ที่ Golden Time สุดสำคัญ ก็เพราะ “สโตรก” (Stroke : โรคหลอดเลือดสมอง) จะอันตรายขึ้นเรื่อย ๆ ช่วงเวลาช่วย “สมอง” ต้องรักษาให้เร็วที่สุด
“สโตรก” หรืออาการสมองขาดเลือด เกิดได้จากการที่มีเลือดออกในหลอดเลือดสมอง ในบางรายอาจจะเกิดจากหลอดเลือดนั้นตีบหรืออุดตัน ทำให้เลือดไปเลี้ยงสมองไม่ได้ เซลล์สมองจึงขาดออกซิเจน เรียกได้ว่าเป็นภาวะฉุกเฉิน ที่สามารถเปลี่ยนชีวิตของผู้ป่วยสโตรกได้ในพริบตา
เพราะหากขาดเลือดไปเลี้ยงแม้เพียงไม่กี่นาที เซลล์สมองก็จะเริ่มเสียหายไปเรื่อย ๆ ในผู้ป่วยบางรายสมองอาจเสียหาย หรือตายอย่างถาวร เพราะฉะนั้นทุก ๆ วินาทีที่ผ่านไปของผู้ป่วย หรือผู้เสี่ยงที่จะเป็นสโตรกยิ่งเพิ่มความเสี่ยงต่อที่จะพิการ หรืออาจส่งผลให้เสียชีวิตได้นั่นเอง
รู้จัก Golden Period for Stroke หรือ Stroke Fast Track
สำหรับ Golden Period for Stroke หรือ Stroke Fast Track หมายถึง การรักษาแบบเร่งด่วนสำหรับผู้ป่วยสโตรก โดยจะนับตั้งแต่ตอนที่ผู้ป่วยเริ่มมีอาการของโรค ไปจนถึงการรักษาเมื่อถึงโรงพยาบาล แน่นอนว่าหลาย ๆ คนรู้ว่าต้องรีบนำผู้ป่วยส่งโรงพยาบาลหลังจากเริ่มมีอาการของสโตรก ภายใน 4 ชั่วโมงครึ่ง เมื่อมาถึงโรงพยาบาล จะมีเวลาทอง ซึ่งก็คือ 15 นาทีแรกที่มีการนำตัวผู้ป่วยส่งถึงมือแพทย์
ช่วงเวลา 5 นาทีแรก ของ Stroke Fast Track ถือได้ว่าสำคัญมาก เพราะจะได้พบแพทย์เฉพาะทางโรคหลอดเลือดสมอง ซึ่งทีมแพทย์จะทำการตรวจและวินิจฉัยเบื้องต้นอย่างดีที่สุด
ช่วงเวลา 10 นาทีหลังจากนั้นผู้ป่วย Stroke จะได้รับการทำ MRI Rapid Perfusion เทคโนโลยีวินิจฉัย ซึ่งจุดนี้ถือได้ว่าสำคัญไม่แพ้กัน เพราะสามารถเพิ่มโอกาสการรักษา Stroke ได้อย่างรวดเร็ว
ช่วงเวลา 15 นาทีทอง หรือระยะ Door to needle time เป็นช่วงที่สำคัญที่สุดเลยก็ว่าได้ เพราะเป็นตอนที่ผู้ป่วยสโตรกจะได้รับยาละลายลิ่มเลือด ซึ่งถือว่าเป็นช่วงเวลาที่อยู่ในเกณฑ์ที่กำหนดให้ผู้ป่วยได้รับยาภายใน 30 นาที
เหตุผลที่ Stroke Fast Track สำคัญ และมีค่าต่อผู้ป่วย Stroke ที่สุด
โดยปกติแล้วผู้ป่วยสโตรก อาจต้องใช้เวลาหลายชั่วโมงกว่าจะได้รับการรักษา แต่ด้วยระบบ Stroke Fast Track กระบวนการต่าง ๆ สามารถทำได้เร็วขึ้น ส่งผลให้ผู้ป่วยได้รับการรักษาภายในไม่กี่นาที ซึ่งจะช่วยลดความเสียหายของสมองได้อย่างมีประสิทธิภาพ
นอกจากนี้ การรักษาที่รวดเร็วช่วยให้สมองได้รับออกซิเจน และสารอาหารที่จำเป็นอย่างเร็วที่สุด ทำให้เซลล์สมองที่ได้ความเสียหายมีโอกาสฟื้นตัวได้ดียิ่งขึ้น ลดความเสี่ยงต่อภาวะแทรกซ้อนได้ รวมถึงลดอัตราของการเสียชีวิต และเพิ่มโอกาสให้ผู้ป่วยสามารถกลับมาใช้ชีวิตได้ใกล้เคียงปกติ
ถ้าผู้ป่วยได้รับการฟื้นฟูสุขภาพตามช่วงเวลาที่เหมาะสม ก็สามารถที่จะดีขึ้นจนสามารถมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นได้
รู้จัก 3 Golden Period คืออะไร
หลังจากเกิด “Stroke” ร่างกายยังมีช่วงสำคัญที่เรียกว่า “3 Golden Period” 3 ช่วงเวลาทองของการฟื้นฟู ถ้าเริ่มเร็ว ไว และถูกวิธี อย่างมีประสิทธิภาพ ผู้ป่วยจะกลับมาใช้ชีวิตได้ใกล้เคียงปกติมากที่สุด โดย Golden Period คือ 3 ช่วงระยะ ช่วง 0 – 6 เดือนแรกหลัง Stroke เพราะในช่วงนี้สมองยังมีความยืดหยุ่นสูงสามารถ “เรียนรู้ใหม่” และ “สร้างเส้นทางประสาทใหม่”เพื่อทดแทนส่วนที่เสียหายได้ดีที่สุด ยิ่งเริ่มฟื้นฟูเร็ว โอกาสฟื้นตัวก็ยิ่งมาก
📌อ่านต่อ : www.thaipbs.or.th/now/content/3997 (https://www.thaipbs.or.th/now/content/3997)
