มองพรสวรรค์ใน ‘ออทิสติก’ ผ่าน ‘ท่วงทำนองที่เลือนหาย’

เชื่อว่าตอนนี้ หลายคนคงกำลังติดตามซีรีส์ ‘ท่วงทำนองที่เลือนหาย’ กันอย่างติดหนึบ และได้เห็นการนำเสนอภาพความสามารถของคนที่เป็นออทิสติก ผ่านตัวละคร ‘ขิม’ เด็กสาวผู้มีพรสวรรค์ด้านการร้องเพลง

โดยทั่วไปนั้น ออทิสติก หรือภาวะออทิสติกสเปกตรัม (Autism Spectrum Disorder: ASD) เป็นความผิดปกติทางพัฒนาการของสมองและระบบประสาท คนที่เป็นออทิสติกมักจะมีปัญหาด้านการแสดงปฏิสัมพันธ์และการสื่อสารในสังคม รวมถึงมีพฤติกรรมและความสนใจในเรื่องเดิมซ้ำไปมา พญ.วรางครัตน์ เลาหวัตน์ จิตแพทย์เด็กและวัยรุ่นชำนาญการ โรงพยาบาลยุวประสารทไวทโยปถัมภ์ ให้ความรู้ไว้ว่า ASD แบ่งออกได้ 3 ระดับ ได้แก่

• ระดับที่ 1: ต้องการความช่วยเหลือบ้าง (High functioning)
• ระดับที่ 2: ต้องการความช่วยเหลือมาก
• ระดับที่ 3: ต้องการความช่วยเหลือมากที่สุด

ตัวละครขิม - ซึ่งรับบทโดยเอมี่-เอมิกา เศรษฐศิริรัตน – ในซีรีส์ท่วงทำนองที่เลือนหายนั้น ถือเป็นเด็กสาวที่เป็นออทิสติกในระดับที่ 1 กล่าวคือ สามารถสื่อสารและใช้ชีวิตประจำวันด้วยตัวเองได้ อีกทั้งสามารถศึกษาในโรงเรียนปกติได้ หากได้รับการฝึกฝนตั้งแต่เด็ก ๆ คนที่เป็นออทิสติกระดับที่ 1 ก็จะดำเนินชีวิตได้ใกล้เคียงกับคนทั่วไป 

ส่วนเรื่องความสามารถและพรสวรรค์ในคนที่เป็นออทิสติกนั้น บทความชิ้นหนึ่งจากวารสาร World Psychiatry เมื่อปี 2561 ได้นำเสนอข้อสรุปจากงานวิจัยต่าง ๆ ไว้ว่า คนที่เป็นออทิสติกจะใส่ใจและมองเห็นรายละเอียดต่าง ๆ ได้ลึก อีกทั้งมีแนวโน้มที่จะวิเคราะห์ข้อมูลเฉพาะเจาะจง มากกว่าข้อมูลกว้าง ๆ ทั่ว ๆ ไป และในเชิงพันธุกรรมนั้น อิทธิพลของยีนด้านความสามารถก็ส่งผลต่อคุณลักษณะที่คล้ายกับออทิสติก ทั้งการมองลึกในรายละเอียดและการย้ำคิดย้ำทำ อย่างไรก็ตาม คนที่เป็นออทิสติกจะบกพร่องในการอ่านคนโดยรู้เอง (intuition) และรับมือกับความเปลี่ยนแปลงหรือสิ่งใหม่ ๆ ได้ลำบากกว่า

สำหรับคนที่เป็นออทิสติกผู้มีพรสวรรค์ด้านดนตรีนั้น จะจำระดับเสียงได้ดีกว่าคนทั่วไปแม้จะไม่เคยฝึกฝนมาก่อนก็ตาม และยังสามารถบอกโทนเสียงดนตรี กับระบุระดับเสียงจากคำพูดหรือสิ่งแวดล้อมได้ด้วย งานวิจัยชิ้นหนึ่งที่ตีพิมพ์บนวารสาร Journal of Autism and Development Disorders เมื่อเดือนพฤศจิกายน 2557 ระบุว่า ร้อยละ 62.5 ของเด็กและผู้ใหญ่ที่เป็นออทิสติกนั้นมี “ทักษะพิเศษเฉพาะ (special isolated skill)” ในจำนวนนี้ มีผู้ที่มีความสามารถด้านดนตรีโดยเฉพาะอยู่ที่ร้อยละ 16.9

ทั้งนี้ สิ่งที่สำคัญที่สุดในการดูแลหรืออยู่ร่วมกับคนที่เป็นออทิสติกคือ ต้องสนับสนุนสิ่งที่เขาชอบ สนใจ หรือทำได้ดีเป็นพิเศษ เช่นนี้แล้ว ก็จะนำไปสู่การเพิ่มความมั่นใจ การมีปฏิสัมพันธ์กับผู้อื่น รวมถึงโอกาสในการทำงานอีกด้วย “ถ้าเกิดว่ามีบางจุดที่เขาทำได้ดี และที่บ้านสามารถส่งเสริมได้ หมอคิดว่า มันก็อาจเป็นจุดหนึ่งที่จะช่วยพัฒนาเขาได้เหมือนกัน” พญ.วรางครัตน์ กล่าวถึงการเลี้ยงดูบุตรหลานที่เป็นออทิสติก ขณะเดียวกัน สำหรับคนทั่วไปที่ไม่ได้มีญาติมิตรที่เป็นออทิสติก การชมบันเทิงคดีอย่าง ‘ท่วงทำนองที่เลือนหาย’ ก็ช่วยให้เข้าใจวิถีชีวิต และความสามารถที่ซ่อนอยู่ของคนเหล่านี้ได้มากขึ้น

ติดตามชมซีรีส์ ‘ท่วงทำนองที่เลือนหาย’ ได้ทุกวันเสาร์-อาทิตย์ เวลา 20:30 น. ทางไทยพีบีเอส ช่องหมายเลข 3 และชมย้อนหลังทาง www.thaipbs.or.th/program/TheLastNote หรือ VIPA.me

วิเคราะห์วิทยาศาสตร์ผ่านบันเทิงคดีไปกับเนื้อหาจาก Thai PBS Sci & Tech

• มองความเป็นไปได้ ‘ดวงอาทิตย์ดับแสง’ ผ่าน ‘Project Hail Mary’
• “อย่ากลับบ้าน” ถอดรหัส Time Paradox ปริศนาวนลูปเวลาที่ไม่สิ้นสุด
• F1 : The Movie วิเคราะห์เบื้องหลังความสมจริง...ที่มากกว่าแค่ความเร็ว

อ้างอิง

• Prevalence of Clinically and Empirically Defined Talents and Strengths in Autism, Journal of Autism and Development Disorders, Volume 45 (2015)
• Signs and Symptoms of Autism Spectrum Disorder, CDC 
• Why are savant skills and special talents associated with autism?, World Psychiatry, Volume 14, Issue 3 (2014)