"ปลอกหมอนอัจฉริยะ" ที่สามารถตรวจจับเสียงสัญญาณเตือนภัยและเสียงบุกรุกยามค่ำคืน ก่อนเปลี่ยนเป็นแรงสั่นสะเทือนเพื่อปลุกคนหูหนวกให้ตื่นทันทีเมื่อมีเหตุฉุกเฉิน
ในช่วงเวลากลางคืน “เสียงเตือนภัย” ถือเป็นสิ่งสำคัญที่ช่วยให้คนส่วนใหญ่รับรู้เหตุฉุกเฉินได้ทันที ไม่ว่าจะเป็นไฟไหม้ การบุกรุก หรือเหตุอันตรายภายในบ้าน แต่สำหรับคนหูหนวก การรับรู้สัญญาณเตือนขณะหลับนั้นเป็นเรื่องยาก
นักวิจัยในอังกฤษได้พัฒนา “ปลอกหมอนสั่นเตือนภัย” ที่สามารถสั่นสะเทือนเพื่อปลุกผู้ใช้งานเมื่อเกิดเหตุฉุกเฉินกลางดึก โดยแนวคิดนี้กำลังได้รับความสนใจในฐานะอุปกรณ์ช่วยเพิ่มความปลอดภัยและลดความเสี่ยงให้กับคนหูหนวกในการใช้ชีวิตประจำวัน
เปลี่ยน “เสียงเตือน” เป็น “แรงสั่น”
นักวิจัยจากมหาวิทยาลัยนอตติงแฮมเทรนต์ (Nottingham Trent University) แก้ปัญหาความปลอดภัยให้กับคนหูหนวกในตอนกลางคืน โดยตัวปลอกหมอนจะติดตั้งระบบสั่นสะเทือนขนาดเล็ก เชื่อมต่อกับอุปกรณ์แจ้งเตือนภายในบ้าน เช่น เครื่องตรวจจับควันไฟ หรือสัญญาณกันขโมย
หลักการทำงานของเทคโนโลยีนี้ คือ ระบบจะคอย "ฟัง" เสียงรอบตัวตลอดทั้งคืนอย่างเงียบ ๆ เมื่อเซนเซอร์ตรวจพบคลื่นเสียงที่มีความถี่เฉพาะตัวของสัญญาณเตือนอัคคีภัย หรือเสียงกระแทกจากการงัดแงะประตูและหน้าต่าง ระบบจะประมวลผลในเสี้ยววินาทีและสั่งการให้มอเตอร์ภายในปลอกหมอนสั่นสะเทือนอย่างรุนแรงในระดับที่สามารถปลุกคนที่กำลังหลับลึกให้ตื่นขึ้นมาได้ทันที
ออกแบบให้ใช้งานง่ายในชีวิตจริง
สิ่งที่ทำให้เทคโนโลยีปลอกหมอนอัจฉริยะชิ้นนี้แตกต่างจากอุปกรณ์ช่วยเหลือในอดีต คือระบบปัญญาประดิษฐ์ขนาดเล็กที่ฝังอยู่ภายใน ซึ่งมีความสามารถในการแยกแยะประเภทของเสียงได้อย่างแม่นยำ เพราะสามารถแยกเสียงฟ้าร้อง เสียงรถวิ่งผ่าน หรือเสียงกรนออกจากการเตือนภัยได้ โดยจะตอบสนองเฉพาะสัญญาณอันตรายที่เกิดขึ้นจริงเท่านั้น นอกจากนี้ การออกแบบยังคำนึงถึงพฤติกรรมการนอนของผู้ใช้งาน โดยตัวปลอกหมอนเป็นระบบไร้สายทั้งหมด ยืดหยุ่น และถอดซักทำความสะอาดได้เหมือนปลอกหมอนทั่วไป ทำให้ผู้ใช้งานไม่รู้สึกอึดอัดหรือเหมือนกำลังนอนอยู่กับอุปกรณ์การแพทย์
แนวคิดนี้เกิดขึ้นจากการผลักดันของสถาบันการศึกษาในอังกฤษที่ต้องการสร้างสิ่งประดิษฐ์ที่ใช้งานได้จริงในชีวิตประจำวัน โดยได้รับการสนับสนุนและทดสอบจากกลุ่มผู้บกพร่องทางการได้ยินโดยตรง ทำให้ตัวอุปกรณ์ได้รับการปรับปรุงให้ตอบโจทย์ผู้ใช้งานจริงมากที่สุด ทั้งในเรื่องของน้ำหนัก ความนุ่มนวลของเนื้อผ้า และรูปแบบจังหวะการสั่นที่สามารถปลุกคนได้จริงโดยไม่ทำให้เกิดอาการตกใจกลัวจนเกินไป
จากห้องแล็บสู่ความอุ่นใจในครอบครัว
เทคโนโลยีนี้ได้เข้ามาช่วยยกระดับคุณภาพชีวิตของคนหูหนวก ให้เกิดความอุ่นใจยามค่ำคืนโดยไม่ต้องคอยพึ่งพาคนในครอบครัวให้ช่วยปลุก อีกทั้งยังช่วยให้พวกเขาสามารถใช้ชีวิตคนเดียวได้อย่างมั่นใจและมีอิสระมากขึ้น
นอกจากประโยชน์ด้านความปลอดภัยส่วนบุคคลแล้ว เทคโนโลยีนี้ยังมีศักยภาพสูงในการนำไปประยุกต์ใช้ในธุรกิจบริการ เช่น โรงแรม หอพักนักศึกษา หรือโรงพยาบาล เพื่อจัดเตรียมห้องพักที่ปลอดภัยสำหรับคนหูหนวกให้เป็นไปตามมาตรฐานสากล ซึ่งจะช่วยลดความเหลื่อมล้ำในการเข้าถึงความปลอดภัยขั้นพื้นฐานได้อย่างเป็นรูปธรรม
เทคโนโลยีปลอกหมอนอัจฉริยะเตือนภัยชิ้นนี้ เป็นข้อพิสูจน์ที่เด่นชัดว่านวัตกรรมที่ดีไม่จำเป็นต้องเป็นหุ่นยนต์ล้ำยุคหรือระบบที่ซับซ้อน แต่คือการหยิบเอาสิ่งของใกล้ตัวอย่างหมอนหนุน มาผสานเข้ากับระบบเซนเซอร์อัจฉริยะเพื่อแก้ปัญหาที่ตรงจุดและรักษาชีวิตมนุษย์ได้จริง ในอนาคตคาดว่าเทคโนโลยีนี้จะได้รับการพัฒนาให้สามารถเชื่อมต่อกับระบบบ้านอัจฉริยะ (Smart Home) เพื่อส่งสัญญาณเตือนภัยไปยังสมาร์ตโฟนของญาติ หรือแจ้งเหตุด่วนไปยังสถานีดับเพลิงและตำรวจได้โดยอัตโนมัติ ซึ่งจะช่วยเพิ่มความปลอดภัยให้เกิดขึ้นกับทุกคนได้อย่างเท่าเทียมมากขึ้น
เรียบเรียงโดย ขนิษฐา จันทร์ทร
ที่มาข้อมูล: ntu, techxplore, newatlas
ที่มาภาพ: ntu
อัปเดตข้อมูลแวดวงวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี รู้ทันโลกไอที และโซเชียลฯ ในรูปแบบ Audio จาก AI เสียงผู้ประกาศของไทยพีบีเอส ได้ที่ Thai PBS
“รอบรู้ ดูกระแส ก้าวทันโลก” ไปกับ Thai PBS Sci & Tech
