ท่วมกลางวิกฤตค่าครองชีพที่พุ่งสูง ราคาสินค้าเกษตรที่ตกต่ำ จากปัญหาความขัดแย้งภูมิรัฐศาสตร์ ที่ส่งผลกระทบไปหลายประเทศ รวมถึงประเทศไทยด้วย ทั้งราคาวัตุดิบที่พุ่งสูงจากปัญหาการขนส่ง ค่าครองชีพที่ขยับตัวอย่างต่อเนื่องตั้งแต่ต้นปี สร้างความเดือนร้อนให้กับประชาชนที่เงินในกระเป๋าเท่าเดิม สวนทางกับรายได้ที่หยุดนิ่งและค่าใช้จ่ายที่ทะยานไม่หยุด

“ไทยพีบีเอสออนไลน์” สัมภาษณ์ “นายวิทยากร มณีเนตร อธิบดีกรมการค้าภายใน” ซึ่งเป็นหน่วยงานที่ควบคุมดูแลราคาสินค้า ไม่ให้ผู้ประกอบการปรับขึ้นราคาสินค้าตามอำเภอใจ ต้องทำงานอย่างหนักเพื่อบาลานซ์ ระหว่าง ผู้บริโภค กับ ผู้ประกอบการ ผู้ผลิต ให้อยู่ได้ นับว่าเป็นงานหนัก ที่กรมปากท้องจะต้องทำ ไม่ให้ฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งเดือดร้อน

ขานรับ “ไทยช่วยไทยพลัส”ลดค่าครองชีพ

นายวิทยา กล่าวว่า กรมฯ ได้มีการติดตามค่าครองชีพอย่างใกล้ชิด ร่วมกับโครงการไทยช่วยไทยพลัส 60/40 ของรัฐบาล ในส่วนของราคาสินค้าหลายๆ ตัว ที่มีคนบ่นในเรื่องของความไม่เพียงพอ เช่น บรรจุภัณฑ์พลาสติก ที่เป็นวัตถุดิบหลัก ซึ่งสถานการณ์ขณะนี้เข้าสู่ภาวะดีขึ้น ปริมาณการใช้งานเพียงพอ ถือว่าคลายความกังวลได้ระดับหนึ่ง

ส่วนเรื่องราคามีการปรับราคาลงไปบ้างแล้ว แต่ทั้งนี้ในช่วงที่ผ่านมามีหลายสินค้า เช่น อาหารปรุงสำเร็จที่มีการปรับราคาขึ้น กรมฯ ได้เข้าไปติดตามและพบว่าสิ่งที่จะช่วยประชาชนได้ คือ สร้างทางเลือกในการจัดหาวัตถุดิบไปยังร้านที่เป็นร้านข้าวแกง ร้านที่อยู่ในตลาด ที่จะทำอาหารปรุงสำเร็จ ในการที่จะทำเมนูราคาพิเศษขึ้นมา ซึ่งสอดคล้องกับโครงการไทยช่วยไทยพลัส ของรัฐบาลที่ต้องการลดค่าครองชีพให้ประชาชน

โดยกรมได้เข้าไปจัดกิจกรรมต่างๆ ไม่ว่าจะเป็น “ไทยช่วยไทยพลัสลดค่าครองชีพ” ซึ่งจัดไปแล้ว 20 จังหวัด เหลืออีก 57 จังหวัด นอกจากนี้ ยังมีโครงการรถพุ่มพ่วง ในการเข้าไปช่วยประชาชนที่ไม่สามารถเข้าถึงจุด ที่กรมฯจำหน่ายสินค้าไทยช่วยไทยพลัสได้ โดยมีรถพุ่มพ่วง 3,800 คัน ที่จะเข้าถึงประชาชน นอกจากนี้ ยังมีโครงการช่วยลดค่าครองชีพ ผ่านโรงเรียนต่างๆให้กับผู้ปกครองอีกด้วย

ในส่วนของเกษตรกร กรมฯ มีโครงการปุ๋ยธงเขียวพลัส ลดปัจจัยการผลิต โดยเฉพาะปุ๋ย ซึ่งขณะนี้ปุ๋ยยูเรียในต่างประเทศ มีการปรับราคาลงมาบ้าง ดังนั้นราคาในประเทศจะทยอยปรับตัวลงและเชื่อว่าราคาจะมีการปรับลดลงอีก หลังกรมฯ มีโครงการธงเขียวพลัส ลดค่าครองชีพลดกระสอบละ 300 บาท จะทำให้เกษตรกรมีต้นทุนในการผลิตไม่สูงขึ้น ไปจากภาวะปกติมาก

