วิจัย ม.นเรศวร ชี้สารหนูแม่น้ำสายมาจากเหมืองแร่ น้อยกว่าแม่น้ำกก

วันนี้ (12 พ.ย.2569) รศ.ดร.ธนพล เพ็ญรัตน์ คณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร เปิดเผยผลการเก็บตัวอย่างน้ำในแม่น้ำกก และแม่น้ำสาย เมื่อวันที่ 15 มิ.ย.ที่ผ่านมา โดยคณะวิจัย AI-CARE Research Cluster มหาวิทยาลัยนเรศวร เพื่อนำมาวิเคราะห์สัดส่วนแหล่งที่มาของสารหนูในน้ำ

พบว่า แม่น้ำสายบริเวณฝายเหมืองแดงและบ้านหัวฝาย อ.แม่สาย จ.เชียงราย มีสารหนูที่สามารถอธิบายได้จากแหล่งเหมืองแร่หายากและเหมืองทอง อยู่ที่ร้อยละ 27-38 ส่วนอีกร้อยละ 62-73 มาจากแหล่งอื่นที่ยังไม่สามารถระบุได้ชัดเจน

ขณะที่แม่น้ำกก ซึ่งเก็บตัวอย่างน้ำในช่วงเดียวกัน บริเวณกิโลเมตรที่ 0-3 พบสัดส่วนสารหนูที่อธิบายได้จากเหมืองแร่อยู่ที่ร้อยละ 33-58 โดยมีค่ากลางสูงกว่าแม่น้ำสายประมาณ 12 จุดเปอร์เซ็นต์

วิจัย ม.นเรศวร ชี้สารหนูแม่น้ำสายมาจากเหมืองแร่ น้อยกว่าแม่น้ำกก

ผลการวิเคราะห์ยังพบว่า บริเวณบ้านแก่งทรายมูล อ.แม่อาย จ.เชียงใหม่ มีสัดส่วนสารหนูจากเหมืองแร่ประมาณร้อยละ 42-58 ส่วนบ้านใหม่หมอกจ๋าม อ.แม่อาย จ.เชียงใหม่ อยู่ที่ร้อยละ 33-45

อย่างไรก็ตาม การวิเคราะห์ดังกล่าวเป็นการประเมินสัดส่วนแหล่งกำเนิดสารหนู โดยเปรียบเทียบกับลักษณะทางเคมีของตัวอย่างจากเหมืองแร่ 4 แห่ง อาจยังไม่สามารถระบุได้ว่า สารหนูทั้งหมดในแม่น้ำมาจากเหมืองแร่ เนื่องจากยังมีสารหนูอีกส่วนหนึ่งที่ไม่สามารถระบุแหล่งที่มาได้

การแก้ปัญหาสารหนูปนเปื้อนในแม่น้ำสาย จำเป็นต้องมุ่งลดการปล่อยมลพิษจากเหมืองแร่ต้นน้ำ แต่โจทย์สำคัญคือ ต้องระบุให้ได้ว่าเหมืองใดเป็นต้นเหตุ และควรเจรจากับเหมืองใดให้รับผิดชอบและลดปล่อยมลพิษ ซึ่งต้องมีข้อมูลหลักฐานชัดเจนเพียงพอ สำหรับใช้เจรจาต่อรอง

วิจัย ม.นเรศวร ชี้สารหนูแม่น้ำสายมาจากเหมืองแร่ น้อยกว่าแม่น้ำกก

รศ.ดร.ธนพล กล่าวอีกว่า การศึกษาด้วยกระบวนการนิติวิทยาศาสตร์สิ่งแวดล้อม ทั้งด้านธรณีเคมี และด้านดิจิทัล เพื่อวิเคราะห์ว่าเหมืองประเภทใด ทั้งเหมืองทองหรือเหมืองแร่หายาก มีส่วนทำให้เกิดการปนเปื้อน ทั้งความขุ่นและสารหนูในแม่น้ำสาย รวมถึงพยายามระบุพื้นที่หรือพิกัดของเหมืองที่อาจเป็นแหล่งกำเนิดมลพิษ และประเมินสัดส่วนความรับผิดชอบต่อการปนเปื้อนที่ส่งผลกระทบต่อฝั่งประเทศไทย

"ข้อมูลดังกล่าวจะเป็นหลักฐานทางวิทยาศาสตร์ให้รัฐบาลใช้ประกอบการเจรจากับประเทศเมียนมา โดยมุ่งเป้าไปยังเหมืองที่เป็นต้นเหตุ เพื่อให้สามารถกำหนดมาตรการลดหรือหยุดการปลดปล่อยมลพิษได้อย่างตรงจุด แทนการแก้ไขปัญหาโดยไม่สามารถระบุแหล่งกำเนิดที่ชัดเจน" รศ.ดร.ธนพล กล่าว

อ่านข่าว :

ชาวแม่สาย ยื่นหนังสือเร่งรัฐบาลไทย-เมียนมาแก้ "เหมืองแร่" ต้นเหตุสารพิษข้ามแดน

นักวิชาการเสนอไทย-เมียนมา ตรวจแม่น้ำสายร่วม

เตือน "สารหนู" สะสมในร่างกาย กระทบสุขภาพ-ผิวหนัง เพิ่มความเสี่ยงมะเร็งบางชนิด