ปรากฏการณ์ "เอลนีโญ" หรือ ENSO (El Niño–Southern Oscillation) ความผันแปรของระบบอากาศในซีกโลกใต้ เป็นวัฏจักรภูมิอากาศที่มีต้นกำเนิดในมหาสมุทรแปซิฟิกบริเวณเส้นศูนย์สูตร และส่งผลกระทบไปทั่วโลก ตั้งแต่ภัยแล้งไปจนถึงพายุหมุนเขตร้อนและคลื่นความร้อน
ในสภาวะปกติ เอนโซ-เป็นกลาง (ENSO-neutral) ลมค้า (Trade winds) จะพัดพาความร้อนและความชื้นจากทิศตะวันออกไปตะวันตกอย่างสม่ำเสมอ ทำให้น้ำอุ่นสะสมตัวอยู่บริเวณฝั่งเอเชียและโอเชียเนีย ขณะที่น้ำเย็นซึ่งอุดมสารอาหารผุดขึ้นมาแทนที่ทางฝั่งทวีปอเมริกา รักษาสมดุลของสภาพอากาศโลกไว้ได้อย่างต่อเนื่อง
แต่ทุก ๆ 2–7 ปี ลมค้าจะเริ่มอ่อนกำลังลงจนกระทั่งหยุดพัดหรือพัดย้อนกลับทิศทาง ส่งผลให้น้ำอุ่นเคลื่อนตัวออกจากฝั่งเอเชียและไหลเข้าใกล้ทวีปอเมริกามากขึ้น การเปลี่ยนแปลงนี้ก่อให้เกิดผลกระทบต่อสภาพอากาศในวงกว้าง โดยฝั่งเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ อินเดีย อเมริกากลาง และทางตอนเหนือของบราซิลจะเผชิญกับสภาวะแห้งแล้งขึ้น เพราะน้ำที่เย็นลงทำให้การระเหยของน้ำลดลง ทำให้ฝนตกน้อยกว่าปกติ จนเกิดเป็นภัยแล่ง ในทางกลับกัน น้ำอุ่นที่สะสมทางฝั่งอเมริกาจะเร่งการระเหยและก่อให้เกิดฝนชุกในสหรัฐอเมริกา เปรู และทางตอนใต้ของบราซิล
ล่าสุด องค์การบริหารมหาสมุทรและบรรยากาศแห่งชาติสหรัฐอเมริกา หรือ NOAA ได้ประกาศอย่างเป็นทางการว่าสภาวะเอลนีโญได้เกิดขึ้นแล้วในมหาสมุทรแปซิฟิกเขตร้อน โดยมีการคาดการณ์ว่ามีโอกาสถึง 63% ที่อุณหภูมิผิวน้ำทะเลในมหาสมุทรแปซิฟิกจะสูงเกิน 2.0 องศาเซลเซียส ซึ่งหากเป็นเช่นนั้น ปรากฏการณ์นี้จะถูกจัดว่าเป็นเอลนีโญที่ "รุนแรงมาก" เทียบเท่ากับครั้งที่รุนแรงที่สุดในประวัติศาสตร์ระหว่างปี 1997–1998 ซึ่งคร่าชีวิตผู้คนไป 23,000 คน และสร้างความเสียหายทางเศรษฐกิจโลกมูลค่ามหาศาลถึง 5.7 ล้านล้านดอลลาร์สหรัฐ
Original Graphic : AFP
อ่านบทความเกี่ยวกับ "เอลนีโญ"
เป็นทางการ! NOAA ประกาศ “เอลนีโญ” มาแล้ว มีโอกาส 63% จะเป็นซูเปอร์เอลนีโญ (https://www.thaipbs.or.th/now/content/4078)
คาดการณ์ ENSO ล่าสุด ยังอยู่ในภาวะลานีญา น่าจะเข้าสู่ค่ากลาง-เอลนีโญช่วงกลางปี (https://www.thaipbs.or.th/now/content/3689)
โลกเดือด ไทยสะเทือน! เตรียมรับมือซูเปอร์เอญนีโญ วิกฤตสภาพอากาศครั้งใหญ่ในปีนี้ (https://www.thaipbs.or.th/now/content/3956)
เข้าใจการเกิด “เอลนีโญ” เพื่อร่วมลดความรุนแรงปรากฏการณ์ธรรมชาติ ที่ทุกคนช่วยได้ (https://www.thaipbs.or.th/now/content/199)
WMO เตือนมีโอกาส 80%! “เอลนีโญ” อาจทำให้เกิดสภาพอากาศสุดขั้ว มิ.ย. - ส.ค. นี้ (https://www.thaipbs.or.th/now/content/4047)
อะไร? คือ “ก็อดซิลลา เอลนีโญ” เมื่อสภาพอากาศกลายร่างเป็นสัตว์ประหลาด (https://www.thaipbs.or.th/now/content/4126)
อัปเดตข้อมูลแวดวงวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี รู้ทันโลกไอที และโซเชียลฯ ในรูปแบบ Audio จาก AI เสียงผู้ประกาศของไทยพีบีเอส ได้ที่ Thai PBS (https://www.thaipbs.or.th/ai-audio-news/playlists/SciAndTech)
“รอบรู้ ดูกระแส ก้าวทันโลก” ไปกับ Thai PBS Sci & Tech (https://www.thaipbs.or.th/SciandTech)
