เปิดสาเหตุการเกิด “อากาศร้อนจัด” ในปี 2569 สู่เรื่องที่ต้องระวังทั้ง แล้งร้อน ลมแดด และไฟป่า เพื่อหาแนวทางป้องกันอันตรายที่อาจจะเกิดขึ้น

สำหรับเรื่องนี้ ดร.สนธิ คชวัฒน์ นักวิชาการด้านสิ่งแวดล้อมและสุขภาพ ชมรมนักวิชาการสิ่งแวดล้อมไทย ได้ให้ความรู้ผ่านเฟซบุ๊ก “Sonthi Kotchawat” (https://shorturl.at/4bUgc) ไว้ว่า

ภาพจาก กระทรวงสิ่งแวดล้อมและการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศแห่งแคนาดา(ECCC)

1. การคาดการณ์อุณหภูมิโลกจากกระทรวงสิ่งแวดล้อมและการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศแห่งแคนาดา(ECCC) ระบุว่า ปี 2026 มีแนวโน้มที่จะเป็น 1 ใน 4 ปีที่ร้อนที่สุดเป็นประวัติการณ์ที่เทียบเท่ากับปี 2023 และ 2025 และใกล้เคียงกับปี 2024 ซึ่งจะเป็นปีที่ร้อนที่สุดเท่าที่เคยบันทึกไว้ นอกจากนี้นักวิทยาศาสตร์จาก UK Met Office และนักวิทยาศาสตร์หน่วยงาน Environment Canada ยังได้คาดการณ์ว่าปีนี้จะเป็น 1 ใน 4 ปีที่ร้อนที่สุดเช่นกัน

2. ศูนย์แบบจำลองและวิเคราะห์สภาพภูมิอากาศแห่งแคนาดาของ ECCC คาดการณ์ว่าอุณหภูมิเฉลี่ยพื้นผิวโลก ในปี 2026 จะสูงกว่าระดับก่อนยุคอุตสาหกรรม (ค.ศ. 1850-1900) 1.44 ± 0.09 องศาเซลเซียส ซึ่งจะทำให้ ปี 2026 อยู่ในระดับเดียวกับปี 2023 และ 2025 ซึ่งตามข้อมูลขององค์การอุตุนิยมวิทยาโลก (WMO) ระบุเป็นปีที่ร้อนที่สุด

3. นักวิทยาศาสตร์ในยุโรปคาดว่าสภาวะลานีญา (La Niña) จะเปลี่ยนผ่านเข้าสู่ภาวะเป็นกลางของ ENSO (ENSO- neutral) ในช่วงเดือนกุมภาพันธ์ - เมษายน ปี 2026 (โอกาส 60%) และภาวะเป็นกลางของ ENSO นี้มีแนวโน้มที่จะคงอยู่ต่อเนื่องไปตลอดช่วงฤดูร้อนของซีกโลกเหนือ

การคาดการณ์ชี้ให้เห็นว่าสภาวะลานีญาอ่อน ๆ จะกลับสู่ภาวะปกติในปี 2026 และอาจตามมาด้วยปรากฏการณ์เอลนีโญอีกครั้งในช่วงปลายปี ซึ่งอาจนำไปสู่อุณหภูมิสูงสุดเป็นประวัติการณ์ในปี 2027

4. ประเทศออสเตรเลียและซีกโลกใต้กำลังเผชิญกับคลื่นความร้อนที่ "รุนแรงที่สุดในรอบ 6 ปี" โดยอุณหภูมิในเมือง Onslow พุ่งสูงถึง 49 องศาเซลเซียส และในบางพื้นที่ของบราซิลมีอุณหภูมิความรู้สึก (Feels-like) สูงถึง 62 องศาเซลเซียส ส่งผลให้เกิดไฟป่ารุนแรงในประเทศออสเตรเลีย อาร์เจนตินา และแอฟริกาใต้

5. กรมอุตุนิยมวิทยาคาดการณ์ว่าประเทศไทยจะเข้าสู่ฤดูร้อนตั้งแต่ปลายเดือนกุมภาพันธ์ถึงกลางเดือนพฤษภาคม โดยกรมอุตุนิยมวิทยาได้พยากรณ์ว่าฤดูร้อนปี 2026 จะร้อนกว่าปีที่ผ่านมาโดยเฉพาะช่วงระหว่างเดือนเมษายน - พฤษภาคม อุณหภูมิสูงสุดอาจจะแตะ 42-43 องศาเซลเซียส ในจังหวัดแม่ฮ่องสอน ลำปาง และตาก เสี่ยงต่อการเกิดอาการลมแดดและการเกิดไฟป่า

6. ไฟป่าในประเทศไทยเริ่มแล้วเดือนกุมภาพันธ์ 2569 เช่น

- เกิดไฟป่าในเขต อุทยานแห่งชาติสาละวิน จ. แม่ฮ่องสอน สร้างความเสียหายแล้วกว่า 600 ไร่
- เกิดไฟป่าเผาทำลายพื้นที่ป่าเต็งรังในสถานีวิจัยสิ่งแวดล้อมสะแกราช จ.นครราชสีมา ไปแล้วกว่า 6,000 ไร่
- ไฟป่าภูแลนคา จ.ชัยภูมิ ลามกว่า 5 พันไร่ จุดความร้อนสูงอันดับ 2 ของไทย
- ไฟป่าในจังหวัดเชียงใหม่ช่วงกลางเดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2569 กำลังทวีความรุนแรงขึ้นโดยเฉพาะในพื้นที่ป่าทางตอนใต้และพื้นที่เขาสูงชัน

📌อ่าน : Firesat ดาวเทียมเพื่อการตรวจจับไฟป่าของ Google

📌อ่าน : NASA ร่วมมือกับป่าไม้สหรัฐฯ ใช้บอลลูนช่วยสื่อสารดับไฟป่า

📌อ่าน : โดรน AI บินฝ่าควันไฟป่า ช่วยนักวิจัยวิเคราะห์ผลกระทบสิ่งแวดล้อม

📌อ่าน : ไอเดียนิสิตไทย ! ชุดกันไฟ “Smart Suit” เพิ่มความปลอดภัยเจ้าหน้าที่ดับไฟป่า

📌อ่าน : อะไรทำให้ “ควันไฟป่าในเขตเมือง” อันตรายกว่าควันไฟป่าทั่วไป

📌อ่าน : ทำไมโลกยุคใหม่จึงล้มเหลวในการดับ “ไฟป่า” ?

📌อ่าน : รู้จัก “ไฟป่าวิทยา” สาเหตุ - ผลกระทบ – การรับมือ ?

📌อ่าน : ไฟป่า ไม่ได้ส่งผลกระทบเพียงฝุ่นควัน แต่ยังส่งผลถึงความหลากหลายทางชีวภาพ