"ภัทรพงษ์" จวก รบ.ละเลยมลพิษข้ามแดน ชงถก JWG ย้ายจัดแม่สาย

การเมือง
15:11
จำนวนผู้ชม 129
Thai PBS
"ภัทรพงษ์" จวก รบ.ละเลยมลพิษข้ามแดน ชงถก JWG ย้ายจัดแม่สาย
ผู้ช่วย AI

วันนี้ (18 พ.ย.2569) นายภัทรพงษ์ ลีลาภัทร์ สส.เชียงใหม่ พรรคประชาชน ในฐานะประธานคณะอนุกรรมาธิการพิจารณาศึกษามลพิษทางน้ำข้ามแดน กล่าวถึงความคืบหน้าการแก้ไขปัญหาสารปนเปื้อนในแม่น้ำข้ามแดนว่า รัฐบาลยังไม่ได้ดำเนินการแก้ปัญหาที่ต้นตออย่างจริงจัง สะท้อนจากการหารือระหว่างผู้นำไทยกับเมียนมาและจีน ซึ่งยังไม่มีความคืบหน้าเรื่องมาตรการจัดการเหมืองแร่และแหล่งกำเนิดมลพิษ ที่ส่งผลกระทบต่อประชาชนไทย

นายภัทรพงษ์ ยกตัวอย่างการหารือ ระหว่างนายสีหศักดิ์ พวงเกตุแก้ว รองนายกรัฐมนตรี และ รมว.ต่างประเทศ กับ พล.อ.อาวุโส มิน อ่อง หล่าย ผู้นำเมียนมา เมื่อสัปดาห์ที่ผ่านมา โดยระบุว่า ประเด็นความร่วมมือด้านมลพิษทางน้ำข้ามแดน มีเพียงการเร่งรัดกำหนดวันประชุมคณะทำงานร่วมไทย-เมียนมา (Joint Working Group: JWG) ซึ่งทั้ง 2 ฝ่ายลงนามในข้อตกลงเงื่อนไขการทำงานไว้ก่อนหน้านี้ โดยเลื่อนการประชุมจากวันที่ 30 พ.ย. มาเป็นวันที่ 25 พ.ย. เท่านั้น

การหารือดังกล่าวไม่ได้ครอบคลุมมาตรการทางการค้า การนำเข้าและส่งออกแร่ หรือการจัดการสารเคมีที่ใช้ในกิจการเหมืองแร่ ซึ่งเป็นประเด็นสำคัญต่อการแก้ไขปัญหาที่ต้นทาง

นายภัทรพงษ์ กล่าวต่อว่า สิ่งที่น่ากังวลอีกประการคือ แม้จะกำหนดวันประชุม JWG แล้ว แต่ฝ่ายไทยยังไม่มีการหารือภายใน เพื่อกำหนดแนวทางเจรจาในวันที่ 25 พ.ย. รวมถึงยังไม่ได้ประสานข้อมูลกับหน่วยงานในพื้นที่ จ.เชียงราย เชียงใหม่ และแม่ฮ่องสอน ทั้งที่จำเป็นต้องใช้ข้อมูลจากพื้นที่ประกอบการเจรจา เช่น ผลตรวจคุณภาพน้ำจากบริเวณต้นทางฝั่งเมียนมา และแผนการดำเนินงานระยะ 3 ปี เพื่อให้สามารถกำหนดข้อเรียกร้องและติดตามผลได้อย่างเป็นรูปธรรม

นายภัทรพงษ์ ระบุว่า ฝ่ายเมียนมาหารือเตรียมการของตนเองแล้ว ขณะที่ไทยยังไม่มีความพร้อมด้านข้อมูลและข้อเสนอ หากเดินหน้าการเจรจา โดยไม่มีการเตรียมการร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ก็ยากที่จะทำให้การประชุมเกิดผล และนำไปสู่การแก้ไขปัญหาได้จริง

