วันนี้ (19 พ.ย.2569) นายสกลธี ภัททิยกุล สส.บัญชีรายชื่อ พรรคประชาธิปัตย์ ในฐานะประธานคณะกรรมาธิการการสาธารณสุข สภาผู้แทนราษฎร เชิญหน่วยงานมาให้ข้อมูลเกี่ยวกับการศึกษาผลกระทบต่อสุขภาพของประชาชนจากการอุปโภคบริโภคน้ำ ซึ่งมีการปนเปื้อนของสารเคมีหรือสารโลหะหนัก รวมทั้งมาตรการเชิงรุกในการเฝ้าระวังหรือป้องกันโรค
ในช่วงแรก นพ.นเรศฤทธิ์ ขัดธะสีมา รองอธิบดีกรมอนามัย ชี้แจง ในช่วงแรกชี้แจงทำความเข้าใจกับประชาชน ถึงมาตรการป้องกันและดูแลสุขภาพในภาวะวิกฤตขณะนี้ ขณะเดียวกันก็มีการควบคุมคุณภาพของน้ำบริโภค น้ำอุปโภคของประชาชนในพื้นที่ ทั้งประปาภูมิภาค ประปานครหลวง และการประปาขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
นพ.นเรศฤทธิ์ กล่าวต่อว่า กรมอนามัยตรวจสอบน้ำ 3 ส่วน คือ กายภาพ การปนเปื้อนเคมี โลหะหนัก มีการกำหนดค่ามาตรฐานความปลอดภัยของน้ำในพื้นที่ตามหลักสากล ในเดือน ธ.ค.นี้ จะเพิ่มค่ามาตรฐานของกายภาพ และโลหะหนักแมงกานีส พร้อมรายงานว่า ตั้งแต่สถานการณ์น้ำท่วมปี 2567 ติดตามตรวจสอบคุณภาพของน้ำมาโดยตลอด
โดยประสานงานกับกรมควบคุมมลพิษ กรมควบคุมโรค กรมอนามัย ซึ่งในการตรวจสอบคุณภาพน้ำปี 2567 และปี 2568 ไม่พบ โลหะหนักเกินค่ามาตรฐาน ส่วนปี 2569 มีการเฝ้าระวังอย่างต่อเนื่อง ทั้งแม่น้ำแม่สาย เชียงแสน เชียงรุ้ง ซึ่งผลยังไม่พบค่าโลหะหนักเกินมาตรฐาน
นพ.นเรศฤทธิ์ กล่าวถึงการยกระดับการเฝ้าระวังโลหะหนักในพื้นที่ โดยในแม่น้ำทางเหนือที่สำคัญคือแม่น้ำสาละวิน แม่น้ำสาย แม่น้ำรวก แม่น้ำกก แม่น้ำโขง ซึ่งแม่น้ำสายนี้จะไม่มีการปนเปื้อนมาทางแม่น้ำเจ้าพระยา โดยกรมอนามัยจะเน้นให้ความสำคัญการจัดน้ำบริโภคให้กับประชาชน ที่ต้องสำรวจในพื้นที่มี 285 ระบบน้ำประปา ซึ่งการบำบัดมีหลายลักษณะอยู่ที่ค่าโลหะหนักจากการตรวจน้ำ
นพ.นเรศฤทธิ์ กล่าวต่อว่า หากผลิตน้ำประปาหมู่บ้านให้ได้ค่ามาตรฐานตามที่กำหนด ก็จะสร้างความเชื่อมั่นให้ประชาชนบริโภคน้ำประปาได้อย่างมีคุณภาพ และจะมีการสื่อสารให้ประชาชนเข้าใจ โดยเป็นแผนเฝ้าระวังในปี 2569 และทำแผนของบประมาณในการเตรียมเฝ้าระวังในปี 2570 ไปแล้ว และจะต้องพัฒนาศักยภาพของผู้ดูแลระบบน้ำประปา
