เมื่อประธานศาลอุทธรณ์คนใหม่ นายวิธูร คลองมีคุณ วินิจฉัยชี้ขาดให้ประชาชนฟ้องตรง กกต. ทั้ง 7 คน รวมทั้งเลขาธิการ กกต. นายแสวง บุญมี ต่อศาลอาญาทุจริตได้ หลังผู้สมัคร สว. ยื่นฟ้อง และเกิดปมปัญหาระหว่างอำนาจศาล
พร้อมประโยคเด็ดกินใจผู้คน "การกระทำทุจริตประพฤติมิชอบ เพื่อให้ได้มาซึ่ง สว. โดยมิชอบ ย่อมเป็นการพรากอำนาจอธิปไตยไปจากประชาชน"
จึงเป็นเรื่องใหญ่ และทอล์ค ออฟ เดอะ ทาวน์ของผู้คนทันที เพราะเรื่องฮั้ว สว. ซึ่งเป็นเรื่องที่ผู้คนกังขาและเชื่อว่ามีอะไรผิดปกติ ไม่ชอบมากลตั้งแต่แรก
คำวินิจฉัยของประธานศาลอุทธรณ์คนใหม่ต่างไปจากคำวินิจฉัยเดิมของอดีตประธานศาลอุทธรณ์ นางมัณทรี อุชชิน ซึ่งวินิจฉัยไว้เมื่อเดือน พ.ค.2569 ตัดสิทธิ์ไม่ให้ประชาชนฟ้องตรงต่อศาลอาญาคดีทุจริตฯ แต่ต้องผ่าน ป.ป.ช. และอัยการสูงสุดเท่านั้น
คำวินิจฉัยใหม่ ในมุมของฝ่ายที่ไม่เห็นด้วยกับมติและแนวทางดำเนินการของ กกต. เห็นว่า เป็นการเปิดประตูทางกฎหมาย ให้ผู้เสียหายหรือไม่ได้รับความเป็นธรรม สามารถเข้าสู่กระบวนการตรวจสอบของศาล ที่มีเขตอำนาจได้ โดยไม่ถูกปิดกั้น
ขณะที่ในอีกด้านหนึ่ง สะท้อนหลักนิติธรรมว่า ความเสมอภาค ไม่มีผู้ใดอยู่เหนือกฎหมาย รวมทั้งผู้ดำรงตำแหน่งในองค์กรอิสระ อย่าง กกต. ที่มีหน้าที่จัดการเลือก สว. อย่างสุจริตและเที่ยงธรรม
นายณพลเดช มณีลังกา นักกฎหมายมหาชน แสดงความชื่นชม เพราะไม่ได้พิจารณากฎหมายแบบแยกส่วน แต่เป็นการเชื่อมโยงบทบัญญัติกฎหมายหลายระดับ ตั้งแต่รัฐธรรมนูญ กฎหมายประกอบรัฐธรรมนูญ และประมวลกฎหมายอาญาเข้าด้วยกันอย่างเป็นระบบ ที่สำคัญ คือการยกระดับการตีความจากกฎหมายภายในประเทศไปสู่หลักสิทธิมนุษยชนสากล
ขณะที่ในมุมของแกนนำฝ่ายค้าน อย่างนายพริษฐ์ วัชรสินธุ ประธานวิปฝ่ายค้าน มองไปไกลถึงขั้นคำวินิจฉัยนี้ เป็นเครื่องตอกย้ำว่าคดีโกง สว. จะไม่จบลงง่าย ๆ เพียงแค่ 77 คนแรกที่ กกต. มีมติส่งรายชื่อให้ศาลสั่งฟ้อง แต่จะมีอีก 2 กลุ่ม คือ กกต. สีน้ำเงิน และกลุ่มนักการเมืองสีน้ำเงินที่อยู่เบื้องหลัง
