นพ่อที่สวนนอกอัมพวา คุณสุด ก็เอาแต่คิดถึงคุณขำ จนแต่งกลอนไม่ได้ ส่วน พระเจนอภิบาล ก็สั่งให้ ประจง คอยสืบดูความเคลื่อนไหวของคุณขำด้วยความเป็นห่วง แต่กลับเจอเรื่องโจรบ่อนฝิ่นอาละวาดทำชาวบ้านเดือดร้อนจนต้องหาทางจัดการโดยด่วน
พระองค์เจ้าวิลาส ทรงเมตตา หม่อมขำ กับ หม่อมสุด จึงรับทั้งคู่เข้ามาเป็นคนครัวของตำหนักใหญ่ จนทำให้ อึ่ง ตัวตึงของห้องเครื่องไม่พอใจร้องขอความเมตตากับ พระองค์เจ้าวิลาส เป็นการใหญ่
หลังจาก "หม่อมขำ" กับ "หม่อมสุด" ได้เข้าเฝ้า "พระองค์เจ้าวิลาส" ก็ยิ่งทำให้หม่อมขำถึงกับนอนไม่หลับ เพราะคิดถึงตอนที่พระองค์เจ้าวิลาสได้ฟังเสียง หม่อมสุดท่องกลอนด้วยความเมตตา จนกลัวพระองค์เจ้าวิลาสจะทรงรับหม่อมสุดไปอยู่ที่ตำหนักใหญ่เพียงคนเดียว หม่อมสุดจึงคอยปลอบใจอย่างใกล้ชิด
"พระองค์เจ้าวิลาส" เสด็จไปร่วมงานพระศพฯ "หม่อมขำ" ซึ่งทำหน้าที่ดูแลเครื่องเสวยก็ได้จัดเตรียมพระกระยาหารด้วยความกังวลเพราะกลัวจะไม่ถูกพระโอษฐ์พระองค์เจ้าวิลาส พอ "หม่อมสุด" เห็นก็เป็นห่วง จึงพยายามปลอบและให้กำลังใจ
ระหว่างที่ "หม่อมขำ" กับ "หม่อมสุด" กำลังเตรียมอาหารอยู่ในครัวตามที่ได้รับมอบหมายหน้าที่จาก พระองค์เจ้าดาราวดี ให้ดูแลเครื่องเสวยถวายเจ้านายในงานพระศพ หม่อมขำ ได้ทำการลองชิมให้ได้รสที่ถูกใจก่อนถวาย พอ "หม่อมแก้ว" เห็นก็ไม่พอใจที่ หม่อมขำ ตักอาหารกินก่อนเจ้านาย พยายามเอาเรื่องให้ถึงที่สุด
เบื้องหลังการผลิตละครหม่อมเป็ดสวรรค์นั้นมีความน่าสนใจในหลากหลายแง่มุม ทั้งวิธีคิดในการหยิบยกเอาเรื่องราวความหลากหลายทางเพศที่เกิดขึ้นจริงในยุคสมัยของรัชกาลที่ 3 ซึ่งไม่เพียงสะท้อนถึงเรื่องราวที่มีต้นกำเนิดจาก บทประพันธ์เพลงยาวหม่อมเป็ดสวรรค์เท่านั้นยังครอบคลุมถึงวิธีคิดในการสืบค้นข้อมูลจำนวนมากของเหล่าทีมงานเบื้องหลัง