ดัน “ล้งชุมชน” ต้นแบบยกระดับระบบมะพร้าวไทย

ส่วนการแก้ไขปัญหามะพร้าวน้ำหอม หลังจากกระทรวงพาณิชย์ร่วมกับหน่วยงานภาครัฐ ภาคเอกชน และเกษตรกร การผลักดันตั้ง “ล้งชุมชนมะพร้าวน้ำหอม” เป็นต้นแบบ เพื่อเป็นศูนย์กลางรวบรวมผลผลิตจากเกษตรกร ควบคุมคุณภาพ ยกระดับมาตรฐาน การคัดแยก การแปรรูป และเชื่อมโยงตลาดทั้งในและต่างประเทศ เป็นอีกหนึ่งช่องทางสำคัญที่เกษตรกรสามารถจำหน่ายผลผลิตในราคาที่เป็นธรรม พร้อมสร้างระบบบริหารจัดการที่ชุมชน สามารถดำเนินการได้ด้วยตนเองในระยะยาว

นอกจากนี้ ในระยะเร่งด่วน กรมฯ เข้าไปรับซื้อผลผลิตในราคานำตลาด พร้อมประสานภาคเอกชน ทั้งสถานีบริการน้ำมัน โมเดิร์นเทรด และร้านค้าต่าง ๆ เข้ารับซื้อผลผลิตรวมกว่า 10 ล้านลูก แต่เมื่อผลผลิตออกสู่ตลาดสูงถึงวันละประมาณ 2 ล้านลูก มาตรการดังกล่าวเพียงอย่างเดียวไม่เพียงพอ จึงจำเป็นต้องวางโครงสร้างรองรับทั้งระบบ เพื่อสร้างความยั่งยืนให้กับอุตสาหกรรมมะพร้าวน้ำหอมไทย

สิ้นปี “ล้งชุมชน” เพิ่ม 10 แห่ง

ล้งชุมชนจะเป็นตัวอย่างนำร่อง ให้กับสินค้าตัวอื่นด้วย วัตถุประสงค์หลัก คือการสร้างความเข้มแข้งให้กับทางกลุ่มเกษตรรอื่นๆ ด้วย ที่เกษตรกรมีการประมูลราคาร่วมกัน เพื่อให้เกษตรกรขายกันเอง ไม่ต้องนำขายเองและโดนกดราคา ซึ่งการสร้างกลไกเช่นนี้ เป็นการสร้างความเข้มแข็งให้เกษตรกรท้องถิ่น

ดังนั้นจึงเป็นแนวคิดการรวมกลุ่มเป็นล้งชุมชน เพราะถ้าต่างคนต่างทำ ก็จะไม่คุ้มต้นทุน แต่ถ้าร่วมกลุ่มทำ ก็สามารถทำได้ นอกจากราชบุรีที่เป็นแหล่งปลูกมะพร้าว กรมฯยังเชิญแหล่งปลูกอีก 3 จังหวัด คือ สมุทรสาคร นครปฐม และสมุทรสงคราม ให้นำเกษตรกรตัวอย่างในการรวมกลุ่มสหกรณ์ เข้ามารับฟัง เชื่อว่าภายในสิ้นปีนี้ จะมีล้งชุมชนเพิ่มอีกไม่ต่ำกว่า 10 แห่ง โดยกรมจะมุ่งเป้าไปจัดการเครื่องไม้เครื่องมือ เช่นเครื่องปอกมะพร้าวมีเพียงพอหรือไม่ เครื่องแช่ รวมถึงการจัดการด้านการตลาด ทั้งในและต่างประเทศด้วย

นายวิทยากร กล่าวว่า นอกจากนี้ กระทรวงพาณิชย์ ยังขอให้จัดทำความร่วมมือกับมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ในการจัดทำแผนแม่บทและรูปแบบการบริหารจัดการล้งชุมชน เพื่อให้สามารถดำเนินงานได้อย่างยั่งยืนด้วยตนเองในอนาคต พร้อมนำองค์ความรู้และรูปแบบการดำเนินงาน ไปขยายผลสู่พื้นที่อื่น โดยเฉพาะในจ.ราชบุรี ซึ่งอยู่ระหว่างศึกษาความเป็นไปได้ ในการจัดตั้งล้งชุมชนเพิ่มเติมในอำเภอบางแพ ก่อนขยายสู่จังหวัดผู้ผลิตมะพร้าวน้ำหอม สำคัญทั่วประเทศ