ซัดถกจีน ได้แค่เครื่องตรวจ ไร้เงาตรวจสอบเหมือง

ส่วนการหารือระหว่างนายกรัฐมนตรีไทย กับนายกรัฐมนตรีจีน เมื่อสุดสัปดาห์ที่ผ่านมา นายภัทรพงษ์ กล่าวว่า ประเด็นมลพิษทางน้ำมีการพูดถึงเพียงร่างบันทึกความเข้าใจ เพื่อสนับสนุนอุปกรณ์ตรวจวัดคุณภาพน้ำ ระหว่างสถาบันวิจัยของจีนกับมหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวงของไทย แต่ยังไม่พูดถึงข้อเรียกร้องด้านมาตรการทางการค้า หรือการขอให้รัฐบาลจีนเข้าตรวจสอบเหมืองแร่ที่พรรคประชาชน เคยส่งพิกัดสถานที่ให้แล้ว

ข้อเรียกร้องสำคัญคือ การให้ทางการจีนดำเนินการตรวจสอบเหมืองตามกฎหมายของจีนที่มีอยู่ เพื่อจัดการแหล่งกำเนิดมลพิษ แต่ประเด็นดังกล่าวไม่ได้ถูกหยิบยกขึ้นหารือในการพบกันของผู้นำทั้ง 2 ประเทศ มองว่ารัฐบาลไทยยังละเลยการแก้ปัญหาที่ต้นตอ และหากไม่มีมาตรการจัดการแหล่งกำเนิดมลพิษอย่างจริงจัง ภาระและผลกระทบก็จะตกอยู่กับประชาชนในพื้นที่ต่อไป

สำหรับมาตรการรับมือผลกระทบภายในประเทศ นายภัทรพงษ์ กล่าวว่า ขณะนี้มีความคืบหน้าที่พอมองเห็นได้ในเรื่องแผนรับมือด้านการเกษตร โดยอนุกรรมาธิการเสนอให้กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ พิจารณาความเสี่ยง ในพื้นที่ริมแม่น้ำโขง รวมถึงพื้นที่ที่เกิดน้ำท่วมเป็นประจำทุกปี ซึ่งอาจได้รับผลกระทบจากการพัดพาหรือสะสมของสารปนเปื้อน

นอกจากนี้ ยังเสนอให้ตรวจสอบพื้นที่เกษตรที่ไม่พบสารปนเปื้อนด้วย เพื่อใช้เป็นพื้นที่ควบคุมหรือพื้นที่ทางเลือกในการเพาะปลูก ลดความเสี่ยงต่อเกษตรกรและผู้บริโภค โดยเสนอประเด็นดังกล่าวต่อเกษตรจังหวัดเชียงรายแล้ว และกระทรวงเกษตรฯ จะส่งแผนการดำเนินงานให้อนุกรรมาธิการพิจารณาอีกครั้ง

จี้ คพ.-ปภ. เร่งออกเกณฑ์ประกาศเขตภัยพิบัติ

อีกประเด็นที่อนุกรรมาธิการติดตามมาตั้งแต่ปี 2568 คือการกำหนดหลักเกณฑ์ให้จังหวัดสามารถประกาศเขตภัยพิบัติจากปัญหามลพิษได้ โดยเสนอให้กรมควบคุมมลพิษ ร่วมกับ ปภ. กำหนดเกณฑ์ให้ชัดเจนว่า ต้องมีระดับสารปนเปื้อนหรือเงื่อนไขใด จึงจะสามารถประกาศได้ในระดับจังหวัด โดยใช้แนวทางคล้ายกับการกำหนดเกณฑ์รับมือปัญหาฝุ่น PM2.5

อย่างไรก็ตาม จนถึงขณะนี้ ปภ.ยังรอหนังสือจากกรมควบคุมมลพิษเพื่อดำเนินการต่อ ตั้งคำถามว่าหลังจากปล่อยให้เรื่องดังกล่าวล่าช้ามาแล้ว 1 ปี รัฐบาลจะปล่อยให้ปัญหาค้างคาต่อไปอีกนานเพียงใด

