ทีมนักวิจัยสเปนพัฒนา “ทุ่นลอยน้ำแม่เหล็กไฟฟ้า” สร้างเกราะกำบังล่องหนใต้น้ำรัศมี 300 เมตร เพื่อสกัดกั้นและเบี่ยงเบนเส้นทางแมงกะพรุนพิษ ช่วยยกระดับความปลอดภัยให้แก่นักท่องเที่ยวและผู้รักกิจกรรมทางน้ำ โดยไม่ทำลายระบบนิเวศทางทะเล
การพักผ่อนบริเวณชายหาดและการลงเล่นน้ำทะเลอาจหมดสนุกหากต้องเผชิญหน้ากับภัยเงียบอย่าง “แมงกะพรุนพิษ” ที่สร้างบาดแผลพุพองรุนแรงและอาจอันตรายถึงชีวิต ทีมนักวิทยาศาสตร์และวิศวกรจากประเทศสเปนได้ร่วมกันคิดค้นนวัตกรรมต้นแบบเพื่อแก้ปัญหานี้ โดยการใช้เทคโนโลยีคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าความถี่ต่ำจำลองเป็นแนวรั้วกั้นล่องหนใต้ผืนน้ำ ซึ่งระบบดังกล่าวสามารถปกป้องพื้นที่ชายฝั่งและเซฟนักท่องเที่ยวได้อย่างมีประสิทธิภาพโดยไม่ต้องพึ่งพาตาข่ายกั้นแบบเดิม ๆ ที่มักส่งผลกระทบต่อทัศนียภาพและสัตว์ทะเลชนิดอื่น
“แนวกั้นล่องหน” ใต้น้ำ จากคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า
ในอดีต วิธีการป้องกันแมงกะพรุนบริเวณหน้าหาดมักใช้อวนหรือตาข่ายขนาดใหญ่ดักไว้ ซึ่งนอกจากจะชำรุดง่ายจากแรงคลื่นและลมมรสุมแล้ว ยังอาจดักจับสัตว์ทะเลชนิดอื่นจนได้รับบาดเจ็บไปด้วย ทีมนักวิจัยจึงได้เปลี่ยนแนวคิดมาเป็นการสร้างทางเลือกใหม่ โดยการพัฒนาทุ่นลอยน้ำอัจฉริยะที่ติดตั้งระบบกำเนิดคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าความถี่ต่ำเอาไว้ภายใน
เมื่อเปิดใช้งาน ระบบจะส่งสัญญาณคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้ากระจายออกไปในมวลน้ำรอบ ๆ ตัวทุ่น คลื่นสัญญาณนี้จะเข้าไปรบกวนระบบประสาทและการรับรู้ของแมงกะพรุน ทำให้พวกมันเกิดการระคายเคืองและเลือกที่จะเปลี่ยนทิศทางการว่ายน้ำหนีออกไปจากบริเวณนั้นทันที ส่งผลให้พื้นที่บริเวณหน้าหาดกลายเป็นเขตปลอดแมงกะพรุนพิษ โดยที่สัตว์ทะเลชนิดอื่น เช่น ปลา หรือเต่าทะเล จะไม่ได้รับผลกระทบใด ๆ เนื่องจากโครงสร้างระบบประสาทและพฤติกรรมการตอบสนองต่อคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้ามีความแตกต่างกันอย่างสิ้นเชิง
กลไกความถี่สกัดกั้นแมงกะพรุน
ทีมวิจัยและวิศวกรไฟฟ้าจาก มหาวิทยาลัยอาลีกันเต (University of Alicante) และ มหาวิทยาลัยโพลีเทคนิคแห่งวาเลนเซีย (Polytechnic University of Valencia) ได้ทดสอบความถี่ของคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าในหลากหลายระดับ เพื่อค้นหาค่าความถี่ที่พอเหมาะในการขับไล่แมงกะพรุนโดยไม่ก่อให้เกิดอันตราย จากผลการทดสอบพบว่า คลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าที่ส่งออกมาจากทุ่นต้นแบบสามารถสร้างแนวกั้นล่องหนที่แผ่ขยายรัศมีออกไปได้ไกลถึง 300 เมตรในระบบนิเวศเปิด และสามารถครอบคลุมระดับความลึกของคอลัมน์น้ำ (Water Column) ที่แมงกะพรุนมักลอยตัวอยู่ได้อย่างแม่นยำ