"สกลธี" รับแก้ปัญหาสารพิษปนเปื้อนระยะยาว
นายสกลธี กล่าวว่า กรรมาธิการเชิญหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง กับปัญหามลพิษในแม่น้ำสายเป็นหลัก ซึ่งอาจมีบางหน่วยงาน ต้องไปชี้แจงในหลายกรรมาธิการ จึงเชิญมาเฉพาะที่เกี่ยวกับสาธารณสุขก่อน
วันนี้จะพยายามเอาข้อมูลมาให้ได้มากที่สุด และนำข้อเสนอแนะของกรรมาธิการไปปรับใช้ เนื่องจากให้เกิดการแก้ไขที่รวดเร็วและเป็นรูปธรรม แต่อย่างที่ทราบปัญหาไม่ได้เพิ่งเกิดเมื่อวานมีสัญญาณมานานแล้ว หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง กลับไม่มีใครสามารถบูรณาการได้ทั้งหมด หากในวันนี้ไม่สามารถสรุปได้ก็จะเชิญประชุมครั้งถัดไป และอาจชวนบุคคลภายนอกเช่นนักวิจัยเรื่องน้ำหรือการประปา เข้ามาชี้แจงด้วย
เมื่อถามว่า กรรมาธิการมีข้อห่วงใยอย่างไรจากการตรวจพบสารปนเปื้อนในพื้นที่ จ.เชียงราย นายสกลธี กล่าวว่า กรรมาธิการต้องการคำตอบว่า หลังจากเกิดปัญหาแล้วหน่วยงานสาธารณสุขของรัฐจะทำอย่างไรต่อไป ไม่ว่าจะเป็นจำนวนผู้ป่วยที่พบสารหนูในร่างกายที่ตอนนี้มีเกือบร้อยคน แต่คนในพื้นที่มีมากกว่านั้น หน่วยงานรัฐมีการตรวจทั้งหมดแล้วหรือไม่ รวมถึงเมื่อตรวจแล้ว ผู้ที่อยู่ในกลุ่มเสี่ยงจะมีกระบวนการอย่างไรต่อไป
นายสกลธี ยอมรับว่า ปัญหามลพิษแม่น้ำสายไม่สามารถแก้ได้ภายในหลักวัน และภายในปีเดียวอาจไม่จบด้วยซ้ำ จึงจำเป็นต้องมีแผนระยะยาว รวมถึงพืชผลทางการเกษตรที่เพาะปลูกในพื้นที่ ถ้าส่งไปขายทั่วประเทศและในต่างประเทศด้วย กรรมาธิการจึงอยากเห็นมาตรการระยะเร่งด่วน ระยะกลาง และระยะยาวของรัฐบาลว่าเป็นอย่างไร
ขณะที่ท่าทีของกระทรวงกับต่างประเทศ ต่อปัญหาที่เกิดขึ้น นายสกลธี กล่าวว่า ต้องอย่าลืมว่ามีมาตรการเชิงรุกอย่างไรที่จะกดดันประเทศต้นทางได้บ้าง แม้ยังไม่มีรายละเอียดหรือหลักฐานชัดเจนว่า สารพิษมาจากตรงนั้น แต่เชื่อได้ว่ามาจากที่นั่น จึงอยากเห็นมาตรการเชิงรุกของทุกหน่วยงานว่ามีแผนอย่างไร ซึ่งวันนี้จะพยายามถามต่อเนื่องไปถึงหน่วยงานอื่น ๆ ด้วย