ทั้งระบุว่า เมื่อ กกต. ยื่นคำร้องรายชื่อผู้ถูกกล่าวหา 77 คนไปยังศาลฎีกาเพื่อสั่งฟ้อง ซึ่งต้องดำเนินการให้แล้วเสร็จภายใน 60 วัน นับแต่วันที่จัดทำคำวินิจฉัยเสร็จ จากนั้น ศาลฎีกาจะมีอำนาจตามรัฐธรรมนูญในการสั่งไต่สวนข้อเท็จจริง ตามระบบไต่สวนและแสวงหาพยานหลักฐานเพิ่มเติมได้
หากปรากฏพยานหลักฐานชัดเจนว่า มีผู้กระทำความผิดคนอื่นร่วมขบวนการด้วย เช่น ผู้มีตำแหน่งการเมือง สส. หรือกรรมการบริหารพรรคการเมือง กกต. ซึ่งมีหน้าที่ตามกฎหมาย ต้องดำเนินการ และมีมติสั่งฟ้องกลุ่มบุคคลดังกล่าวเพิ่มเติมไปยังศาลฎีกา
เป็นมุมมองในส่วนฝ่ายค้าน แต่จะไปถึงจุดนั้น หรือไม่ ยังต้องลุ้นกันต่อไป เพราะที่ผ่านมา 2 ปีกว่าคดีนี้ เป็นไปด้วยสารพันปัญหา
แต่ประเด็นคำวินิจฉัย เปิดประตูให้ ปชช. ฟ้อง กกต. ได้ ไม่ใช่เรื่องเดียวที่ กกต. ต้องเผชิญ ยังมีเรื่อง กกต. มีมติ 5 ต่อ 2 เมื่อ 3 พ.ย.2569 ให้ยื่นคำร้องต่อศาลรัฐธรรมนูญวินิจฉัยเขตอำนาจของศาลฎีกา กรณีรับคำร้องเกี่ยวกับคุณสมบัติ สว. ไว้พิจารณา แต่ขณะนี้ เรื่องยังไปไม่ถึงศาลรัฐธรรมนูญ
เพราะอดีตตุลาการศาลรัฐธรรมนูญ อย่าง ศ.พิเศษ จรัญ ภักดีธนากุล ฟันธงไว้ว่า กกต. ไม่สามารถยื่นเรื่องให้ศาลรัฐธรรมนูญตรวจสอบอำนาจหน้าที่ของศาลฎีกาได้
เพราะตามรัฐธรรมนูญ ได้วางหลักไว้อย่างชัดเจน ศาลต่างมีอิสระแยกออกจากกันเด็ดขาด ไม่มีศาลใดใหญ่กว่ากัน และไม่มีอำนาจก้าวก่าย หรือตรวจสอบการใช้อำนาจของศาลอื่น
ทั้งใน พ.ร.ป.ว่าด้วยวิธีพิจารณาของศาลรัฐธรรมนูญ พ.ศ.2561 มาตรา 44 ระบุไว้ชัดเจนว่า ปัญหาที่จะขอให้ศาลรัฐธรรมนูญวินิจฉัย ต้องเป็นปัญหาที่เกิดขึ้นแล้วจริง ๆ ไม่ใช่ปัญหาที่เกิดจากความไม่แน่ใจของตัวเอง หรือเป็นปัญหาความขัดแย้งที่ไปชนกับองค์กรอื่น อย่างศาลฎีกา
ทั้งเรื่องนี้ ยังเป็นประเด็นที่คนในกระบวนการยุติธรรม รวมทั้งคอการเมืองเห็นว่า เป็นความพยายามจะยืมมือศาลรัฐธรรมนูญ ชนและสกัดอำนาจศาลฎีกา ปมรับคำร้องฮั้ว สว. ที่ กกต. ได้ตีตกไปแล้ว
ทั้ง 2 กรณี ถือเป็นวิบากกรรม และอาจเป็นกรรมก้อนใหญ่ที่ กกต. กำลังเผชิญ
อ่านข่าว :
"ยิ่งชีพ" เข้าพบ ตร.สอบปากคำในฐานะพยาน ปมเผยแพร่เอกสารคดีฮั้ว สว.
เปิดเหตุผล 2 กกต. เสียงข้างน้อยค้านมติ 5:2 ส่งศาล รธน.วินิจฉัยอำนาจศาลฎีกา
"แสวง" แจง สว.ปมมติ 5 : 2 ยื่น ศร.วินิจฉัยตาม ม.210 (2) หวังขอความชัดเจนอำนาจหน้าที่