เมื่อประเมินแนวทางรับมือระยะยาว นายภัทรพงษ์ ระบุว่า แผนของหน่วยงานที่เกี่ยวข้องส่วนใหญ่ยังมีความคลุมเครือ แต่มีบางหน่วยงานที่ดำเนินการได้ชัดเจน โดยเฉพาะ จ.เชียงราย ซึ่งจัดทำแผนรองรับผลกระทบ และเตรียมจัดหาแหล่งน้ำทดแทน ทั้งน้ำสำหรับอุปโภคและบริโภค เพื่อให้ประชาชนมีน้ำใช้อย่างปลอดภัย หากแหล่งน้ำเดิมได้รับผลกระทบ

ขณะที่กรมควบคุมโรค จัดทำแผนรับมือด้านสุขภาพระยะ 5 ปี ซึ่งมีแนวทางค่อนข้างชัดเจน ส่วนหน่วยงานอื่นยังไม่เห็นรายละเอียดของแผนระยะยาวมากนัก โดยคาดว่าจะได้เห็นแผนของกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ในวันที่ 19 พ.ย.นี้

เสนอจัดประชุม JWG ที่แม่สาย

นายภัทรพงษ์ กล่าวเพิ่มเติมว่า อนุกรรมาธิการเสนอให้กรมควบคุมมลพิษ พิจารณาย้ายสถานที่ประชุม JWG ระหว่างไทยกับเมียนมา ซึ่งไทยเป็นเจ้าภาพในวันที่ 25-26 พ.ย.นี้ ไปจัดที่ อ.แม่สาย จ.เชียงราย แทนการประชุมในห้องประชุมโรงแรมที่กรุงเทพฯ เพื่อให้ตัวแทนรัฐบาลไทยและเมียนมา เห็นสภาพปัญหาจริงในพื้นที่ พร้อมรับฟังผลกระทบจากประชาชนโดยตรง

การประชุมในพื้นที่ จะช่วยให้ทั้ง 2 ฝ่าย เข้าใจสถานการณ์และกำหนดแนวทางแก้ไขได้ตรงจุด โดยเฉพาะการเจรจาให้เมียนมา กำหนดจุดตรวจสอบคุณภาพน้ำให้ครอบคลุมพื้นที่ ที่มีเหมืองแร่ ไม่จำกัดเฉพาะบางบริเวณ หรือบางกลุ่มอำนาจในพื้นที่

นายภัทรพงษ์ ระบุว่า ไม่ควรใช้เหตุผลว่าพื้นที่เหมืองบางแห่งอยู่ภายใต้การควบคุมของกลุ่มว้า เป็นข้อจำกัดในการตรวจสอบ เพราะยังมีพื้นที่เหมืองอื่น ที่ไม่ได้อยู่ในเขตอิทธิพลของกลุ่มดังกล่าวเช่นกัน ไทยจึงต้องเรียกร้องให้มีตรวจสอบอย่างครอบคลุม และกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ต้องมีจุดยืนที่ชัดเจนในการเจรจา

พร้อมเตือนว่า หากไทยเข้าร่วมประชุม โดยไม่มีการหารือเตรียมข้อมูล และกำหนดข้อเรียกร้องร่วมกันล่วงหน้า การประชุมครั้งนี้ก็อาจไม่เกิดประโยชน์ต่อการแก้ไขปัญหามลพิษข้ามแดน และไม่สามารถปกป้องประชาชนที่ได้รับผลกระทบได้อย่างแท้จริง

อ่านข่าว :

ปอศ.เดินหน้าขยายผลคดีมูลนิธิองค์กรทำดี กรรมการพบ ตร.แล้ว 1 คน

บ่อขยะเถื่อนชลบุรี พบลักลอบทิ้งกากขยะอุตฯ-ขยะอันตราย

กกพ.ชงตรึงค่าเอฟที 16.23 สต. กลุ่มบ้าน-รายย่อย รับมติรื้อ Pool Gas