ล้งชุมชนจะเป็นต้นแบบ ที่สะท้อนความร่วมมือของเกษตรกรในพื้นที่ ในการรวบรวมผลผลิตคุณภาพเข้าสู่ระบบที่ได้มาตรฐาน เป็นทางเลือกสำคัญ ให้สมาชิกสามารถจำหน่ายผลผลิตในราคาที่เป็นธรรม รัฐบาลและกระทรวง พร้อมสนับสนุนเครื่องจักรและอุปกรณ์ที่จำเป็น

มั่นใจ “แก้” ปัญหาราคามะพร้าวได้แน่

อย่างไรก็ตาม เป้าหมายสำคัญของล้งชุมชน คือ การสร้างความมั่นคงด้านรายได้ให้เกษตรกร ตั้งเป้ารับซื้อผลผลิตในราคาที่สะท้อนต้นทุนการผลิตและสร้างผลตอบแทนที่เหมาะสม ไม่ให้เกิดปัญหาราคาตกต่ำเหลือเพียง 2–3 บาทต่อลูกดังเช่นที่ผ่านมา

ข้อมูลสถานการณ์มะพร้าวน้ำหอมของไทย ปี 2568 มีเกษตรกรผู้เพาะปลูกจำนวน 56,522 ครัวเรือน พื้นที่เพาะปลูก 305,706 ไร่ เพิ่มขึ้นร้อยละ 1 จากปีก่อน มีผลผลิตรวม 877,681 ตัน เพิ่มขึ้นร้อยละ 49.80 จากปี 2567 เนื่องจากสภาพอากาศเอื้ออำนวยและมีฝนตกต่อเนื่อง ส่งผลให้ผลผลิตเฉลี่ยเพิ่มขึ้นเป็น 4,643 กิโลกรัมต่อไร่ หรือเพิ่มขึ้นร้อยละ 43 และในปี 2569 (ม.ค.-พ.ค) สินค้ามะพร้าวมีปริมาณการส่งออกทั้งหมด 533,353 ตัน คิดเป็นมูลค่า 568.07 ล้านเหรียญสหรัฐ ขยายตัว 9.18%

แหล่งผลิตสำคัญ ได้แก่ จังหวัดราชบุรี สมุทรสาคร นครปฐม สมุทรสงคราม และสงขลา ทั้งนี้ ผลผลิตประมาณ 30 % จำหน่ายภายในประเทศ และอีก 70% ส่งออกไปยังตลาดต่างประเทศ โดยมีตลาดสำคัญ ได้แก่ จีน สหรัฐอเมริกา สิงคโปร์ ฮ่องกง สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ และออสเตรเลีย

แก้ "มะพร้าวแกง"ราคาดิ่ง งดนำเข้า

ส่วนปัญหาราคามะพร้าวแกงที่ตกต่ำขณะนี้ กรมฯมีการหารือกับผู้ผลิตมะพร้าวแกงรายใหญ่ โดยขอความรวมมือลดการนำเข้า ซึ่งขณะนี้การนำเข้า ลดลง 60% และในช่วงที่ผ่านมาการนำเข้าแทบจะเป็นศูนย์ ซึ่งในแต่ละโรงงานจะมีสต็อกของเดิมอยู่ ซึ่งจะค่อยๆ เคลียร์สต็อกและซื้อมะพร้าวจากเกษตรกรได้มากขึ้น

และจากนี้ได้มีการลงพื้นที่ในการเข้าไปพูดคุย และตรวจสอบปริมาณมะพร้าวแกงที่เหลืออยู่ และเชื่อมโยงหาผู้ประกอบการเข้าไปรับซื้อ และซื้อนำตลาด ซึ่งราคาเฉลี่ยหน้าสวนที่เกษตรกรจะได้รับ อยู่ประมาณ 5-7 บาท/ลูก ต้นทุนการผลิต น่าจะอยู่ประมาณ 6-7 บาท ซึ่งกรมจะต้องเข้าไปดูแลให้เกษตรกรอยู่ได้ และลดภาวะให้เกษตรกร

เผยปัญหา “กุ้ง” เริ่มคลี่คลาย

ส่วนปัญหาการส่งออกกุ้งที่ทางมาเลเซีย ประกาศไม่นำเข้ากุ้งจากไทย จนเกษตรกรผู้เลี้ยงกุ้งได้รับผลกระทบนั้น กรมฯประสานกับสมาคมผู้เลี้ยงกุ้งในภาคใต้ และมีแผนดำเนินการต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นจัดกิจกรรม รณรงค์กินกุ้ง ซึ่งจะจัดไปถึงเดือนก.ย. นอกจากนั้น ยังมีการเชื่อมโยงกับท่าเรือโมเดินร์เทรด ในการช่วยดูดซับกุ้งออกจากพื้นที่ให้มากขึ้น และรวมไปถึงได้รับเงินสนับสนุนในการเชื่อมโยงเข้าไปซื้อกุ้งในพื้นที่และยกระดับราคา