เมื่อถามว่า มีข้อเสนอแนะหรือข้อห่วงใยต่อแผนระยะเร่งด่วนหรือไม่ในด้านสาธารณสุข นายสกลธี กล่าวว่า เป็นห่วงเพราะในประเทศของเรา เมื่อเกิดเหตุการณ์อะไรขึ้นจะเหมือนไฟไหม้ฟาง เรื่องใหม่มาเรื่องเก่าก็จะถูกลืม จึงอยากให้ดูแลในแผนระยะยาวด้วย เพราะประชาชนที่อาศัยอยู่ในพื้นที่ จะได้รับผลกระทบไปอีกหลายปี จึงต้องมีมาตรการทุกด้านให้ชัดเจน ทั้งสาธารณสุขการเกษตรและสิ่งแวดล้อม
สิ่งที่ผมอยากเห็นที่สุดคือกระทรวงการต่างประเทศ อาจต้องใช้วิธีนอกกรอบ คือไม่ใช่แค่ประสานทางการทูต แต่ต้องกดดันอย่างอื่น เพื่อทำให้การปล่อยสารพิษเบาบางลงหรือหยุดลง นอกจากนี้ ยังมีในส่วนของ กระทรวงพาณิชย์ เพราะบริษัทที่เปิดในเมืองไทย ก็ไม่แน่ว่าเป็นของคนไทยจริงหรือไม่ หรือเป็นนอมินีที่เปิดบริษัท เพื่อเอาสารเคมีและแร่ ส่งไปยังประเทศที่ 3 ส่วนนี้ต้องอาศัยกระบวนการที่ใหญ่กว่ากรรมาธิการ
เมื่อถามว่า ทาง กระทรวงสาธารณสุข จะมีการประกาศเขตควบคุมพิเศษ แต่หน่วยงานอื่นที่ดูแลสิ่งแวดล้อมยังไม่ดำเนินการ จะมีการส่งสัญญาณอะไรไปถึงหรือไม่ นายสกลธี กล่าวว่า จริง ๆ ต้องประกาศนานแล้ว แต่เมื่อเริ่มปลายทางก็ยังดีกว่าไม่ทำเลย ซึ่งส่วนนี้ต้องอาศัยหลายมาตรการ ในส่วนของกระทรวงสาธารณสุข ก็มี พ.ร.บ.การสาธารณสุข พ.ศ.2535 มาตรา 8 ที่ให้อำนาจอธิบดีกรมอนามัยสั่งระงับ หรือแก้ไขเหตุการณ์ในพื้นที่ แต่ส่วนนี้ต้องดูรายละเอียดว่า ทำอะไรไปถึงไหนแล้ว เพราะวันนี้ยังไม่มีข้อมูล
ส่วนข้อห่วงใยต่อประชาชนกลุ่มเปราะบางในพื้นที่ นายสกลธี กล่าวว่า ตนเป็นห่วงมาก เพราะสารพิษพวกนี้กระทบแน่นอน ซึ่งในวันนี้ทางกรรมาธิการที่มาจากพรรคการเมืองต่าง ๆ ก็จะให้ความเห็นต่อหน่วยงาน นำไปดำเนินงานต่อ หากมีส่วนใดที่ขาดหรือต้องปรับปรุง แล้วจะเป็นจุดเริ่มต้น ในการแก้ปัญหาด้านสาธารณสุข และหากมีหน่วยงานอื่นที่เราสามารถประสานได้ก็จะทำให้เต็มที่
อ่านข่าว :
กรมวิทย์ฯ เก็บตัวอย่างน้ำ-ผัก-ปลา เฝ้าระวังสารหนู-โลหะหนักในเชียงราย-เชียงใหม่
ไทย-เมียนมา ประชุม 25–26 พ.ย.เร่งแก้มลพิษข้ามแดน ชงเพิ่มจุดตรวจวัดคุณภาพน้ำ
ตั้งข้อสังเกต "ลอบทำเหมือง" สาเหตุสารหนูในแม่น้ำโขง
บุกทลายโกดังกากอุตสาหกรรมฉะเชิงเทรา 6,000 ตัน จ่อขนทิ้งสระบุรี
"น้ำแม่กก-แม่สาย" ฉ่ำ "สารปนเปื้อน" ไร้ประโยชน์ "ดื่มน้ำประปา-ล้างหน้า" โชว์
