ยักษ์ใหญ่ประจำเกาะ
*** อัศจรรย์ไดโนเสาร์ เจ้าปฐพี เป็นสารคดีที่ติดลิขสิทธิ์ต่างประเทศ จึงไม่มีบริการชมย้อนหลัง ท่านสามารถชมสดได้เฉพาะหน้าจอไทยพีบีเอส ช่องหมายเลข 3 และเว็บไซต์ www.thaipbs.or.th/Live ในช่วงเวลา 21.30-22.30 เท่านั้น***
อัศจรรย์ไดโนเสาร์ เจ้าปฐพี ตอน ยักษ์ใหญ่ประจำเกาะ WALKING WITH DINOSAURS # 6 ISLAND OF GIANTS
เรื่องราวของลูโซไททัน ไดโนเสาร์ซอโรพอดคอยาวที่มีขนาดมหึมาซึ่งอาศัยอยู่บนเกาะกลางมหาสมุทร ทีมนักล่าไดโนเสาร์พยายามทำความเข้าใจชีวิตของลูโซไททันจากกระดูกที่ถูกขุดค้นได้ที่ประเทศโปรตุเกส และจินตนาการได้ถึงเรื่องราวความรักสุดทรหดของยักษ์เฒ่าที่ต้องเผชิญความท้าทายหลายอย่างเพื่อให้ความรักของมันสมหวัง
โอลด์ กรานเด ลูโซไททัน เฒ่าสุดเก๋า
ลูโซไททัน (Lusotitan) คือไดโนเสาร์ซอโรพอดคอยาวขนาดมหึมา หนึ่งในไดโนเสาร์ที่ใหญ่ที่สุดเท่าที่เคยมีการค้นพบในทวีปยุโรป ซากฟอสซิลของมันถูกขุดพบในภาคกลางของประเทศโปรตุเกส และกลายเป็นกุญแจสำคัญที่ทำให้นักบรรพชีวินวิทยาสามารถไขปริศนาชีวิตของไดโนเสาร์ยักษ์ตัวนี้ได้อย่างละเอียด รู้จักกับ "โอลด์ กรานเด" ลูโซไททันตัวผู้สูงวัย และเรื่องราวการต่อสู้เพื่อความรักที่ทีมนักล่าไดโนเสาร์ค้นพบจากหลักฐานฟอสซิล
ลูโซไททันอาศัยอยู่เมื่อประมาณ 150 ล้านปีก่อน ในช่วงปลายยุคจูราสสิก บนผืนดินที่เรียกว่า "ที่ราบสูงไอบีเรีย" ซึ่งรวมถึงพื้นที่ประเทศโปรตุเกสในปัจจุบัน โดยขณะนั้นเป็นเกาะกลางมหาสมุทรที่ถูกตัดขาดจากโลกภายนอก ปกคลุมไปด้วยป่าสนหนาทึบและชายหาดที่มีคลื่นลมแรง แม้จะเป็นถิ่นที่อยู่ของนักล่าอันตรายอย่าง ทอร์โวซอรัส สัตว์กินเนื้อน้ำหนักถึง 4 ตัน แต่ลูโซไททันที่มีน้ำหนักมากถึง 40 ตัน ทำให้มันไม่มีคู่ต่อสู้ และกลายเป็นราชาแห่งระบบนิเวศบนเกาะแห่งนี้อย่างแท้จริง
ทีมนักล่าไดโนเสาร์นำโดยศาสตราจารย์ฟรานซิสโก ออร์เตก้า ดร.เอลิซาเบธ มาลิฟายเอ้อร์ และเปโดร มอโช ได้ขุดค้นพบฟอสซิลลูโซไททันที่สมบูรณ์ที่สุดเท่าที่เคยมีมา จากการคำนวณขนาดกระดูกขาหน้าที่ยาวกว่า 3 เมตร นักวิจัยประเมินว่าไดโนเสาร์ตัวนี้มีความสูงถึง 10 เมตร ทำให้มันอาจเป็นหนึ่งในลูโซไททันที่สูงที่สุดเท่าที่เคยค้นพบในสายพันธุ์เดียวกัน และเป็นที่มาของฉายา "โอลด์ กรานเด"
เจ้ายักษ์แก่สุดเก๋า โอลด์ กรานเด
โอลด์ กรานเด เป็นลูโซไททันตัวผู้วัยชรา มันออกมาเดินเล่นที่ชายหาด และการออกมายังชายหาดในครั้งนี้อาจเป็นโอกาสสุดท้ายที่มันจะได้ผสมพันธุ์ เนื่องจากลูโซไททันตัวเมียจะพร้อมผสมพันธุ์เพียงไม่กี่สัปดาห์ต่อปีเท่านั้น ด้วยขนาดตัวที่ใหญ่ที่สุดบนเกาะ มันจึงเป็นที่ต้องตาต้องใจของตัวเมีย เพราะขนาดตัวที่ใหญ่คือสัญญาณของสุขภาพและความแข็งแรงที่จะส่งต่อให้ลูกหลาน อย่างไรก็ตาม ตัวเมียยังต้องรอฝนตามฤดูกาลมาถึงก่อน เพื่อให้แน่ใจว่ามีพืชพรรณเพียงพอสำหรับเลี้ยงลูกในอนาคต
