กรมชลฯ ไขคำตอบทำไม "น้ำเหนือเริ่มลด" แต่เขื่อนเจ้าพระยายังต้องเพิ่มการระบาย

วันนี้ (2 ต.ค.2569) สถานการณ์น้ำทางภาคเหนือบางจุดเริ่มลดลง แต่ระดับน้ำที่เขื่อนเจ้าพระยา จ.ชัยนาท ยังต้องเฝ้าระวังและทยอยปรับเพิ่มการระบาย จึงมีคำถามว่า เพราะเหตุใดน้ำที่ต้นทางลดลงแล้ว แต่เขื่อนเจ้าพระยา ยังต้องเพิ่มการระบาย กรมชลประทาน อธิบายเส้นทางของมวลน้ำและปัจจัยที่ต้องนำมาพิจารณาในการบริหารจัดการน้ำทั้งเหนือและท้ายเขื่อน

น้ำแต่ละจุดไม่ได้ขึ้น–ลงพร้อมกัน

ฝนที่ตกในพื้นที่ตอนบนทำให้น้ำในแม่น้ำปิงและแม่น้ำน่าน ซึ่งรับน้ำจากแม่น้ำยม เพิ่มขึ้น ก่อนมารวมกันเป็นแม่น้ำเจ้าพระยาที่ จ.นครสวรรค์ แล้วไหลลงมายังเขื่อนเจ้าพระยา ที่ จ.ชัยนาท แม้ขณะนี้น้ำตอนบนบางจุดเริ่มลดลง แต่มวลน้ำที่ไหลลงมาก่อนหน้านั้นยังต้องใช้เวลาเดินทาง จึงไม่ได้หมายความว่า น้ำที่มาถึงเขื่อนเจ้าพระยาจะลดลงทันที

กรมชลประทานหน่วงน้ำและกระจายน้ำตามศักยภาพ กรมชลประทานบริหารระดับน้ำเหนือเขื่อนเพื่อช่วยหน่วงน้ำ ควบคู่กับการรับน้ำเข้าระบบชลประทาน ทั้งฝั่งตะวันออกและฝั่งตะวันตกตามศักยภาพ เพื่อลดปริมาณน้ำที่ต้องไหลผ่านเขื่อนลงสู่พื้นที่ท้ายเขื่อน โดยต้องเฝ้าระวังผลกระทบต่อพื้นที่เหนือเขื่อนควบคู่กัน

สองฝั่งมีข้อจำกัดในการรับน้ำ

การรับน้ำเข้าระบบชลประทานต้องพิจารณาทั้งฝน น้ำที่มีอยู่ในระบบ และความสามารถในการระบายของแต่ละพื้นที่ จึงไม่สามารถเพิ่มการรับน้ำได้โดยไม่มีข้อจำกัด

เหตุใดจึงยังต้องทยอยเพิ่มการระบาย

แม้น้ำตอนบนบางจุดเริ่มลด แต่น้ำที่มาถึงเขื่อนยังมีปริมาณมาก และมีน้ำสะสมด้านเหนือเขื่อน กรมชลประทานจำเป็นต้องทยอยปรับเพิ่มการระบายให้สอดคล้องกับสถานการณ์ เพื่อควบคุมระดับน้ำและลดความเสี่ยงต่อพื้นที่เหนือเขื่อน โดยปรับอย่างเป็นขั้นตอน เพื่อลดความรวดเร็วของการเพิ่มระดับน้ำและลดผลกระทบต่อพื้นที่ท้ายเขื่อน

ท้ายเขื่อนยังต้องระวัง

การปรับระบายต้องพิจารณาระดับน้ำในแม่น้ำสายหลัก น้ำจากลำน้ำสาขา ฝนในพื้นที่ และอิทธิพลน้ำทะเลหนุนร่วมกัน เพราะทั้งหมดมีผลต่อระดับน้ำและการระบายน้ำในพื้นที่ตอนล่าง

สรุปคือ แม้น้ำตอนบนบางจุดลดแล้ว แต่น้ำที่ไหลลงมาก่อนหน้านั้นยังทยอยมาถึงเขื่อน และยังมีน้ำสะสมเหนือเขื่อน จึงต้องบริหารทั้งการหน่วงน้ำ การรับน้ำเข้าระบบสองฝั่ง และการทยอยระบายให้สมดุลกัน

ประชาชนในพื้นที่เหนือและท้ายเขื่อน โดยเฉพาะพื้นที่ลุ่มต่ำริมแม่น้ำและนอกคันกั้นน้ำ ควรติดตามประกาศจากทางราชการอย่างใกล้ชิด เพื่อเตรียมพร้อมรับการเปลี่ยนแปลงของระดับน้ำ

อ่านข่าว :

"นายกฯ" สั่งจับตาเสี่ยงพายุฝน 4-5 ต.ค. กำชับใช้ข้อมูลชุดเดียว-ป้องกันประชาชนสับสน

ปภ.แจ้งเตือน กทม.-10 จังหวัดลุ่มเจ้าพระยา เฝ้าระวังน้ำเพิ่ม 0.40–0.70 ม.

"ดร.เสรี" เตือนพื้นที่เสี่ยง หลังเขื่อนเจ้าพระยาระบายน้ำ 2,500 ลบ.ม.ต่อวินาที