ความปลอดภัยที่มาพร้อมกับทุ่นลอยน้ำ
นวัตกรรมนี้ถูกออกแบบมาให้เน้นการใช้งานจริงได้อย่างสะดวก ตัวทุ่นสามารถลอยตัวและทนทานต่อสภาพคลื่นลมแรงในทะเลได้เป็นอย่างดี อีกทั้งยังใช้พลังงานต่ำ ซึ่งทีมพัฒนาตั้งเป้าหมายที่จะติดตั้งแผงโซลาร์เซลล์ไว้ด้านบนของตัวทุ่นเพื่อให้สามารถผลิตพลังงานสะอาดไว้ใช้งานได้เองในอนาคตโดยไม่ต้องพึ่งพาการชาร์จไฟจากฝั่ง
ประโยชน์หลักที่จับต้องได้คือการยกระดับความปลอดภัยให้แก่นักท่องเที่ยว ผู้รักการว่ายน้ำ และนักกีฬากระดานโต้คลื่น ให้สามารถทำกิจกรรมทางน้ำได้อย่างมั่นใจ 100% นอกจากนี้ เทคโนโลยีดังกล่าวยังส่งผลกระทบเชิงบวกอย่างมากต่อภาคธุรกิจการท่องเที่ยวชายฝั่ง เพราะชายหาดที่ติดตั้งระบบนี้จะกลายเป็นจุดหมายปลายทางที่ปลอดภัย ช่วยดึงดูดผู้คนให้เข้ามาพักผ่อนได้มากขึ้น โดยเฉพาะในช่วงฤดูกาลที่แมงกะพรุนพิษชุกชุม
การปกป้องระบบนิเวศและภาคธุรกิจ
นอกจากประโยชน์ในแง่การท่องเที่ยวแล้ว เทคโนโลยีเกราะล่องหนนี้ยังมีศักยภาพในการประยุกต์ใช้กับภาคอุตสาหกรรมและสิ่งแวดล้อมอื่น ๆ อีกด้วย เช่น การนำไปติดตั้งรอบ ๆ บริเวณกระชังเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำชายฝั่ง เพื่อป้องกันไม่ให้แมงกะพรุนหลุดรอดเข้าไปทำอันตรายต่อปลาเศรษฐกิจ หรือการติดตั้งบริเวณท่อนำน้ำเข้าของโรงงานผลิตน้ำจืดจากทะเล (Desalination Plants) ซึ่งมักประสบปัญหาแมงกะพรุนจำนวนมากเข้าไปอุดตันในระบบกรองน้ำจนสร้างความเสียหายมูลค่ามหาศาล
การเปลี่ยนคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าให้กลายเป็นแนวรั้วล่องหนเพื่อสกัดกั้นแมงกะพรุนพิษ นับเป็นก้าวสำคัญของการนำวิทยาศาสตร์มาผสานรวมกับการบริหารจัดการพื้นที่ชายฝั่ง เทคโนโลยีนี้ไม่เพียงแต่จะเข้ามาช่วยเซฟชีวิตและสร้างความอุ่นใจให้แก่นักท่องเที่ยว แต่ยังเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมใต้ท้องทะเลอย่างสูงสุด ในอนาคตหากมีการนำนวัตกรรมนี้มาติดตั้งใช้อย่างแพร่หลายตามหาดท่องเที่ยวสำคัญทั่วโลก คาดว่าจะช่วยพลิกโฉมหน้าอุตสาหกรรมการท่องเที่ยวทางทะเลให้มีความปลอดภัยและยั่งยืนไปพร้อม ๆ กัน
เรียบเรียงโดย ขนิษฐา จันทร์ทร
ที่มาข้อมูล: upv, ua, diariodealicante, newatlas
ที่มาภาพ: upv, ua
อัปเดตข้อมูลแวดวงวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี รู้ทันโลกไอที และโซเชียลฯ ในรูปแบบ Audio จาก AI เสียงผู้ประกาศของไทยพีบีเอส ได้ที่ Thai PBS
“รอบรู้ ดูกระแส ก้าวทันโลก” ไปกับ Thai PBS Sci & Tech