โอลด์ กรานเด และบาดแผลจากการต่อสู้
ทีมงานยังค้นพบซากกระดูกซี่โครงขนาดใหญ่ของลูโซไททันอีกตัวหนึ่ง ห่างจากจุดขุดค้นหลักราว 5 กิโลเมตร ซึ่งคาดว่าเป็นตัวผู้คู่แข่งของโอลด์ กรานเด เช่นเดียวกับช้างและแรดในปัจจุบัน ลูโซไททันตัวผู้มักอยู่โดดเดี่ยวและหวงถิ่นมาก การพบไดโนเสาร์ยักษ์ทั้งสองตัวในระบบนิเวศเดียวกันจึงบ่งชี้ว่าการปะทะกันเป็นเรื่องที่หลีกเลี่ยงไม่ได้
ร่องรอยฟอสซิลบนหน้าผาสูงชันเผยให้เห็นรอยเท้าของลูโซไททันที่มีระยะก้าวไม่สม่ำเสมอ ชี้ว่าเจ้าของรอยเท้าเดินกะเผลก ซึ่งเป็นหลักฐานว่าโอลด์ กรานเดได้รับบาดเจ็บที่ขาอย่างสาหัสจากการปะทะกับคู่แข่ง แต่รอดชีวิตมาได้ นักวิจัยเชื่อว่าลูโซไททันมีวิธีเร่งการสมานแผลด้วยพฤติกรรม "การกินกระดูก" คล้ายกับยีราฟในปัจจุบัน โดยกัดกินซากโครงกระดูกสัตว์ที่ตายแล้วเพื่อเสริมแร่ธาตุที่จำเป็น
จากการคำนวณระยะก้าวเท้าและขนาดกระดูกขาหน้า ทีมวิจัยประเมินว่าลูโซไททันสามารถเดินได้ด้วยความเร็วประมาณ 6-8 กิโลเมตรต่อชั่วโมง ซึ่งแม้จะดูเชื่องช้าแต่สามารถรักษาความเร็วนี้ในระยะทางไกลได้เหมือนช้าง นอกจากนี้ นักวิจัยยังเชื่อว่าลูโซไททันสามารถสื่อสารกับตัวอื่นในระยะไกลได้ผ่านการกระทืบเท้าที่ส่งคลื่นสั่นสะเทือนผ่านพื้นดิน คล้ายกับพฤติกรรมของช้างในปัจจุบัน
ตอนจบของเรื่องราวความรัก
หลังจากพักฟื้นและออกติดตามหาตัวเมีย โอลด์ กรานเดต้องเผชิญหน้ากับคู่แข่งอีกครั้ง ด้วยพละกำลังที่ทัดเทียมกัน ทั้งสองต้องใช้ฟันเข้าช่วยในการต่อสู้ จนในที่สุดโอลด์ กรานเดก็สามารถเอาชนะได้อย่างเด็ดขาด แต่ภารกิจสุดท้ายที่ยังรออยู่คือการโน้มน้าวใจตัวเมีย นักวิจัยพบว่าลูโซไททันน่าจะใช้กระดูกคอที่มีโครงสร้างกลวงและเบา ทำให้เคลื่อนไหวได้อย่างคล่องแคล่ว ประกอบกับหางที่ยืดหยุ่น เพื่อทำการเกี้ยวพาราสีด้วยการเคลื่อนไหวที่ประสานกันกับตัวเมีย และอาจมีถุงลมที่พองตัวได้คล้ายนกฟริเกตเพื่อดึงดูดความสนใจอีกด้วย
ทีมงานปิดฤดูกาลขุดค้นด้วยฟอสซิลใหม่กว่า 256 ชิ้น และวางแผนกลับมาสำรวจพื้นที่เพิ่มเติมในปีถัดไป สิ่งที่น่าสนใจคือกระดูกของโอลด์ กรานเดถูกพบอยู่ใกล้กับลูโซไททันตัวเมีย พร้อมกับไข่ยักษ์จำนวนหนึ่งที่ถูกฝังไว้อย่างปลอดภัย ซึ่งอาจเป็นหลักฐานว่าเรื่องราวความรักของยักษ์ใหญ่แห่งเกาะโปรตุเกสตัวนี้จบลงด้วยความสำเร็จ และไข่เหล่านั้นคือจุดเริ่มต้นของลูโซไททันรุ่นต่อไปที่จะสืบทอดเรื่องราวของพวกมัน
ติดตามชม "อัศจรรย์ไดโนเสาร์ เจ้าปฐพี" สารคดีที่ไม่ใช่แค่สารคดี แต่คือการเดินทางข้ามกาลเวลา ที่จะพาคุณไปเห็นไดโนเสาร์มีชีวิต หายใจ และต่อสู้เพื่ออยู่รอด ทุกวันอาทิตย์ เวลา 21.30 น. ทาง Thai PBS ติดตามรายการได้ทาง www.thaipbs.or.th/WalkingWithDinosaurs