นอกจากนี้ สมาคมอาหารแช่เยือกแข็งไทย ประกาศจะเข้ามาช่วยสำหรับกุ้งที่จะเข้าสู่ระบบโรงงาน ที่มีมีมาตรฐานของกรมประมง ซึ่งเชื่อว่ามาตรการเหล่านี้จะเป็นมาตรการที่ช่วยพยุงราคาได้แต่ทั้งนี้การเจรจากับมาเลเซียเพื่อหาข้อสรุป ก็เป็นเรื่องที่ต้องเร่งดำเนินการ และจำเป็นเพราะมาเลเซีย เป็นตลาดส่งออกที่สำคัญของไทย

เกาะติด “เอลนีโญ” ฉุดผลผลิตข้าวโลก-ไทยวูบ

สำหรับสถานการณ์ข้าวไทยราคาปีนี้ มีแนวโน้มเพิ่มขึ้น เนื่องจากหลายประเทศเร่งการนำเข้า เพื่อรับมือกับสถานการณ์เอลนีโญ และสร้างความมั่นคงด้านอาหารภายใน โดยเฉพาะ ฟิลิปปินส์ และมาเลเซีย

โดยคาดการณ์ผลผลิตข้าวโลกปี 69 อยู่ที่ 737 ล้านตัน มีดีมานด์อยู่ที่ 604 ล้านตัน ส่งผลให้มีผลผลิตเกิน (Over Supply) อยู่ที่ 129 ล้านตัน ในขณะที่ผลผลิตข้าวในประเทศปีการผลิต 69/70 คาดการณ์ว่าจะมีปริมาณ ลดลง ที่ 26.73 ล้านตันข้าวเปลือก เทียบกับปีการผลิต 68/69 ที่มีปริมาณ 27.31 ล้านตันข้าวเปลือก ในขณะที่ความต้องการมี 23.77 ล้านตันข้าวเปลือก ส่งผลให้มีผลผลิตเกิน (Over Supply) 2.96 ล้านตันข้าวเปลือก ลดลงจากปีการผลิต 68/69 ที่มี 3.81 ล้านตัน แบ่งเป็น ข้าวหอมมะลิ 6.88 ล้านตันข้าวเปลือก ข้าวอื่นๆ 13.69 ล้านตันข้าวเปลือก สำรองสต็อก 2.50 ล้านตันข้าวเปลือก

ทั้งนี้ปัญหาของข้าวไทย คือต้นทุนการผลิตที่สูง ให้ผลผลิตต่อไร่ต่ำกว่าประเทศคู่แข่ง ประกอบกับมีอุปสงค์ส่วนเกิน (Over Supply) ไปกดราคาข้าว ปัญหาดังกล่าว กรมฯ เร่งรักษาเสถียรภาพราคาข้าว ไม่ว่าจะเป็น การพยุงราคาข้าว ผ่านกลไกการซื้อนำตลาด จำหน่ายให้หน่วยงานรัฐ ซึ่งมีเป้าหมาย 3 ล้านตันข้าวเปลือก ราคานำตลาดไม่เกินตันละ 300 บาท นอกจากนี้ ยังมีมาตรการชะลอการขายในประเทศ ผ่านมาตรการสินเชื่อชะลอการขายให้เกษตรกร สนับสนุนสินเชื่อแก่สถาบันเกษตรกร และเพิ่มสภาพคล่องให้ผู้ประกอบการ

รวมไปถึงการพัฒนาข้าวไทยสู่เศรษฐกิจอนาคต โดยการปรับเปลี่ยนพื้นที่ท้ายน้ำ เป้าหมาย 1 ล้านไร่ และมุ่งพัฒนาการผลิตข้าวประณีต นำร่อง 466 กลุ่ม และสุดท้ายคือการพัฒนาเมล็ดพันธุ์ข้าวตามความต้องการของตลาด สำหรับราคาข้าวเปลือก ขณะนี้ราคาอยู่ที่ 7,000-8,500 บาทต่อตัน ในความชื้น 25%

อ่านข่าว:

Twin Crisis เขย่าตลาดข้าวไทย เอลนีโญฉุดผลผลิต ส่งออกแข่งขันรุนแรง

“บาทแข็ง” ดันข้าวไทยแพงสุดในโลก ผู้ส่งออก ชี้ปีนี้เหลือ 7 ล้านตัน ต่ำสุดรอบ 5 ปี

ส่งออกข้าวปี 68 ทะลุเป้า 7.9 ล้านตัน พณ.เร่งรุกตลาดศักยภาพ รักษาตลาดเดิม